II SA/Sz 436/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. oraz M. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 436/24 oddalającego skargę M. P. oraz M. P. na decyzję Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie z dnia 17 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków postanawia: przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 25 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 436/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę M. P. oraz M. P. (dalej: "skarżące") na decyzję Zachodniopomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Szczecinie z dnia 17 maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków. Na wniosek pełnomocnika skarżących - M. P. zostało sporządzone uzasadnienie powyższego wyroku, przesłane ww. pełnomocnikowi dnia 21 sierpnia 2024r. Przesyłka sądowa skierowana do pełnomocnika zawierająca odpis wyroku z dnia 25 lipca 2024 r. wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o możliwości złożenia środka zaskarżenia nie została odebrana. Zwrócono ją do Sądu z adnotacją na kopercie o podwójnym awizowaniu (w dniu 23 sierpnia 2024 r. oraz 2 września 2024 r.), zaś zwrot nastąpił w dniu 10 września 2024 r. (k. 390 -391). W tej sytuacji należy przyjąć, że korespondencja sądowa została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 6 września 2024 r. w trybie "zastępczym" na podstawie art. 73 p.p.s.a. Pismem z dnia 11 września 2024 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu "na odbiór wyroku wraz z uzasadnieniem" w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 436/24, którego nie odebrał z powodów osobistych – zdrowotnych. Postanowieniem z dnia 23 września 2024 r. Sąd odrzucił opisany wyżej wniosek jako niedopuszczalny. W uzasadnieniu postanowienia podkreślono, że termin do odbioru przesyłki sądowej wyznaczony przez operatora pocztowego nie jest terminem do dokonania czynności procesowej przez stronę w postępowaniu sądowym, o którym mowa w art. 85 i art. 87 § 1 p.p.s.a., a w związku z tym nie podlega przywróceniu przez sąd. Korespondencja sądowa zawierająca odpis wskazanego postanowienia wraz z uzasadnieniem została doręczona M. P. dnia 18 października 2024 r. (ZPO k. 409). Pismem z dnia 21 października 2024 r. skarżące zwróciły się do Sądu z wnioskiem o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 25 lipca 2024 r. Zarządzeniem z dnia 14 listopada 2024 r. Sąd oddalił wniosek skarżących o sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 25 lipca 2024 r. Pismem z dnia 24 października 2024 r. skarżące, złożyły wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego na wstępie wyroku Sądu z dnia 25 lipca 2024 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniach od 19 do 24 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżących M. P. bardzo źle się poczuł. Dnia 21 sierpnia 2024 r. prywatnie zrobił EKG [...], z kolei w dniu 28 sierpnia 2024 r. prywatnie udał się na konsultację [...], po której w trybie pilnym został skierowany do szpitala, z rozpoznaną niewydolnością [...]. W dniu 28 sierpnia 2024 r. został przyjęty na [...] w Szpitalu w K., a 29 sierpnia 2024 r. przeszedł zabieg [...], zaś szpital opuścił dnia 31 sierpnia 2024 r. Od dnia 2 września 2024 do dnia 27 września 2024 przebywał w domu na zwolnieniu lekarskim, które zostało przedłużone na okres od dnia 28 września 2024 do dnia 18 października 2024 r. Powyższe zdarzenia losowe, niemożliwe do przewidzenia spowodowały, że pełnomocnik skarżących nie mógł aktywnie pełnić funkcji reprezentanta skarżących. Niezależnie od powyższego odwołując się do regulacji art. 38 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r - Prawo pocztowe – podkreślono, że pełnomocnictwa pocztowego adresat może również udzielić przez złożenie w postaci elektronicznej oświadczenia opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, którego pełnomocnik skarżących M. P. nie udzielił. Zaznaczono, że ww. pełnomocnik udzielił pełnomocnictwa swojej żonie M. P. oraz córce M. P., m.in. do odbioru korespondencji na poczcie (zał.6), które jednak przestało obowiązywać, a pełnomocnik nie był tego świadomy. Powyższy splot sytuacji formalnych wynikających z ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe uniemożliwił działanie rodzinie pełnomocnika M. P. w sprawie podjęcia korespondencji sądowej. W podsumowaniu wniosku wskazano, że z powodu opisanych przyczyn zdrowotnych oraz wynikających z ustawy Prawo pocztowe pełnomocnik M. P. nie mógł odebrać wyroku Sądu, a w konsekwencji nie będąc prawnikiem nie mógł sporządzić w wymaganej formie i złożyć w terminie skargę kasacyjną. O terminie do złożenia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących dowiedział się z treści otrzymanego w dniu 18 października 2024 r. postanowienia Sądu z dnia 23 września 2024 r., a w rezultacie niniejszy wniosek o przywrócenie terminu z dnia 24 października 2024 r. został złożony w wymaganym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 j.t. ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że skarżące nie dochowały terminu do złożenia skargi kasacyjnej (termin ten minął z dniem 7 października 2024 r.), składając wniosek o przywrócenie uchybionego terminu spełnione zostały warunki formalne, gdyż został on złożony w terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a., w sytuacji gdy zwolnienie lekarskie na którym przebywał pełnomocnik skarżących trwało do dnia 18 października 2024 r. (k. 420), a wniosek został złożony w dniu 24 października 2024 r., a nadto dokonano czynności, o której mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem do wniosku została dołączona skarga kasacyjna od wyroku Sądu z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Sz 436/24, sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Dokonując oceny kwestii winy w uchybieniu terminu wskazać należy, że zdaniem Sądu w rozpoznawanym przypadku strona uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani im zapobiec. Wykładnia przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu musi być zawsze dokonywana z perspektywy uwzględniającej treść zasady prawa do sądu, tym samym z perspektywy funkcji ochronnej, która determinuje istotę tej instytucji (por. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2024 r., sygn. akt I OZ 108/24, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto z brzmienia art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika, że za dostateczną przesłankę przywrócenia terminu ustawodawca uznał uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę okoliczności, które - wedle treści wniosku - miały stanowić bezpośrednią przyczynę uchybienia określonego terminu. Uprawdopodobnienie, jak podkreśla się w orzecznictwie, nie daje natomiast pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienie NSA z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 95/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uwiarygodnić fakty świadczące o niezawinionym przekroczeniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OZ 755/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, dodatkowo poparte dołączoną do wniosku obszerną dokumentacją, stanowią uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z treści wniosku przyczyną uchybienia terminu była trudna sytuacja zdrowotna nieprofesjonalnego pełnomocnika skarżących. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że możliwe jest przywrócenie terminu z powodu złego stanu zdrowia, ale powinno być to potwierdzone stosownym zaświadczeniem lekarskim (por. postanowienie NSA z dnia 9 listopada 2023r. II OZ 637/23, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przedłożonej przez pełnomocnika skarżących dokumentacji, w tym zaświadczeń lekarskich wynika, że w terminie otwartym do złożenia skargi kasacyjnej, przebywał on na zwolnieniu lekarskim (od dnia 2 września 2024 r. do 27 września 2024 r. oraz od dnia 28 września 2024 r. do dnia 18 października 2024 r.), wskutek stwierdzonej niewydolności [...] oraz zabiegu [...], który przeszedł w dniu 29 sierpnia 2024 r. (karta informacyjna leczenia szpitalnego w Szpitalu Wojewódzkim im. M. K. w K. k. 459). Zdaniem Sądu, w okolicznościach analizowanego przypadku na uwzględnienie zasługują podniesione we wniosku wyjaśnienia, że ze względów zdrowotnych, reprezentujący skarżące pełnomocnik nie mógł podjąć działań zmierzających do sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika oraz złożenia jej w terminie. Powyżej przedstawione względy uzasadniały przyjęcie, że niedochowanie terminu do złożenia skargi kasacyjnej było niezawinione. Niezależnie od powyższego, na ocenę wniosku nie miały wpływu argumenty związane z brakiem legitymowania się przez skarżące pełnomocnictwem pocztowym od M. P., bowiem kwestia doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej odpis wyroku wraz z uzasadnieniem została rozstrzygnięta na tle przepisu art. 73 p.p.s.a. regulującego instytucję fikcji prawnej doręczenia korespondencji, zgodnie z którym należało przyjąć, że przedmiotowy wyrok wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony dnia 6 września 2024 r. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.