I OZ 780/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1522/22 o odrzuceniu w pkt 1 zażalenia na postanowienie z dnia 5 września 2023 r. o odrzuceniu zażaleń oraz o odrzuceniu w pkt 2 zażalenia na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2024 r. o wezwaniu do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi B. J. na postępowanie Starosty Oświęcimskiego z dnia 31 października 2022 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SA/Kr 1522/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt 1 odrzucił zażalenie B. J. na postanowienie z dnia 5 września 2023 r. o odrzuceniu zażaleń oraz w pkt 2 odrzucił zażalenie na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 czerwca 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 5 września 2023 r. zostały odrzucone zażalenia skarżącej na zarządzenie sędziego z dnia 27 czerwca 2023 r. oraz na postanowienie z dnia 13 lipca 2023 r. Na postanowienie z dnia 5 września 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie. Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2023 r. Przewodnicząca Wydziału II wezwała skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł - w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. Pismem z dnia 22 grudnia 2023 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie. Postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt l OZ 228/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. zażalenie. Wobec powyższego zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2024 r. Zastępca Przewodniczącej Wydziału II wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 listopada 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia z dnia 29 września 2023 r. Pismem z dnia 19 lipca 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. zarządzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucając zażalenia na postanowienie z dnia 5 września 2023 r. oraz zarządzenie z dnia 7 czerwca 2024 r. stwierdził, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 listopada 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 5 września 2023 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 13 lipca 2024 r. Zatem siedmiodniowy termin do zadośćuczynienia powyższemu wezwaniu upłynął z dniem 22 lipca 2024 r. (20 i 21 lipca 2024 r. były dniami wolnymi od pracy). Skarżąca została prawidłowo wezwana i pouczona o skutkach nieuiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, jednakże wpis nie został uiszczony. Ponadto Sąd wskazał, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na zarządzenie w przedmiocie wykonania prawomocnego zarządzenia w kwestii uiszczenia kosztów sądowych, a tego rodzaju zarządzenie stało się przedmiotem zaskarżenia przez skarżącą. Zarządzenie z dnia 7 czerwca 2024 r. ma wyłącznie charakter czynności materialno-technicznej i nie mieści się w kategorii zarządzeń podlegających zaskarżeniu. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniesione zażalenia na podstawie art. 220 § 3 oraz art. 198 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 27 listopada 2023 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie z dnia 5 września 2023 r. o odrzuceniu zażaleń. Skarżąca wniosła zażalenie na ww. zarządzenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt I OZ 228/24. Stąd też zarządzeniem z dnia 7 czerwca 2024 r. prawidłowo wezwano skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 listopada 2023 r., wskazując że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu 13 lipca 2024 r., a zatem termin do uiszczenia należnego wpisu upływał w dniu 22 lipca 2024 r. (z uwagi na treść art. 83 § 2 P.p.s.a.). Ponieważ skarżąca nie opłaciła wpisu w zakreślonym terminie, zasadnie Sąd I instancji odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 5 września 2023 r. na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Ponadto, właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącej na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 czerwca 2024 r. z uwagi na jego niedopuszczalność. Stosownie bowiem do treści art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia, których przedmiotem jest: 1) przekazanie sprawy innemu sądowi administracyjnemu; 1a) odrzucenie skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3; 1b) umorzenie postępowania; 2) wstrzymanie lub odmowa wstrzymania wykonania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, o których mowa w art. 61; 4) odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku; 5) sprostowanie lub wykładnia orzeczenia albo ich odmowa; 5a) odrzucenie wniosku o uzupełnienie wyroku albo odmowa jego uwzględnienia; 6) oddalenie wniosku o wyłączenie sędziego; 7) odrzucenie skargi kasacyjnej; 8) odrzucenie zażalenia; 9) zwrot kosztów postępowania, jeżeli strona nie wnosi skargi kasacyjnej; 10) ukaranie grzywną. Powołany przepis wprost zatem określa okoliczności, w których dopuszczalne jest wniesienie przez stronę środka zaskarżenia w postaci zażalenia, a dodatkowo z przepisów szczególnych wynika, że zażalenie służy także na niektóre zarządzenia przewodniczącego, tj. na zarządzenie o pozostawieniu bez rozpoznania pisma, którego strona nie uzupełniła lub nie poprawiła w terminie (art. 49 § 2 P.p.s.a.) oraz na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych (art. 227 § 1 P.p.s.a.), co potwierdza treść art. 198 P.p.s.a. W orzecznictwie utrwalony jest przy tym pogląd, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, zgodnie z którym przepis art. 227 § 1 P.p.s.a. odnosi się do zarządzenia w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, nie odnosi się natomiast do kolejnego zarządzenia (pisma), wzywającego do wykonania wcześniejszego prawomocnego zarządzenia w tym przedmiocie. Zażalenie na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wpisu jest niedopuszczalne (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt II FZ 714/10, z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II FZ 4/11, z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt I OZ 785/12, z dnia 29 czerwca 2017 r. sygn. akt II GZ 490/17, z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II OZ 590/18, z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt III OZ 1300/21, z dnia 6 lutego 2023 r. sygn. akt III FZ 32/23, z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt I OZ 516/23 oraz z dnia 7 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 580/23). Tak więc w obowiązującym stanie prawnym zażalenie na zarządzenie (pismo) wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest wobec tego niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. W rozpoznawanej sprawie skarżąca objęła zażaleniem zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 czerwca 2024 r. wzywające do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 listopada 2023 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, a zatem odrzucenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ww. zażalenia należy uznać za prawidłowe. Zażalenie to nie mieści się bowiem w katalogu postanowień, na które art. 194 § 1 P.p.s.a. przewiduje możliwość wniesienia zażalenia. Możliwość zaskarżenia ww. zarządzenia nie wynika także z pozostałych przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym art. 227 P.p.s.a. Zarządzenie wzywające do wykonania wcześniejszego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego ma charakter wyłącznie porządkowy i stanowi jedynie informację o obowiązku uiszczenia wpisu w ustalonej wysokości. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.