II OPP 13/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia NSA Anna Żak po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi E.J. i J.Z. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 315/23 ze skargi E.J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lutego 2023 r. nr 218/23 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie utwardzenia terenu działki postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Skarga E. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lutego 2023 r. nr 218/23 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie utwardzenia terenu działki wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie 16 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 października 2023 r. sygn. akt VIII SA/Wa 513/23 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomiu z 21 września 2020 r. nr 281/2020. Odpis ww. wyroku z uzasadnieniem doręczono skarżącej 29 listopada 2023 r. Wobec faktu, że żadna ze stron nie wniosła skargi kasacyjnej od tego orzeczenia, stało się ono prawomocne od 30 grudnia 2023 r. (prawomocność wyroku stwierdzono postanowieniem z 9 stycznia 2024 r.). 19 sierpnia 2024 r. E. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażalenie na opieszałość ww. Sądu w prowadzeniu działań m.in. w niniejszej sprawie. Pismo zostało wniesione drogą elektroniczną za pośrednictwem systemu ePUAP, przy czym skarżąca złożyła podpisane swoim podpisem elektronicznym pismo przewodnie oraz również podpisany przez nią załącznik zawierający treść zażalenia. W załączniku – piśmie z 15 sierpnia 2024 r. zatytułowanym "Zażalenie" jako wnoszących pismo wymieniono E.J. i J.Z. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 21 sierpnia 2024 r. poinformowano E.J., że niniejsza sprawa została prawomocnie zakończona wyrokiem z 12 października 2023 r. Wobec powyższego wezwano do sprecyzowania, czy skarżąca nadal podtrzymuje skargę na opieszałość – w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma w aktach sprawy. W odpowiedzi na powyższe w piśmie z 16 września 2024 r. EJ. I J. Z. oświadczyli, że podtrzymują skargę na opieszałość i przewlekłość. W dniu 25 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedstawił Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu skargę E. J. i J.Z. z 21 sierpnia 2024 r. (data wpływu do Sądu) i pismo z 20 września 2024 r. (data wpływu do Sądu) na przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2023 r., poz. 1725 ze zm.; dalej: "ustawa") uprawnionym do wniesienia skargi w postępowaniu sądowo-administracyjnym jest skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach strony. Innym podmiotom niż wymienione nie przysługuje zatem prawo wniesienia skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie skargę na przewlekłość postępowania złożyli E.J. i J.Z. Wprawdzie pierwsze pismo w tym przedmiocie złożone w dniu 18 sierpnia 2024 r. drogą elektroniczną za pośrednictwem systemu ePAUP zostało podpisane elektronicznie jedynie przez E.J., niemniej J. Z. również został wymieniony w treści skargi – "zażalenia" załączonego do pisma głównego jako wnoszący to pismo, a wolę jego podtrzymywania potwierdził już własnoręcznym podpisem w piśmie z 16 września 2024 r. W sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt VIII SA/Wa 315/23 stroną skarżącą była wyłącznie E.J. J.Z. nie był natomiast stroną tego postępowania, tj. ani skarżącym, ani uczestnikiem na prawach strony. W konsekwencji powyższego skarga na przewlekłość postępowania wniesiona przez J.Z. podlega odrzuceniu. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Wyjaśnić wypada, że skarga na przewlekłość postępowania jest środkiem prawnym wymuszającym rozpoznanie sprawy przez sąd, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Należy więc przyjąć, że dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania przed sądem administracyjnym do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Skarga wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II OPP 50/10; CBOSA). W niniejszej sprawie skarga na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie została wniesiona już po zakończeniu postępowania w sprawie prawomocnym wyrokiem tego Sądu z 12 października 2023 r. Orzeczenie to stało się prawomocne od 30 grudnia 2023 r. Zatem skarga na przewlekłość postępowania sądowego wniesiona przez E.J. jest niedopuszczalna z tego względu. Wskazana przesłanka odrzucenia skargi w równym stopniu odnosi się również do skargi wniesionej przez J.Z. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 3 pkt 6 i art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w zw. z art. 178 i art. 180 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.