III SA/Gd 537/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr PS-V.8640.229.2023.ZC w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 5 lipca 2023 r. nr 310/mswiatek/07/23.7.2023 Prezydent Miasta Gdańska, działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a) w związku z art. 33 ust. 4 pkt 4 oraz art. 33 ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 735 ze zm. dalej powoływanej jako "ustawa"), orzekł o utracie przez J. J. statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 czerwca 2023 r. na okres 120 dni. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że J. J. w wyznaczonym terminie nie stawił się powiatowym urzędzie pracy i nie powiadomił w okresie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. Ponowne uzyskanie statusu osoby bezrobotnej może nastąpić po upływie co najmniej 120 dni od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyniku ponownej rejestracji. J. J. odwołał się pismem z dnia 11 lipca 2023 r. od powyższej decyzji podnosząc, że przedstawił fakty dotyczące jego nieobecności w wyznaczonym przez organ terminie czyli w dniu 5 czerwca 2023 r. (hospitalizacja wskutek wypadku samochodowego). Wskazał okoliczność przedłożenia dokumentów z dniem 1 września 2023 r. Poinformował przy tym, że po wyjściu ze szpitala i rehabilitacji będzie mógł przedłożyć zaświadczenie ze szpitala o nieobecności w dniu 5 czerwca 2023 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 1 sierpnia 2023 r. nr PS-V. 8640.229.2023.ZC utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 31 maja 2022 r. J. J. zarejestrował się w Gdańskim Urzędzie Pracy. Wezwaniem z dnia 11 maja 2023 r. strona została zobowiązana do stawienia się w dniu 5 czerwca 2023 r. w urzędzie pracy w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy proponowanej przez Urząd oraz potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy. Wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie w dniu 15 maja 2023 r. Pomimo tego, J. J. w wyznaczonym terminie nie stawił się i nie powiadomił w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie swego niestawiennictwa. Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w dniu 5 czerwca 2023 r. J. J. przesłał email do Gdańskiego Urzędu Pracy o treści: "(...) Proszę (...) o odroczenie terminu spotkania, albowiem miałem wypadek samochodowy z udziałem rodziny w Niemczech, tj. w B. Pojechałem do rodziny na weekend. W sobotę uderzyło w Nas auto. Rodzina jest w najlepszym zdrowiu. Natomiast ja zostałem zabrany do szpitala. Byłem nieprzytomny. Lekarze stwierdzili wstrząs mózgu. Jestem pod stałą opieką lekarzy. Będę miał przeprowadzone badania specjalistyczne. Nie wiem kiedy wyjdę ze szpitala. Nie mogę (...) zadzwonić z powodu braku mowy (...)". Tego samego dnia doradca zawodowy przypomniał J. J., że skuteczną formą usprawiedliwienia nieobecności jest zwolnienie lekarskie lub zaświadczenie lekarskie o pobycie w szpitalu. W dniu 6 czerwca 2023 r. J. J. przesłał kolejny email, w którym oświadczył, że nadal przebywa w szpitalu i w związku z powyższym nie może przesłać zaświadczenia stwierdzającego jego pobyt w szpitalu. Zobowiązał się, że po wypisie ze szpitala odbierze zaświadczenie i przetłumaczy je na język polski. Oświadczył, że wysłał pismo za pośrednictwem rodziny. W dniu 12 czerwca 2023 r. wpłynęło kolejne pismo J. J., w którym ponownie podniósł on, że miał wypadek w Niemczech i nie może dostarczyć żądanych dokumentów. W dniu 13 czerwca 2023 r. pracownik Urzędu zwrócił się do strony o przedłożenie zdjęcia zaświadczenia lekarskiego wystawionego w języku niemieckim z informacją od kiedy przebywa w szpitalu. W dniu 14 czerwca 2023 r. J. J. zobowiązał się do przesłania zaświadczenia z datą wyjścia ze szpitala. Oświadczył, że planowy dzień opuszczenia szpitala to 1 września 2023 r. W dalszej kolejności pismem z dnia 20 czerwca 2023 r. organ zawiadomił J. J. