III SA/Wr 421/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca), Asesor WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Anna Kuczyńska-Szczytkowska, Protokolant specjalista Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi R. P. na Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt. III SAB/Wr 73/22 I. wymierza Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 100 (sto) złotych; II. stwierdza że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. dalej idącą skargę oddala; IV. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi R. P. (dalej: strona, skarżący) jest niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 maja 2023 r. sygn. akt III SAB/Wr 73/22 w sprawie przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: Organ, Wojewoda) postępowania w przedmiocie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Powołany wyrok: – stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; – stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; – zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; – przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 200 (dwieście) złotych; - dalej idącą skargę oddala; – zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącej kwotę 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem wyroku ze stwierdzoną prawomocnością zostały doręczone Wojewodzie w dniu 28 lipca 2023 r. Sześćdziesięciodniowy termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd upływał zatem w dniu 26 września 2023 r. W dniu 2 października 2023 r. skarżący skierował do Wojewody wezwanie do wykonania powyższego wyroku. W skardze złożonej 26 października 2023 r. na niewykonanie wyroku skarżący wniósł o: wymierzenie WD grzywny, przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie połowy kwoty określonej w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – art. 154 § 5, zwrot kosztów postępowania, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, wskazał organ, że na rzecz strony zostały przekazana zasądzona suma pieniężna oraz koszty postępowania. Zaznaczył WD, że ww. kwoty strona może dochodzić na drodze postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W niniejszej sprawie strona skarżąca spełniła wskazany w art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku, czyniąc to skierowanym do organu pisemnym wezwaniem z dnia 21 kwietnia 2023 r. Przystępując do oceny, czy Wojewoda pozostawał w bezczynności w wykonaniu prawomocnego wyroku, w pierwszej kolejności trzeba wskazać, że celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (vide: wyrok NSA z 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej CBOSA). Niewykonaniem wyroku jest również sytuacja, gdy rozstrzygnięcie organu – bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania – nie zostało wydane bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17, CBOSA). Z akt sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 17 maja 2023 r., sygn. akt III SAB/Wr 73/22, wyznaczył Wojewodzie termin 60 dni na załatwienie sprawy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta administracyjne sprawy z odpisem prawomocnego wyroku zostały doręczone Wojewodzie w dniu 28 lipca 2023 r., a zatem organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej z dniem 26 września 2023 r. Zaznaczyć trzeba, iż Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku (zgodnym z poglądem Z. Żukowskiego wyrażonym w glosie do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1317/96, publ.: OSP 1999/3, poz. 57), że termin do załatwienia sprawy wyznaczony przez Sąd w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest terminem odrębnym, dodatkowym w stosunku do terminów przewidzianych w przepisach art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), tym samym też nie podlega przedłużeniu w trybie art. 36 k.p.a. W sprawie Wojewoda nie wydał decyzji w terminie wyznaczonym w ww. wyroku. WD w ogóle nie wskazał kiedy wykonał wyrok, w odpowiedzi na skargę podał jedynie, że przekazano stronie zasądzoną sumę pieniężną i koszty oraz wniósł o odrzucenie skargi. Sąd podziela stanowisko WD, że zasądzone kwoty mogą być dochodzone na drodze postępowania egzekucyjnego i tym samym nie wchodzą w zakres oceny wykonania wyroku. Odrębną kwestią pozostaje natomiast zakończenie postępowania. Znajdująca się w aktach decyzja z dnia 19 października 2023 r. niewątpliwie wydana została po upływie terminu wskazanego przez Sąd w wyroku. Ponadto w aktach brak dowodu doręczenia decyzji. A zatem w sprawie organ nie wykonał wyroku WSA. Brak zakończenia postępowania w wyznaczonym terminie. Żaden przepis k.p.a. czy p.p.s.a. nie nadaje organowi kompetencji do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego przez przedłużenie terminu procedowania w sprawie. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności dotyczące niniejszej sprawy, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 100 zł będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy po przesłaniu mu prawomocnego wyroku. W związku z tym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku na podstawie art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a. Sąd uznał również, że bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa, o czym rozstrzygnął w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia w szczególności okoliczność, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy - mimo stwierdzonej już przewlekłości - nie podjął czynności zmierzającej do wykonania wyroku, a zatem załatwienia sprawy administracyjnej. Zgodnie z art. 154 § 7 p.p.s.a. w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na niewykonanie wyroku sąd może przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Brzmienie przepisu wskazuje na fakultatywność działania Sądu uzależnioną od każdorazowej oceny danego przypadku. Sąd nie zdecydował się skorzystać z fakultatywnej kompetencji do przyznania skarżącej od organu sumy pieniężnej zważywszy, że w prawomocnym wyroku Sądu przyznano już skarżącej sumę pieniężną z tytułu bezczynności organu w wysokości 1000 zł. Nadto Sąd uznał, że jeżeli skarżąca poniosła wskutek niewykonania wyroku szkodę, to może skorzystać z instrumentów prawa cywilnego (art. 154 § 4 p.p.s.a.). W konsekwencji Sąd – na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę w zakresie żądania przyznania skarżącej sumy pieniężnej (pkt III sentencji wyroku). O kosztach procesu zawartych w punkcie IV sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł uiszczona tytułem wpisu od skarg, kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika oraz kwota 17 zł uiszczona tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.