I OZ 607/23

SENTENCJA Dnia 20 grudnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SPP/Lu 223/23 o: 1) umorzeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych i 2) odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 13 lipca 2023 r., nr SKO.4005.DW/36/23 w przedmiocie dodatku węglowego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 października 2003 r., sygn. akt II SA/Lu 904/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, odrzucił skargę M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z dnia 13 lipca 2023 r., nr SKO.4005.DW/36/23, w przedmiocie dodatku węglowego – jako wniesioną po terminie. Odpis w/w postanowienia doręczono skarżącej w dniu 25 października 2023 r. Skarżąca w dniu 31 października 2023 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 8 listopada 2003 r., sygn. akt II SPP/Lu 223/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w pkt 1. umorzył postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie żądania zwolnienia od kosztów sądowych, w pkt 2 odmówił przyznania prawa pomocy. Sąd wyjaśnił, że niniejsza sprawa należy do spraw z zakresu pomocy społecznej, zatem skarżąca jest zwolniona od obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej "p.p.s.a.). Dlatego Sąd uznał, że wniosek o prawo pomocy w tym zakresie należało umorzyć (pkt 1 w/w postanowienia). W odniesieniu do wniosku o ustanowienie radcy prawnego Sąd wskazał, że obowiązujące prawo jednoznacznie wyklucza możliwość wniesienia skargi po upływie ustawowego terminu. W niniejszej zaś sprawie nie zachowano 30 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 1 p.p.s.a. Wobec tego – w ocenie Sądu – skarga jest oczywiście bezzasadna – na podstawie art. 247 p.p.s.a. Sąd podkreślił przy tym, że odmowa ustanowienia w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika nie wpływa na możliwość wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi. Od tego postanowienia zażalenie może bowiem wnieść każdy samodzielnie, gdyż nie jest to czynność objęta przymusem adwokacko – radcowskim. Sąd zaznaczył przy tym, że z art. 247 p.p.s.a. nie wynika, aby ustawodawca ograniczył możliwość jego zastosowania jedynie do określonego etapu postępowania. Sąd I instancji nie podzielił poglądu, zgodnie z którym, po wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi niedopuszczalne jest zastosowanie art. 247 p.p.s.a. Prowadziłoby to do zróżnicowania sytuacji stron zależnie od chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd powołał się na postanowienie NSA z 12 czerwca 2018 r., I OZ 533/18. Skarżąca złożyła zażalenie od pkt 2 w/w postanowienia, czyli na odmowę ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, wskazując, że nie stać jej na opłacenie prawnika. W jej ocenie, stan niniejszej sprawy powinien zostać przeanalizowany przez profesjonalistę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako nieuzasadnione podlega oddaleniu. Art. 247 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Okoliczność taka zachodzi, gdy bez potrzeby dokonania głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Tak, więc zastosowanie przepisu art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, str. 573, postanowienie NSA z 28 lutego 2019 r., I Oz 163/19). Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi, powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2005 r., II OZ 140/05, LEX 860051). W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja została skarżącej doręczona w dniu 20 lipca 2023 r., zaś skargę do WSA w Lublinie skarżąca złożyła 29 sierpnia 2023 r. Z powyższego jednoznacznie wynika, że strona wywiodła skargę po trzydziestodniowym terminie. Ponadto, co istotne w sprawie, odmowa ustanowienia w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika nie wpływa na możliwość wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia o odrzuceniu skargi. Od tego postanowienia zażalenie może bowiem wnieść każdy samodzielnie, gdyż nie jest to czynność objęta przymusem adwokacko – radcowskim. Trafnie zatem Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 p.p.s.a., tj. ze względu na oczywistą bezzasadność skargi. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.