III OW 80/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Korzeniowski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty S. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą S. a Marszałkiem Województwa L. przez wskazanie organu właściwego w sprawie wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów postanawia wskazać Marszałka Województwa L. jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE W piśmie z 21 listopada 2024 r. Starosta S. (dalej: "Starosta") złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa L. (dalej: "Marszałek") przez wskazanie Marszałka jako organu właściwego do rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów w instalacji zlokalizowanej na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...], obręb [...] (gm. G.). W uzasadnieniu wniosku Starosta wskazał, że nie jest organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku, ponieważ na terenie zakładu zlokalizowanego na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...], obręb [...] (gm. G.), wg dokumentacji sprawy, ma być eksploatowana instalacja do przetwarzania odpadów. Powyższe wynika z treści wniosku spółki, jak również z treści przedłożonych do wniosku załączników, m.in.: decyzji Wójta Gminy G. z 29 października 2021 r. znak: GWOŚ.6220.6.25.2021 o środowiskowych uwarunkowaniach. Przedmiotowa instalacja, na podstawie przepisu § 2 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r, poz. 1839 ze zm.), zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Starosta wyjaśnił, że na działce ewidencyjnej oznaczonej nr [...], obręb [...] (gm. G.) ma być eksploatowana instalacja do przetwarzania odpadów o planowanym przerobie około 36,74 Mg/dobę, 11 500 Mg/rok przetwarzanych odpadów. Instalacja ma funkcjonować przez minimum 10 lat, przez 313 dni w ciągu roku. Przetwarzanie odbywać się będzie za pomocą przesiewacza oraz kruszarki. Urządzenia te zlokalizowane będą pod zadaszeniem. Jednym z elementów planowanego przedsięwzięcia ma być wyrównanie, utwardzenie i podniesienie rzędnej terenu na części działki [...], obręb [...]. Do tego celu planowane jest wykorzystanie odpadów w ilości około 30 000 Mg. Z powyższego wynika, że do zrealizowania przedsięwzięcia (w części dotyczącej wyrównania, utwardzenia i podniesienia rzędnej terenu na części działki [...], obręb [...]) potrzebny jest czas około 2,6 do 3 lat. Przez pozostałe 7 lat odpady przetworzone w instalacji będą rozdysponowywane jako materiał budowlany do m.in. utwardzenia dróg wewnętrznych na terenie zakładu, drogi dojazdowej do zakładu i innych dróg gminnych na terenie gminy G. Ponadto odpady po przetworzeniu w instalacji mają utracić status odpadów zgodnie z przepisani art. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.). Natomiast fakt, że jednym z elementów planowanego przedsięwzięcia ma być wyrównanie, utwardzenie i podniesienie rzędnej terenu na części działki [...], obręb [...]. - nie może przesądzać o tym aby, zezwolenie na przetwarzanie odpadów w instalacji zaliczanej do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, miał procedować niewłaściwy organ. W obrębie tej samej działki jest (albo ma być w przyszłości) eksploatowana również instalacja do produkcji nawozów, oraz instalacja do termicznego przekształcania odpadów. Ww. instalacja również zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i jest zlokalizowana na terenie tego samego zakładu. Prowadzącym instalację jest ten sam podmiot. Planowane przedsięwzięcie polegające na przetwarzaniu odpadów za pomocą przesiewacza oraz kruszarki, pracujących stacjonarnie na terenie zakładu, stanowi przetwarzanie odpadów w instalacji. Ww. urządzenia spełniają definicję instalacji zawartą w art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2007 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.). W odpowiedzi na wniosek Marszałek wniósł o wskazanie Starosty jako organu właściwego w sprawie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że wniosku i załączonej do wniosku decyzji Wójta z 29 października 2021 r. znak: GWOŚ.6220.6.25.2021 ustalono, że wnioskodawca prowadzić będzie docelowo proces odzysku odpadów (R5) wskazany w pkt 2 tabeli z załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz.U. z 2015 r. poz. 796) polegający głównie na wykorzystaniu odpadów do wyrównania i podniesienia rzędnych terenu w obrębie nieruchomości o nr ew. [...] obręb [...], gm. G. W opinii Marszałka proces kruszenia odpadów (R12) w ramach prowadzenia odzysku poza instalacjami (w procesie R5) nie wymaga odrębnego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów i jest dopuszczony w w/w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (bez obowiązku uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach). Treść w pkt I. 1. decyzji środowiskowej Wójta G. z 29 października 2021 r. znak: GWOŚ.6220.6.25.2021, jednoznacznie wskazuje na odzysk poza instalacjami, a kruszenie odpadów, jak wynika z w/w rozporządzenia, jest dopuszczalne i wręcz wskazane przy tego typu procesach (R5). W związku z powyższym zgodnie z art 41 ust. 1 pkt 2) ustawy 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2012 3 poz. 1587 ze zm.) jest organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest starosta Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów oraz decyzji zezwalającej na przetwarzanie odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Przepis ten enumeratywnie wymienia przypadki (rodzaje i skalę działalności w zakresie gospodarki odpadami), w których właściwym organem jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta. Dodatkowo, w odniesieniu do terenów zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w tej sprawie. Wobec powyższego należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 ustawy o odpadach marszałek województwa jest organem właściwym: a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25000 Mg, c) dla instalacji komunalnych, d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W pozostałych przypadkach organem właściwym do udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów jest starosta (art. 41 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach), przy czym do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów i zezwolenia na przetwarzanie odpadów na terenach zamkniętych właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 41 ust. 4 ustawy o odpadach). W tej sprawie zasadnicze znaczenie ma, że inwestor uzyskał (decyzją Wójta Gminy G. z 6 października 2023 r., nr GWOŚ.6220.19.3.2023 o przeniesieniu decyzji środowiskowej za zgodą wnioskodawcy) ostateczną decyzję Wójta Gminy G. z 29 października 2021 r. znak: GWOŚ.6220.6.25.2021 o środowiskowych uwarunkowaniach, z której wynika, że planowane przedsięwzięcie jest przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (str. 8 decyzji z 29 października 2021 r.). Przedmiotowe przedsięwzięcie, na podstawie przepisu § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r, poz. 1839 ze zm.) zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o odpadach to marszałek województwa jest organem właściwym dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Z tych względów i na podstawie art. 15 § 2 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.