II OZ 733/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 861/23 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 11 lipca 2023 r., nr WI-III.7821.1.1.2023.EK w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia: oddalić zażalenie. 2 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gd 861/23 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. U. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 11 lipca 2023 r., nr WI-III.7821.1.1.2023.EK w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Sąd wskazał, że w skardze strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazała, że inwestor prowadzi inwestycję metodą faktów dokonanych ignorując ryzyko prowadzenia robót budowlanych na podstawie wadliwej decyzji. Projektowana inwestycja została zakończona i jest używana na podstawie pozwolenia na użytkowanie. Do realizacji pozostała kanalizacja deszczowa oraz zmiana nawierzchni z płyt drogowych na kostkę betonową. W sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku dalszego kontynuowania inwestycji. Dotąd zrealizowane elementy drogi są już w użytkowaniu, zatem wstrzymanie wykonania decyzji nie spowodowuje negatywnych skutków w zakresie dostępu nieruchomości do drogi publicznej. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2023 r. skarżąca wskazała dodatkowo, że w wyniku wykonanych w dniu 20 października 2023 r. robót polegających na zdemontowaniu krawężnika pomiędzy działkami nr [...] i [...] doszło do skierowania wód opadowych na jej nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku powołał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – zwanej dalej p.p.s.a. i zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. 2023, poz. 162, dalej: "specustawa drogowa"). Wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (zrid) nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, gdyż brak jest w tym zakresie szczególnych przepisów. Niemniej rozwiązania prawne przyjęte w powołanej ustawie mają na celu zapewnienie szybkiego przebiegu inwestycji drogowej. Realizuje się to m.in. poprzez uproszczenie procedur administracyjnych, możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji zrid, obowiązek rozpatrzenia odwołania w terminie do 14 dni, a skargi do sądu administracyjnego w terminie 2 miesięcy. Dlatego zbyt pochopne wstrzymywanie takich decyzji, jak decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie, byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy. Tym samym mechanizmy przewidziane w powołanej ustawie w celu szybkiej i skutecznej realizacji inwestycji drogowej w sposób istotny ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony wnoszącej o wstrzymanie omawianego rozstrzygnięcia. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ze swej natury prowadzenie inwestycji drogowej będzie prowadziło do zmiany dotychczasowego zagospodarowania terenu, a skutki z tym związane co do zasady są zwykłą konsekwencją realizacji tego rodzaju inwestycji. Sąd podkreślił, że - jak skarżąca wskazuje - projektowana inwestycja została już w znaczącej części wykonana, do realizacji pozostała kanalizacja deszczowa oraz zmiana nawierzchni z płyt drogowych na kostkę betonową. Zrealizowana droga pozostaje w użytkowaniu zapewniając nieruchomościom dostęp do drogi publicznej. Wstrzymanie wykonania decyzji zrid nie odwróciłoby już wykonanych czynności, uniemożliwiłoby tylko ich kontynuację. Trudno zaś dostrzec potrzebę wstrzymania wykonania kanalizacji deszczowej czy wymiany nawierzchni. Wręcz przeciwnie, w świetle informacji o usunięciu krawężników i skierowaniu wód opadowych z drogi na działkę skarżącej to właśnie wstrzymanie wykonania kanalizacji deszczowej spowodowałby po stronie skarżącej szkodę. W ocenie Sądu, prowadzenie zamierzonej inwestycji drogowej nie stanowi o wysoce potencjalnej możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. znacznej szkody, czy trudnych do odwrócenia skutków. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zaskarżając je w całości i zarzucając sprzeczność ustaleń Sądu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez: 1) stwierdzenie, że skierowanie wód opadowych z sąsiednich nieruchomości na nieruchomość skarżącej zabudowaną zabytkowym budynkiem mieszkalnym nie grozi wyrządzeniem szkód w mieniu skarżącej, 2) ustalenie, że budowa kanalizacji deszczowej umożliwi odprowadzenie zalewających nieruchomość skarżącej wód opadowych, 3) pominięcie decyzji inwestora o rezygnacji z budowy kanalizacji deszczowej. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez udzielenie wnioskowanego zabezpieczenia, zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazać należy, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, albowiem ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swych twierdzeń. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności. Sąd ma obowiązek zbadać, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Sąd rozpoznając wniosek nie dokonuje oceny zawartości skargi, dlatego też wniosek powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku skarżąca wskazała, że realizując inwestycję inwestor stosuje metodę faktów dokonanych. Inwestor wykazuje, że dotychczas dokonane nakłady stanowią jedną z przesłanek niemożności wytyczenia drogi w alternatywnej lokalizacji. Pogląd ten podzielił organ II instancji w zaskarżonej decyzji. Zatem, w ocenie skarżącej, w sprawie wprost zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku dalszego kontynuowania inwestycji. Skarżąca wskazała, że do realizacji pozostała kanalizacja deszczowa oraz zmiana nawierzchni z płyt drogowych na kostkę betonową. Dotąd zrealizowane elementy drogi są już w użytkowaniu, zatem wstrzymanie wykonania decyzji nie spowoduje negatywnych skutków w zakresie dostępu nieruchomości do drogi publicznej. W piśmie procesowym z dnia 30 października 2023 r. skarżąca wskazała dodatkowo, że w wyniku wykonanych w dniu 20 października 2023 r. robót polegających na zdemontowaniu krawężnika pomiędzy działkami nr [...] i [...] doszło do skierowania wód opadowych na jej nieruchomość. Stwierdzić należy, że w zawartym w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie powołano żadnych okoliczności, wskazujących, że wykonanie decyzji może narazić skarżącą na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny jej legalności i nie odnosi się do meritum sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Poza oceną w niniejszym postępowaniu wpadkowym pozostaje więc podnoszona przez skarżącą argumentacja, zmierzająca do wykazania, że inwestycja jest niezgodna z prawem, a tym samym, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Sąd dokonuje jedynie oceny zasadności wstrzymania wykonania decyzji w kontekście możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Podniesiona w piśmie procesowym z dnia 30 października 2023 r. okoliczność, że w wyniku wykonanych w dniu 20 października 2023 r. robót polegających na zdemontowaniu krawężnika pomiędzy działkami nr [...] i [...] doszło do skierowania wód opadowych na jej nieruchomość nie została poparta żadnymi opracowaniami, wskazującymi, że realizacja inwestycji zgodnie z projektem budowlanym spowoduje zagrożenie zalewaniem wodami opadowymi terenu nieruchomości skarżącej. Nie przedstawiono żadnej analizy, która uprawniałaby do takich wniosków. Stwierdzić zatem należy, że skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie udokumentowała bowiem konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W tej sytuacji należało uznać, że Sąd I instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.