II OSK 2812/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi kasacyjnej W. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 484/24 w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 5 marca 2024 r., nr OA.7723.25.1.2024 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lesku z 6 grudnia 2023 r. znak: PINB.52.1.1.2023. UZASADNIENIE W. S. (dalej: "Skarżący") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB") w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki budynku rekreacyjnego wykonanego w konstrukcji drewnianej o wym. zewnętrznych 4,02 m x 4,42 m wraz z dobudowanym zadaszonym tarasem o wym. 4,42 m x 2,99 m stanowiącego własność skarżącego usytuowanego w miejscowości P. na działce nr ew. [...] stanowiącej własność Gminy Lesko oraz na działce nr ew. [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa w Zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 13 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 484/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jako akt odmowny nie podlegało wykonaniu a zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania. Sąd zauważył, że zaskarżone postanowienie nie tworzy żadnych praw i obowiązków dla Skarżącego, które winny zostać przez niego wykonane i mogłyby wywołać trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Postanowienie to odmawia umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie nadaje się więc do wstrzymania, ponieważ nawet wyeliminowanie jego z obrotu prawnego nie mogłoby wywołać skutku w postaci wstrzymania czynności egzekucyjnych, które winny zostać przeprowadzone celem realizacji nakazu wynikającego z ostatecznej decyzji rozbiórkowej. Rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki budynku rekreacyjnego, w sferze materialnoprawnej Skarżącego nie wywołuje jakichkolwiek innych skutków aniżeli te, które istniały przed wydaniem takiego rozstrzygnięcia. Tym samym nie powoduje ono dla skarżącego żadnych skutków, przed którymi mogłaby go ewentualnie chronić instytucja wstrzymania wykonania aktu opisana w art. 61 § 3 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 31 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 484/24 oddalającego skargę Skarżącego w przedmiotowej sprawie, Skarżący wystąpił w wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia PWINB w Rzeszowie oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lesku z 6 grudnia 2023 r. znak: PINB.52.1.1.2023 odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowym wniosku nie przedstawił jednak żadnej argumentacji, która wskazywałaby na zaistnienie przesłanek wstrzymania wykonania z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lesku z 6 grudnia 2023 r. podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "P.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie, w myśl art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i § 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem wstrzymać wykonanie aktu lub czynności jeśli skarżący uprawdopodobni, że na skutek wykonania zaskarżonego aktu lub czynności w sytuacji skarżącego powstanie taki stan, który zagraża wyrządzeniem mu znacznej szkody lub wystąpieniem takiej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, który będzie trudny do odwrócenia. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego rozbiórki obiektu budowlanego. Wobec tego skarżący nie mógł skutecznie domagać się wstrzymania wykonania tegoż postanowienia albowiem stanowi ono akt odmowny czyli na jego podstawie nie jest on zobowiązany do podjęcia określonego działania ani do znoszenia jakiegoś działania. Odmowa umorzenia postępowania wywołuje jedynie skutek procesowy w postaci tego, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu egzekucyjnego nadal toczy się. Zauważyć należy, że przedmiotem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i podlegają wykonaniu. Wykonanie aktu administracyjnego to spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Zatem nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. Co do zasady, przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje (postanowienia) odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (por. T. Woś [w:] H. Knysiak-Sudyka, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Warszawa 2016, art. 61, LEX). W związku z powyższym postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego nie podlega wykonaniu a w konsekwencji nie może stanowić przedmiotu wstrzymania wykonania. Skoro organ w wydanym akcie odmawia dokonania czynności procesowej to adresat takiego aktu nie jest na jego podstawie ani zobowiązany do podejmowania działania ani też do znoszenia czynności. Nie uzyskuje też żadnego uprawnienia względem organu czy stron postępowania. Dla sfery praw skarżącego akt umarzający postępowanie jest obojętny. Okoliczność, że wobec odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego nadal może toczyć się postępowanie egzekucyjne i może być egzekwowany obowiązek nie oznacza, że to postanowienie wywołuje skutek materialnoprawny w sferze jego praw i obowiązków. Podstawą jego praw i obowiązków jest tytuł egzekucyjny a nie postanowienie o odmowie umorzenia podstępowania egzekucyjnego. Te ostatnie wywołuje jedynie skutek procesowy – dalej toczy się postępowanie egzekucyjne. Ponadto należy zauważyć, że skarżący we wniosku o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienie PINB w Lesku zawartym w skardze kasacyjnej nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności, które w zestawieniu z skutkiem procesowym w postaci toczenia się postępowania egzekucyjnego prowadziłoby do znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków, czyli przesłanek wstrzymania wykonania z art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.