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej od dnia 5 czerwca 2023 r. z powodu niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Organ odwoławczy podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie sytuacji opisanej w korespondencji. Nieuzasadnione niestawiennictwo w urzędzie pracy na wezwanie oznacza niepotwierdzenie przez wezwanego gotowości do podjęcia pracy, a zatem niepotwierdzenie przez niego, że jest bezrobotnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. To zaś obliguje organ do pozbawienia takiej osoby statusu bezrobotnego. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej mogą działać tylko na podstawie przepisów prawa. To na stronie jako na podmiocie wywodzącym z zaistnienia określonych faktów skutki prawne, ciąży obowiązek udowodnienia tych faktów w sposób prawem przepisany pod rygorem pominięcia ich w administracyjnym postępowaniu dowodowym. Jak już zaznaczono strona nie przedłożyła żadnego dowodu na potwierdzenie zaistnienia wypadku samochodowego oraz pobytu w szpitalu. Organy zatrudnienia nie mogą, opierając się tylko na zaufaniu do strony uznać, że przyczyną jej niestawiennictwa był wypadek samochodowy i w konsekwencji pobyt w szpitalu. Ponadto J. J. utrzymywał, że planowany termin opuszczenia przez niego szpitala według lekarzy to 1 września 2023 r. Akta sprawy wskazują zaś, że zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie odebrał osobiście w dniu 26 czerwca 2023 r. w miejscu zameldowania (w G.). Zaskarżoną decyzję strona odebrała w dniu 11 lipca 2023 r. również w tym samym miejscu. Z tych faktów wynika, że co najmniej od dnia 26 czerwca 2023 r. strona nie przebywała w szpitalu. Organ odwoławczy wskazał również, że przesłanie wyjaśnień do organu administracji publicznej drogą elektroniczną na dowolny adres poczty elektronicznej nie jest tożsame z ich złożeniem na adres do doręczeń elektronicznych. Przepis art. 63 § 1 k.p.a. uzależnia bowiem skuteczne prawnie przesłanie wyjaśnień środkami komunikacji elektronicznej od skorzystania przez wnioskodawcę z elektronicznej skrzynki podawczej organu administracji publicznej (np. platformy epuap). W związku z tym jedynie złożone w taki sposób podanie środkami komunikacji elektronicznej jest wniesione skutecznie prawnie do organu administracji publicznej. Wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym innego dowolnego środka komunikacji elektronicznej, jakim jest złożenie podania poprzez pocztę elektroniczną (przesłanie wiadomości email), nie wywiera żadnego skutku prawnego. Mając na uwadze powyższą niemożność składania wyjaśnień organowi administracji publicznej w przedmiotowej formie uznać należy, że przesłanie emaila do Gdańskiego Urzędu Pracy nie wywiera żadnego skutku prawnego. W ocenie organu odwoławczego niezasadne są zarzuty J. J., że nie otrzymał od ponad roku od doradcy zawodowego żadnej oferty pracy. Na podstawie obowiązujących przepisów przedstawia się bezrobotnym takie propozycje pracy czy inne formy pomocy, jakimi w danym momencie dysponuje urząd pracy. Przepisy o promocji zatrudnienia nie zobowiązują urzędów pracy do zapewnienia bezrobotnym zatrudnienia, gdyż byłoby to praktycznie niemożliwe do zrealizowania. Gotowość bezrobotnego do podjęcia pracy to nie tylko ta wykazywana wobec urzędu pracy na jego wezwanie w celu jej potwierdzenia, lecz także własna inicjatywa w poszukiwaniu zatrudnienia. Odnosząc się do zarzutu, że doradca zawodowy nie zaproponował stronie w ogóle żadnego zatrudnienia, a tylko wyznaczał niepotrzebne terminy - powtarzając, że nie ma dla niego żadnej oferty pracy, organ wskazał, że aby posiadać status bezrobotnego trzeba spełnić szereg wymogów ustawowych, w tym między innymi gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Rejestrując się jako osoba bezrobotna J. J. oświadczył na stronie "C" karty rejestracyjnej bezrobotnego, że jest osobą zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Gotowość ta była nieodzownym warunkiem uznania za osobę bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wymagana była w tym przypadku rzeczywista gotowość i zdolność do podjęcia zatrudnienia, tj. pełna i natychmiastowa dyspozycyjność do podjęcia pracy. Powiatowe urzędy pracy zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy mają obowiązek wzywania bezrobotnych do stawiennictwa w wyznaczonych terminach w celu weryfikacji ich gotowości do podjęcia pracy. Zważywszy na powyższe, w sprawie zaistniały warunki określone w art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy do orzeczenia wobec J. J. utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 5 czerwca 2023 r. na okres 120 dni z powodu pierwszego nieusprawiedliwionego niestawienia się w wyznaczonym terminie w Gdańskim Urzędzie Pracy w Gdańsku. J. J. