II OZ 722/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Bk 421/24 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 14 maja 2024 r. Nr ... w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2024 r. sygn. II SA/Bk 421/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia 14 maja 2024 r. w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania lokalu. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że decyzją z dnia 14 maja 2024 r. Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z 21 marca 2024 r. nakazującą skarżącemu – M. W. właścicielowi lokalu mieszkalnego nr 57 w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. J. ... w Białymstoku, użytkowanego z przeznaczeniem na usługi hotelarskie – najem krótkoterminowy, przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania ww. lokalu jako lokal mieszkalny, tj. zgodnie z funkcją określoną w decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 25 lipca 2016r., zmienionej decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r., wydanymi przez Prezydenta Miasta Białegostoku. Skarżący wniósł skargę na ww. decyzję PWINB wraz z wnioskiem o wstrzymanie jej wykonania. W ocenie skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania nieodwracalnych skutków. Istotne znaczenie ma bowiem okoliczność, że zaskarżona decyzja nakłada obowiązek wstrzymania najmu. Wykonanie zatem zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z koniecznością wypowiedzenia umów najmu i utraty dochodów z tego tytułu. Ewentualne zaś uwzględnienie skargi i wyeliminowanie zaskarżonej decyzji przez sąd może spowodować problem powrotu do stanu, jaki istniał przed ich wykonaniem (zawarcia nowej umowy). Jak podkreślił pełnomocnik skarżącego negatywne konsekwencje jakie dotknęłyby stronę skarżącą na skutek wykonania nakazów z decyzji związane byłyby więc nie tylko ze szkodą wynikłą z poniesienia kosztów przedwczesnego rozwiązania umowy najmu, ale także z nieodwracalnym w istocie skutkiem w postaci rozwiązania umowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając złożony wniosek doszedł do przekonania, że skarżący nie wykazał konkretnych, istotnych okoliczności dających podstawę do uznania, że w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Za okoliczność taką nie można bowiem uznać, podnoszonej przez pełnomocnika skarżącego konieczności wypowiedzenia umów najmu, gdyż nie są to bezpośrednie następstwa kwestionowanej decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku. Wskazane przez skarżącego okoliczności wynikają raczej z zawartych przez niego umów cywilnoprawnych i nie stanowią przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji brak było także podstaw aby uznać, że wykonanie decyzji przełoży się na sytuację materialną skarżącego i doprowadzi do utraty dochodów, w sytuacji gdy profesjonalny pełnomocnik nie przedstawił jakichkolwiek wyliczeń, czy ewentualnie dokumentów potwierdzających ten stan rzeczy. W tych warunkach Sąd uznał, że nie wiadomo jaką konkretnie szkodę majątkową mógłby ponieść skarżący, i czy wysokość utraconego dochodu z tytułu najmu w jego sytuacji majątkowej (której także nie wykazał skarżący), pozwala w ogóle na twierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje "znaczną szkodę". Ograniczenie się jedynie do ogólnego twierdzenia o utracie dochodu z najmu bez wskazania jakie znaczenie ma ono dla całego majątku i zobowiązań Skarżącego, czy też jego sytuacji rodzinnej i osobistej było niewystarczające dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd przy braku stosownej dokumentacji nie był w stanie przyjąć, że utrata dochodu z najmu rzeczywiście może przyczynić się do znacznych szkód w majątku skarżącego, czy też może wywołać trudne do odwrócenia skutki. Konkludując Sąd stwierdził, że wniosek o wstrzymanie ww. decyzji nie zawiera wystarczającej argumentacji, która mogłaby wskazywać na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Jeżeli bowiem strona skarżąca powołuje się na skutki finansowe to tego rodzaju argumentacja wymaga przedstawienia stosownych konkretów odnośnie sytuacji finansowej podmiotu wnioskującego. W innym wypadku nie wiadomo, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w ogóle "znaczną szkodę" lub "wywoła nieodwracalne skutki". Poza tym z reguły skutki finansowe nie mają charakteru nieodwracalnego, ponieważ w związku z wykonaniem wadliwych aktów administracyjnych przysługuje roszczenie odszkodowawcze (tak też NSA w postanowieniu z dnia 14 lutego 2023r., II OZ 58/23, CBOSA). Ponadto, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącego, rozwiązanie