I OZ 108/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 19 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 759/23 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi P. C. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 11 października 2023 r. znak: PSZ.IV.8640.112.2023 w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić P. C. termin do wniesienia skargi UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił P. C. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na opisaną w sentencji decyzję Wojewody Świętokrzyskiego. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie doręczono skarżącemu 16 października 2023 r. z pouczeniem, że stronie służy prawo wniesienia skargi za pośrednictwem Wojewody Świętokrzyskiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. W dniu 27 listopada 2023 r. P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę na ww. decyzję Wojewody Świętokrzyskiego. Jednocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, przedkładając druk zwolnienia lekarskiego ZUS ZLA za okres 14-24 listopada 2023 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał – w sposób ogólny – że nie miał możliwości dokonania czynności w terminie z powodów zdrowotnych. Rozpoznając przedmiotowy wniosek Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił w żaden sposób, że choroba – której nazwy, ani objawów nie wskazał – była na tyle poważna, że realnie uniemożliwiła nadanie skargi w Urzędzie Pocztowym. WSA wskazał, że na druku przedłożonego zwolnienia lekarskiego w rubryce 17 "wskazania lekarskie" lekarz wpisał cyfrę "2", co oznacza, iż "chory może chodzić". Okoliczność, że skarżący w okresie swojego zwolnienia lekarskiego mógł chodzić sprawia, że argumentacja przedstawiona we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie może zostać uwzględniona – jako że uprawniony lekarz wskazał, że stan zdrowia wnioskodawcy w końcowym okresie do wniesienia skargi nie był tak nadwyrężony, że powinien leżeć i nie opuszczać miejsca swojego pobytu. Jednocześnie, w złożonym wniosku nie wskazano jakichkolwiek przeciwskazań co do tego, aby skarżący nadał skargę. Z przedłożonego zaświadczenia nie wynika również informacja co do dolegliwości strony i faktu czy jego choroba miała charakter nagły. Natomiast samo przebywanie strony na zwolnieniu lekarskim nie jest wystarczającą przesłanką do tego, aby przywrócić termin do dokonania czynności procesowej. W świetle powyższego Sąd I Instancji uznał, że wskazane we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi okoliczności nie uprawdopodabniają, że do jego uchybienia doszło z przyczyn od skarżącego niezależnych w rozumieniu art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podkreślił, że zgodnie z zasadami współżycia społecznego, potwierdzona zaświadczeniem lekarskim niezdolność do realizowania swoich obowiązków społecznych, w tym obowiązku świadczenia pracy, jest sytuacją wyjątkową i niezamierzoną. Stan niezdolności badany jest przez osobę do tego uprawnioną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że w świetle art. 86 i 87 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Kierunek wykładni sądowej tego przepisu wskazuje, że winę wykluczają przeszkody, których wnioskodawca nie był w stanie przewidzieć, ani zapobiec. Trudności, przeszkody uniemożliwiające stronie dochowanie czynności nie muszą mieć charakteru zdarzeń nadzwyczajnych. Wykładnia przepisów procesowych regulujących instytucję przywrócenia terminu musi być zawsze dokonywana z perspektywy uwzględniającej treść zasady prawa do sądu, tym samym z perspektywy funkcji ochronnej. Determinuje ona bowiem istotę tej instytucji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu oraz w zażaleniu okoliczności stanowią – wbrew stanowisku Sądu I instancji – uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W praktyce sądowej utrwalone jest stanowisko, że możliwe jest przywrócenie terminu z powodu złego stanu zdrowia, ale powinno być to potwierdzone stosownym zaświadczeniem lekarskim. Skarżący takie zaświadczenie przedstawił, co zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, świadczy o tym, że w należyty i wystarczający sposób, uprawdopodobnił brak swojej winy w niedopełnieniu w terminie wymaganej czynności. Skarżący na potwierdzenie swoich twierdzeń przedłożył bowiem zwolnienie lekarskie za okres od 14 do 24 listopada 2023 r. Okoliczność, że dokument ten zawiera wskazanie lekarskie "chory może chodzić" nie może być uznane za równoznaczne z możliwością wykonywania przez chorego czynności polegających na sporządzaniu i wnoszeniu pism procesowych. Omawiana adnotacja na zwolnieniu lekarskim oznacza bowiem jedynie, że chory ma prawo chodzić nie nadużywając uprawnień do zwolnienia lekarskiego, a nie, że każdego dnia objętego zwolnieniem jest w stanie chodzić i w pełni wykonywać wszystkie czynności życia codziennego. W okolicznościach analizowanego przypadku nie ma żadnego powodu, aby nie dać wiary wyjaśnieniom skarżącego, że nie miał możliwości dokonania czynności procesowej w terminie z powodów zdrowotnych. Powyżej przedstawione względy uzasadniały przyjęcie, że niedochowanie terminu było w rozpatrywanym przypadku niezawinione. Mając powyższe na uwadze oraz kierując się konstytucyjną zasadą prawa do sądu, Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o regulację art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 2 oraz art. 86 § 1 w związku z art. 193 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie i przywrócił termin do wniesienia skargi.