I FZ 284/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy Spółka komandytowa z siedzibą w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 508/23 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy Spółka komandytowa z siedzibą w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 9 maja 2023 r. nr 1001 -IOV-1.4103.45.2022.7.U12. MA w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 508/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), odmówił K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i Wspólnicy sp.k. z siedzibą w L., wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 9 maja 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2012 r. Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że analiza wpływu wykonania decyzji, której dotyczy rozpatrywane żądanie, nie może zostać dokonana ze względu na brak wykazania przez spółkę, że w sprawie zachodzą ustawowe przesłanki przemawiające za ustanowieniem ochrony tymczasowej. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki, zaskarżając je w całości, zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, wobec odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy z uwagi na przedawnienie należności, która stała się wymagalna 11 lat temu (co zarzucono w skardze), brak jest uzasadnienia dla wykonania decyzji oraz w związku z wykonaniem decyzji spółce może zostać wyrządzona szkoda polegająca na konieczności poniesienia kosztów postępowania egzekucyjnego albo na utracie składników majątku, do których skierowana zostanie egzekucja, z uwagi na brak środków na wykonanie decyzji. Wskazując na powyższe wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z ugruntowanej już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że obowiązek uprawdopodobnienia zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony, uregulowanej w tym przepisie (zob. postanowienie NSA z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem jednak wydania takiego postanowienia jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, publ. CBOSA). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Ponadto wniosek poparty powinien zostać stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności p.p.s.a. nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodzić należało się z Sądem pierwszej instancji, że spółka nie wykazała, iż zastosowanie, w stosunku do niej, ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, jest uzasadnione. Niebezpieczeństwo wystąpienia okoliczności mogących skutkować zajściem przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest ściśle związane ze stanem majątkowym spółki, który, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, nie został przedstawiony. Rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, sąd administracyjny rozstrzyga czy wykonanie decyzji może hipotetycznie doprowadzić do wystąpienia sytuacji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. jednakże bez znajomości pełnego stanu majątkowego/finansowego, nie będzie w stanie tego zrobić. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji spółka nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek uzasadniających wstrzymania wykonania decyzji. Złożony wniosek ograniczał się jedynie do zwrotu "wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji [...]". Słusznie w ocenie Sądu wniosek taki jest niewystarczający do tego, aby w pełnym zakresie ocenić stan finansów strony i wpływ wykonania decyzji na sytuację finansową spółki i prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Nie można bowiem ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a Sąd nie może tych okoliczności domniemywać. W odniesieniu do przesłanek zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu stwierdzić należy, że pełnomocnik spółki - wbrew wywodom zażalenia - nie uprawdopodobnił, aby ewentualne skutki wykonania decyzji organów podatkowych mogły spowodować po stronie spółki jakikolwiek negatywne konsekwencje, co z kolei stanowi ujemną przesłankę do udzielenia stronie postępowania sądowoadministracyjnego tymczasowej ochrony sądowej (por. postanowienia NSA z: 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13; 23 stycznia 2015 r., sygn. akt II FZ 2138/14; 29 stycznia 2020 r., sygn. akt I FZ 241/19, publ. CBOSA). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie akt niniejszej sprawy za trafną uznaje ocenę Sądu pierwszej instancji co do tego, że z wniosku nie wynika, aby efektem wykonania kwestionowanej decyzji podatkowej mogło być niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu wyżej powołanego przepisu. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.