II OZ 685/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 740/23 o odrzuceniu skargi H. R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 21 lipca 2023 r., nr WI-I.7840.1.77.2023.TK w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 740/23, odrzucił skargę H. R. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 21 lipca 2023 r., nr WI-I.7840.1.77.2023.TK. Jednocześnie zwrócił skarżącej uiszczony w kwocie 500 złotych wpis sądowy od skargi. Sąd podał, że zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 7 września 2023 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 43 egzemplarzy odpisów skargi wraz z załącznikiem, poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych (ze wskazaniem, że odpisem pisma mogą być też uwierzytelnione fotokopie lub uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej), w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 września 2023 r. Sąd stwierdził, że termin do uzupełnienia wskazanego braku skargi upłynął bezskutecznie w dniu 20 września 2023 r., gdyż pełnomocnik skarżącej nie przedłożył odpisów skargi dla doręczenia ich innym stronom postępowania. W związku z powyższym Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 57 § 1, art. 47 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę, zwracając jednocześnie stronie skarżącej, w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uiszczony wpis sądowy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu środka zaskarżenia strona wskazała, że w przesyłce otrzymanej z Sądu nie było wezwania do usunięcia braków formalnych poprzez doręczenie 43 odpisów skargi wraz z załącznikami. Ww. przesyłka zawierała jedynie zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu wraz z pouczeniem oraz odpis odpowiedzi na skargę. Skarżąca uzupełniła brak formalny do którego została wezwana tj. uiściła wpis sądowy w wysokości 500 zł. Skarżąca nie wiedziała, że ma uzupełnić brak formalny poprzez doręczenie 43 odpisów skargi wraz z załącznikami, bo takiej informacji z Sądu nie otrzymała, również na kopercie nie było informacji co zawiera przesyłka. Gdyby na kopercie była np. informacji, że zawartość przesyłki zawiera wezwania do uzupełnienia 2 braków formalnych, to skarżąca po otrzymaniu takiej przesyłki i zauważeniu, że jest w rzeczywistości wezwanie tylko do uzupełnienia jednego braku mogłaby taką sprawę wyjaśnić ewentualnie telefonicznie z Sądem (tj. wskazać, że na kopercie jest informacja, że ma uzupełnić 2 braki, a w przesyłce jest wezwanie do uzupełnienia tylko jednego braku). Strona podkreśliła, że oczywiste powinno być to, że ewentualne błędy po stronie Sądu nie mogą negatywnie wpływać na sytuację procesową strony poprzez zamknięcie jest prawa do sądu co jest konstytucyjną gwarancją przewidzianą w art. 45 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), nie ulega wątpliwości, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. W sprawie bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, albowiem nie dołączono do niej odpisów, celem ich doręczenia pozostałym uczestnikom postępowania. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika do uzupełnienia tego braku, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Z akta sprawy wynika, że przesyłka zawierająca m.in. to wezwanie została doręczona w dniu 13 września 2023 r. Pełnomocnik skarżącej kwestionuje skuteczność doręczenia tego wezwania, stojąc na stanowisku, że w przesyłce otrzymanej z Sądu nie było wezwania do nadesłania 43 odpisów skargi wraz z jej załącznikiem. W odniesieniu do powyższego wskazać należy, że zgodnie z art. 65 § 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r. poz. 896, 1933 i 2042), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, na warunkach określonych w art. 74a. W § 2 tego artykułu przewidziano, że do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Sąd podziela ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że przesyłka sądowa może zawierać w sobie kilka pism sądowych, z tym tylko zastrzeżeniem, że fakt ten powinien zostać odnotowany, na formularzu potwierdzenia odbioru w rubryce "rodzaj przesyłki" (zob. postanowienie SN z dnia 26 lipca 2000 r., sygn. akt I CZ 87/00; postanowienia NSA: z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 707/11; z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OZ 514/19). Z akt sprawy wynika, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki w rubryce rodzaj przesyłki znajduje się opis: "wezwanie+zarz.o wpis+poucz.tryb uproscz.+dor.o.odp.na skargę+inf.o s.spr.". Zatem strona została poinformowana co stanowi zawartość przesyłki. Powyższy opis zawiera częściowo skrótowe określenia pism stanowiących zawartość przesyłki, jednakże zrozumienie użytych skrótów nie powinno stanowić trudności dla ich prawidłowego odczytania. Podkreślić należy, że wypełniony prawidłowo pocztowy dowód doręczenia pisma sądowego stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 Kodeksu postępowania cywilnego, potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych w nim pism (zob. postanowienie SN z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98 OSNC 1998). W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą. Do obalenia wskazanego domniemania nie jest natomiast wystarczające samo oświadczenie, że wewnątrz koperty brak było wezwania do uzupełnienia braku formalnego pisma. Odbierający korespondencję powinien sprawdzić, czy zawiera ona wszystkie wskazane na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru dokumenty, a w sytuacji, gdyby przesyłka nie zawierała części dokumentów, albo w razie jakichkolwiek innych wątpliwości co do zgodności treści opisu zwrotki z zawartością przesyłki, postępując racjonalnie i z należytą starannością, winien zawiadomić sąd o tym fakcie po jej otrzymaniu. W sytuacji, gdy odbierający przesyłkę tego nie uczynił, nie ma uzasadnionych podstaw, aby kwestionować prawidłowość doręczenia stronie przesyłki. Odnosząc się do argumentów zażalenia należy wyjaśnić, że sama koperta lub adnotacje na niej poczynione nie są elementem przesądzającym o jej zawartości. Koperta winna zawierać m.in.: dane adresata, dane nadawcy, sygnaturę akt sądowych, kod kreskowy, datę nadania przesyłki. Potwierdzeniem zawartości koperty jest natomiast zwrotne potwierdzenie odbioru, które w sposób precyzyjny powinno określać zawartość przesyłki. Nie ulega wątpliwości, że w sprawie niniejszej, co wyżej wskazano, na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru wymieniono jakie dokumenty zostały umieszczone w kopercie zaadresowanej do pełnomocnika skarżącej. Nie można też uznać, aby w niniejszej sprawie doszło do ograniczenia, czy nieuprawnionej odmowy konstytucyjnego prawa do sądu, skoro stanowisko Sądu I instancji znajduje bezpośrednie oparcie w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których zgodność z Konstytucją RP nie została zakwestionowana przez Trybunał Konstytucyjny. Mając na uwadze dobro prawem chronione, jakim jest prawo do sądu, stronie umożliwiono uzupełnienie braków formalnych skargi. Wobec powyższego, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd Wojewódzki niewadliwie stwierdził, że doszło do skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, a w konsekwencji jego nieuzupełnienia, prawidłowo odrzucił skargę, przyjmując za podstawę prawną art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.