II OZ 81/25

SENTENCJA Dnia 12 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. K. oraz K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 168/24 o odrzuceniu zażalenia D. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 168/24 utrzymującego w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 13 sierpnia 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. K. i K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 grudnia 2023 r. nr 2104/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1) oddalić zażalenie D. K.; 2) odrzucić zażalenie K. P.. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 168/24, Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Warszawie odrzucił zażalenie D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 października 2024 r. utrzymujące w mocy zaskarżone zarządzenie starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 168/24 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na ww. postanowienie wniosły D. K. oraz K. P.. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", zażalenie do NSA przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Ustawodawca, w powołanej wyżej ustawie w brzmieniu nadanym nowelizacją, która weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r., nie przewidział środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarskiego (art. 260 p.p.s.a.). Taka kolejność zapadłych orzeczeń przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi kończy merytoryczne rozpoznawanie wniosków w przedmiocie przyznania prawa pomocy. W takim przypadku wojewódzki sąd administracyjny działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie jest to bowiem przypadek, o którym stanowi art. 258 § 4 p.p.s.a. A zatem wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie Sądu I instancji utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niedopuszczalne. W tych warunkach istniały podstawy do zastosowania przez Sąd I instancji art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., a tym samym odrzucenia zażalenia D. K. na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 7 października 2024 r. Z tych względów zażalenie wniesione przez D. K. na postanowienie o odrzuceniu jej zażalenia podlegało oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Odnośnie do zażalenia wniesionego przez K. P. wskazać należy, że zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a. przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. K. P. nie była adresatem postanowienia z dnia 20 listopada 2024 r., była nią wyłącznie D. K.. Ww. postanowienie zapadło w postępowaniu wpadkowym wywołanym zażaleniem D. K. i dotyczyło wyłącznie uprawnień procesowych tej osoby. Dlatego zażalenie K. P. na postanowienie Sądu I instancji z dnia 20 listopada 2024 r. o odrzuceniu zażalenia K. P. podlegało odrzuceniu przez Naczelny Sąd Administracyjny jako niedopuszczalne. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. jak w pkt 1 postanowienia. W pkt 2 postanowienia orzeczono na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.