II GZ 47/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 listopada 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 4208/23 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie skargi M. B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 28 kwietnia 2023 r., nr DPS.DPSWPO.456.30.2022.MZ w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 8 listopada 2024 r., zawiesił toczące się postępowanie w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 28 kwietnia 2023 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych. Sąd I instancji wskazał, że podstawę prawną nałożenia na skarżącego kary pieniężnej stanowił przepis art. 96 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2554, dalej: ustawa o ofercie), który umożliwia nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków informacyjnych między innymi na członka zarządu emitenta. Sąd wskazał również ze objętą skargą decyzję poprzedzała ostateczna decyzja KNF z dnia 9 grudnia 2021 r., którą na podstawie art. 96 ust. 1i ustawy o ofercie, nałożono na G. S.A., jako emitenta karę pieniężną za stwierdzone naruszenia dotyczące obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 4-8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 596/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku) oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE (Dz. Urz. UE L 173 z 12 czerwca 2014 r., t. 57, s. 1 ze zm.). W ocenie Sądu I instancji stwierdzone w zaskarżonej decyzji naruszenia jak i naruszenia stwierdzone decyzją dotyczącą Emitenta, którego członkiem zarządu był skarżący, były przedmiotowo tożsame. Sąd uznał, że z konstrukcji norm wskazujących na odpowiedzialność administracyjną emitenta i członka zarządu wynika, iż przesądzenie podstawy odpowiedzialności administracyjnej emitenta, co do zasady kreuje odpowiedzialność członków jej zarządu. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji uznał, że prawidłowość ustaleń w sprawie nałożenia kary pieniężnej na Emitenta, na podstawie art. 96 ust. 1i ustawy o ofercie, w ewidentny sposób rzutować będzie na zasadność odpowiedzialności członka zarządu tej spółki w oparciu o art. 96 ust. 6 pkt 3 ustawy o ofercie. W konsekwencji rozstrzygnięcie w tej sprawie zależy w istotnym stopniu od wyniku innego postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego odpowiedzialności samego Emitenta. Wskazał, że wyrokiem z dnia 2 czerwca 2022 r VI SA/Wa 372/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na powołaną decyzję z dnia 9 grudnia 2021 r., jednakże wyrok ten nie jest prawomocny, a wniesiona od tego wyroku skarga kasacyjna nie została jeszcze rozpoznana. M. B., zażaleniem zaskarżył w całości postanowienie Sądu I instancji zarzucając, że przy wydaniu jego doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 125 § 1 pkt 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 ust. 1 i 3 p.p.s.a., a także art. 125 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ust. 1 p.p.s.a. obejmujące ich niewłaściwe zastosowanie i niezastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, że: 1. rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy zależy od wyniku innego postępowania administracyjnego, prowadzonego ze skargi C. S.A., o sygn. akt VI SA/Wa 372/22, podczas gdy do rozstrzygnięcia zasadności zarzutów podniesionych w skardze, w tym zwłaszcza zarzutu przedawnienia, wynik innego postępowania, na które powołał się Sąd I instancji zawieszając postępowanie nie ma charakteru prejudycjalnego, a Sąd I instancji rozpoznając sprawę w jej granicach powinien rozstrzygnąć ją co do meritum poprzez umorzenie postępowania administracyjnego wobec przedawnienia możliwości nałożenia kary na skarżącego, w świetle przywołanych w skardze przepisów, 2. zwłaszcza w sytuacji kiedy administracyjna odpowiedzialność karna osoby fizycznej oparta jest na niezależnych podstawach, które powinny być samodzielnie ustalone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przeciwko tej osobie i to zarówno w zakresie stanu faktycznego jak i prawnego, a następnie skontrolowane pod kątem zgodności z prawem w postępowaniu sądowoadministracyjnym – postępowanie prowadzone przed NSA ze skargi spółki pod sygnaturą akt VI SA/Wa 372/22 ma charakter prejudycjalny dla tej sprawy, podczas gdy nawet przyjmując kwestionowane założenie, że taki prejudycjalny charakter zachodzi, to stan ten istniał już na etapie postępowania administracyjnego prowadzonego przez KNF, w tym przed wydaniem decyzji o ukaraniu skarżącego, a zatem chcąc zachować konsekwencję Sąd I instancji powinien wydać wyrok uchylający decyzje wydane w tej sprawie z uwagi na to, że zostały one wydane przedwcześnie i z naruszeniem przez KNF art. 97 § i pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, który to przepis obligował KNF do zawieszenia postępowania już na jego wcześniejszym etapie - które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na treść postanowienia, bowiem doprowadziły do zawieszenia postępowania o charakterze prawdopodobnie długotrwałym w sytuacji, w której Sąd I instancji posiada wszelkie dane niezbędne do stwierdzenia, że