I SA/Gd 1316/17

SENTENCJA Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do października 2009 r. oraz od stycznia do marca 2010 r. postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Wnioskiem, złożonym na formularzu PPPr w dniu 28 września 2017 r. (data stempla pocztowego), "A" zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań można zwolnić od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma realnych możliwości finansowych ich poniesienia. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie podmiotem ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy jest spółka jawna, wskazać należy, iż zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dla oceny zasadności przyznania prawa pomocy spółce jawnej istotne jest, że każdy wspólnik spółki jawnej w myśl art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1578) odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami. W sytuacji zatem, gdy spółka jawna nie ma dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania, to ze względu na odpowiedzialność wspólników tej spółki określoną w powołanym wyżej przepisie, należy przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy wziąć również pod uwagę sytuację majątkową samych wspólników. Nieuzasadnione byłoby przyjęcie, że przy przyznaniu prawa pomocy spółce jawnej, sytuacja majątkowa wspólników nie ma znaczenia w przypadku wskazywania na brak po stronie tej spółki dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, jeżeli nie ulega wątpliwości, że wspólnicy odpowiedzialni są za zobowiązania tej spółki. Stawiałoby to wspólników spółki jawnej w postępowaniu w zakresie przyznania prawa pomocy w korzystniejszej sytuacji niż w innych postępowaniach (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I FZ 305/07, niepubl. oraz z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt I FZ 70/09 i z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt II GZ 843-847/16; publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 17 października 2017 r. zobowiązał stronę skarżącą do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację finansową i majątkową zarówno samej spółki jawnej, jak i jej wspólników. Z oświadczenia spółki o jej majątku i dochodach, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o której mowa w art. 233 § 1 w związku z § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) oraz dokumentów źródłowych załączonych do wniosku i przedłożonych na wezwanie referendarza sądowego (zestawienia z księgi przychodów i rozchodów za 2016 r. oraz za okres od stycznia do kwietnia 2017 r., tabeli amortyzacyjnej, dodatkowych oświadczeń z dnia 24 i 25 października 2017 r. zaświadczeń z dnia 25 października o wysokości wynagrodzenia wspólników spółki oraz ich dochodów z tytułu pełnienia funkcji członków zarządu, zaświadczeń z banków z dnia 10 i 11 października 217 r., deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do kwietnia 2017 r., zeznań podatkowych PIT-36L z załącznikiem PIT-B za 2016 r.) wynika, że zarówno w ubiegłym roku podatkowym, jak i w okresie od stycznia do kwietnia 2017 r. spółka nie osiągnęła żadnych przychodów i z dniem [...] kwietnia 2017 r. zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą (co zostało ujawnione w KRS), której nie podjęła, nie posiada rachunków bankowych ani środków pieniężnych w kasie, posiada zaś zobowiązania z tytułu zaległości podatkowych, których wysokość przekracza 16.000.000 zł. Odnosząc się zaś do sytuacji majątkowej i finansowej wspólników spółki, tj. A. B. i K. P., wskazać należy, iż złożyli oni w dniu 24 października 2017 r. oświadczenia, z których wynika, że nie posiadają majątku w postaci nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, jak również wierzytelności i przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł, prowadzą samodzielnie gospodarstwa domowe, zamieszkując u rodziców i nie partycypując w opłatach za media, obaj osiągają dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.041,33 zł netto oraz pełnienia funkcji członka zarządu spółki w kwocie 438,14 zł netto, które obok darowizn otrzymanych od rodziców, stanowią ich jedyne źródła utrzymania. Biorąc pod uwagę ustalone okoliczności faktyczne, uznano, że strona skarżąca wykazała zasadność wniesionego żądania w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Ustalenia dotyczące zarówno spółki jawnej, jak i sytuacji majątkowej jej wspólników uzasadniają twierdzenie, że wnioskodawczyni nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, w tym wpisu od skargi określonego na kwotę 9.910 zł. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.