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej zmianę lub uchylenie. Skarżący powtórzył, że w dniach 5 i 6 czerwca 2023 r. przesłał na adres email informacje do Urzędu Pracy celem usprawiedliwienia nieobecności w dniu 5 czerwca 2023 r. Nieobecność w wyznaczonym dniu była spowodowana wypadkiem i hospitalizacją na terenie Niemiec. Należało uznać, że usprawiedliwił swoją nieobecność i brak było przesłanek do pozbawienia go statusu osoby bezrobotnej. Korespondencja urzędowa wysyłana na adres zamieszkania była odebrana przez kuzyna i w późniejszym czasie wysyłana drogą e-mailową w czasie pobytu skarżącego w szpitalu. W tych okolicznościach nie może być umowy o odbieraniu listów z urzędu w miejscu zamieszkania w G. Poprzez działania organów skarżący został pozbawiony ubezpieczenia zdrowotnego i innych uprawnień przewidzianych ustawą. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego, bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. Niewątpliwie skarżący J. J. wiedział o obowiązku stawiennictwa w urzędzie pracy w dniu 5 czerwca 2023 r. Nie stawił się jednak w tym terminie, nawiązał natomiast korespondencję z urzędem drogą poczty e – mail, mającą na celu "powiadomienie o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa". Nie można zgodzić się z organem co do tego, że powiadomienie przesłane przez skarżącego drogą zwykłej poczty elektronicznej (email) nie wywołuje żadnych skutków prawnych z powodu zastosowania niewłaściwej formy korespondencji. Przeciwnie, przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy nie przewiduje żadnej szczególnej formy powiadomienia o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Może to być zarówno forma telefoniczna, jak i forma zwykłej poczty elektronicznej. Powiadomienie, o którym mowa w powyższym przepisie nie jest wnioskiem, inicjującym jakiekolwiek postępowanie administracyjne i dlatego nie należy odnosić do niego przepisów k.p.a., które dotyczą pism składanych w toku sformalizowanego postępowania administracyjnego. Przeciwnie, mamy tu do czynienia z sytuacją często nieprzewidywalną, życiowo trudną i konieczność stosowania sztywnych zasad formalnej korespondencji urzędowej byłaby trudna do pogodzenia z celem przepisu, którym jest ochrona praw bezrobotnego w przypadku zaistnienia szczególnych okoliczności, uniemożliwiających jego stawiennictwo w urzędzie. Słusznie natomiast organ stoi na stanowisku, że wskazywana przez stronę przyczyna niestawiennictwa powinna być "uzasadniona". Rzeczą organu jest dokonanie oceny, czy konkretne okoliczności sprawy czynią zadość przesłance "uzasadnionej przyczyny". Aby dokonać takiej oceny organ administracji jest uprawniony, by zwrócić się do strony o wykazanie lub przynajmniej uprawdopodobnienie okoliczności wskazywanych jako uzasadniające niestawiennictwo. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący powoływał się na hospitalizację związaną z wypadkiem komunikacyjnym, ale pomimo próśb organu nie nadesłał ani oryginału, ani fotografii lub skanu jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że uczestniczył w wypadku i że w związku z tym został umieszczony w szpitalu. Należy podkreślić, że żadnego dokumentu tego rodzaju skarżący nie złożył na żadnym etapie postępowania. Nie dołączył go ani do odwołania od decyzji organu I instancji ani do skargi kierowanej do sądu. Tym samym nie sposób przyjąć, że skarżący uprawdopodobnił w minimalnym nawet stopniu przyczynę niestawiennictwa w urzędzie pracy w wyznaczonym mu terminie. W tej sytuacji ocenę organu, że skarżący nie wskazał uzasadnionej przyczyny niestawiennictwa uznać trzeba za trafną. W tym stanie sprawy, wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.