doszło do przedawnienia możliwość nałożenia kar administracyjnych na skarżącego, a tym samym otwarta pozostaje droga do merytorycznego rozstrzygnięcia poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie do stwierdzenia uchybień proceduralnych w zakresie braku zawieszenia postępowania administracyjnego przez organ, a co za tym idzie uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania wytycznych organowi w celu zawieszenia postępowania na etapie administracyjnym, a przy tym zawieszenie postępowania skutkuje dla skarżącego negatywnymi następstwami, ponieważ cały czas w obrocie prawnym funkcjonują decyzje na podstawie których został on ukarany karą w horrendalnej wysokości prawie 3.000.000 zł. Podnosząc te zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości w celu merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy. Nie oznacza to jednak dowolności działania w tej mierze, bowiem dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby stwierdzić czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem (por. postanowienie NSA z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt II GSK 843/17). Przyjmuje się również, że zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt I GSK 601/19). Przyczyną zawieszenia przez Sąd I instancji postępowania w oparciu o przywołany art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., było uznanie, że kontrola decyzji KNF z dnia 28 kwietnia 2023 r. w przedmiocie nałożenia na skarżącego kary na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 3 ustawy o ofercie, uzależniona jest od wyniku kontroli sądowoadministracyjnej rozstrzygnięcia KNF w sprawie nałożenia kary na G. S.A., na podstawie art. 96 ust. 1i ustawy o ofercie. Przepis art. 96 ust. 1i ustawy o ofercie określa, że jeżeli emitent nie wykonuje lub nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 4-8 rozporządzenia 596/2014, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, a w przypadku gdy papiery wartościowe emitenta są wprowadzone do obrotu w alternatywnym systemie obrotu - decyzję o wykluczeniu tych papierów wartościowych z obrotu w tym systemie, albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 10 364 000 zł lub kwoty stanowiącej równowartość 2% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 10.364.000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. W ustępie 6 pkt 3 powołanego przepisu określono natomiast, że w przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w ust. 1i, 1j lub 1m - Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu emitenta, uczestnika rynku uprawnień do emisji, zewnętrznie zarządzającego ASI lub zarządzającego z UE w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych, lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 4.145 .600 zł, przy czym przy wymierzaniu tej kary stosuje się ust. 1h. Istota przywołanej regulacji prawnej, wyraża się w ustanowieniu na jej gruncie instytucji sankcji sprzężonej polegającej na tym, że nałożenie na emitenta kary pieniężnej, o której mowa w wymienionym przepisie prawa za rażące naruszenie określonych nim obowiązków (sankcja podstawowa), stanowi podstawę zastosowania sankcji z nią sprzężonej wobec osób odpowiedzialnych za wadliwe (niezgodne z prawem) działanie emitenta zaistniałe w czasie pełnienia przez te osoby funkcji członka zarządu spółki publicznej, a mianowicie kary pieniężnej, o której mowa w ust. 6 art. 96 ustawy o ofercie - sankcja wtórna (zob. wyrok NSA z dnia 8 sierpnia 2023 r., sygn. akt II GSK 610/20) Odpowiedzialność członków zarządu spółki pozostaje w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez emitenta obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1 oraz z nałożoną na niego w związku z tym sankcją administracyjną. Wynika to z faktu, że działania emitenta manifestują się określonymi zachowaniami jego organu zarządzającego, które polegają na składaniu stosownych oświadczeń woli lub oświadczeń wiedzy lub (nawet) na braku ich składania, mimo istnienia prawnie uzasadnionych podstaw lub oczekiwań odnośnie do ich złożenia (zob. wyrok NSA z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1122/20). Podzielając powołaną wykładnię przepisu art. 96 ust. 1 i ust. 6 ustawy o ofercie - Naczelny Sąd Administracyjny za słuszne, w okolicznościach toczących się dwóch odrębnych postępowań sądowoadministracyjnych w sprawach decyzji nakładających kary na spółkę G. S.A. i na skarżącego jako członka zarządu tej spółki - uznaje stanowisko Sądu I instancji o wpływie postępowania dotyczącego nałożenia na emitenta kary pieniężnej na rozpoznanie skargi w przedmiotowej sprawie. Jak bowiem trafnie argumentował Sąd I instancji, prawidłowość ustaleń w przedmiocie nałożenia kary na spółkę rzutować będzie na zasadność odpowiedzialności członka jej zarządu, tj. skarżącego (zob. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II GZ 473/18). Wobec tego, zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania w tej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 372/22 ze skargi C. S.A. (uprzednio G. S.A.). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.