umowy najmu trudno utożsamić z nieodwracalnym skutkiem w sytuacji, gdy w samej skardze pełnomocnik wskazuje na ewentualną konieczność "zawarcia nowej umowy". W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł M. W., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 61 § 3 p.p.s.a., przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo że skarżący wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków wynikających z wykonania decyzji, tj. wynikających z wykonania nakazu wstrzymania najmu lokalu skarżącego przez wypowiedzenie umowy najmu, które to wykonanie Zaskarżonej decyzji naraża skarżącego na szkodę wynikającą z przedwczesnego rozwiązania umowy najmu (wraz z utraconymi korzyściami) oraz na nieodwracalne skutki w postaci rozwiązania umowy; Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i rozpoznanie wniosku skarżącego poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji względnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że rozwiązanie umowy najmu jest czynnością nieodwracalną, bowiem za błędne należy uznać stwierdzenie Sądu, że odwracalność w tym przypadku może polegać na zawarciu nowej umowy najmu dotyczącej lokalu. Nowa umowa najmu oznacza bowiem nową sytuację prawną skarżącego, w tym nową stronę w postaci osoby najemcy, nowe warunki najmu lokalu. Nie będzie stanowiła ona zatem powrotu do sytuacji prawnej skarżącego sprzed wykonania zaskarżonej decyzji. W szczególności nie sposób uznać, że "odwracalność" skutków prawnych wykonania zaskarżonej decyzji może polegać na hipotetycznym scenariuszu, że ten sam najemca będzie chciał po pewnym czasie (który może sięgać nawet kilkunastu miesięcy) wraz z prawomocnym uchyleniem zaskarżonej decyzji przez Sąd, zawrzeć ponownie, umowę najmu dotyczącą lokalu na tych samych warunkach. Taki scenariusz wydaje się co najmniej nieprawdopodobny. Zatem należy uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd spowoduje nieodwracalne skutki (albo co najmniej trudne do odwrócenia) w postaci zakończenia umowy najmu na obecnych warunkach z najemcą lokalu. Oczywistym przy tym jest, że wypowiedzenie umowy najmu wiąże się z utratą przychodu w postaci czynszu z tytułu najmu, a zatem nie ulega wątpliwości, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi skarżącego na znaczną szkodę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Wbrew twierdzeniom zawartym w zażaleniu, Sąd Wojewódzki stwierdził prawidłowo, że skarżący nie wykazał konkretnych okoliczności dających podstawę do ustalenia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Określone twierdzenia o utracie dochodów wskutek rozwiązania umowy najmu przedmiotowego lokalu nie mogły świadczyć o niebezpieczeństwie wyrządzania znacznej szkody, skoro we wniosku nie zawarto wyliczeń ewentualnej szkody i nie przedstawiono konkretnych danych odnoszących się do sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Podkreślić należy, że uwzględnienie wniosku na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. może nastąpić w sytuacji wyjątkowej, zagrażającej chronionym dobrom strony skarżącej. Nie chodzi zatem o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary. Tymczasem skarżący wraz z wnioskiem nie przedłożył żadnej dokumentacji, na podstawie której Sąd Wojewódzki mógłby przyjąć, że utrata dochodu z najmu może rzeczywiście spowodować znaczną szkodę w majątku skarżącego. Słusznie również Sąd Wojewódzki przyjął, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wykazano, aby wykonanie decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowego mogło wywołać nieodwracalne skutki. Mylnie w zażaleniu nieodwracalne skutki wykonania decyzji utożsamia się z rozwiązaniem konkretnej umowy najmu; podczas gdy nałożony obowiązek dotyczy zakazu użytkowania lokalu z przeznaczeniem na usługi hotelarskie - najem krótkoterminowy. W razie więc uchylenia zaskarżonej decyzji możliwy będzie powrót do stanu poprzedniego, a więc wykorzystanie lokalu w zakresie wspomnianych usług. Skarżący nie przestawił swojej sytuacji finansowej i majątkowej, zatem nawet potencjalny spadek dochodów z utraty najmu przedmiotowego lokalu nie mógł uzasadnić zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak już wyżej zaznaczono, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że w danej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie zatem Sąd Wojewódzki uznał, że powołane przez stronę skarżącą okoliczności, nie stanowiły uprawdopodobnienia istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia zgodnie z art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 5