II SAB/Go 127/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Burmistrza do rozpoznania wniosku skarżącego z [...] r. II. stwierdza, że Burmistrz dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego J.M. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez J.M. jest bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej działań zrealizowanych jak i zaplanowanych przez organ, a dotyczących organizacji ruchu na drodze nr [...] w okresie od [...] lutego 2023 roku i przekazanie dokumentacji dotyczącej powyższej działalności w formie elektronicznej. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest następujący: Za pomocą platformy ePuap 5 lipca 2023 roku skarżący J.M. złożył do Urzędu Miasta wniosek dotyczący przesłania poprzez ePuap: informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...] od [...] lutego 2023 roku, elektronicznej wersji dokumentów otrzymanych, wytworzonych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie. Powyższy wniosek nie został jednak przekazany właściwemu pracownikowi Urzędu do rozpatrzenia. W dniu 13 października 2023 roku skarżący złożył skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia wskazanej informacji publicznej. Po otrzymaniu skargi organ podjął działania mające na celu ustalenie, czy faktyczne powyższy wniosek został złożony. Przeprowadzone czynności sprawdzające pozwoliły ustalić, iż faktycznie w dniu 5 lipca 2023 roku skarżący taki wniosek w formie elektronicznej złożył, który został omyłkowo pominięty. Wobec powyższego w dniu 23 października 2023 roku udzielono skarżącemu odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku z dnia [...] lipca 2023 roku przesyłając pocztą elektroniczną dokumenty dotyczące działań zrealizowanych jak i planowanych, a dotyczących organizacji ruchu na wskazanej drodze w okresie od 1 lutego 2023 roku do dnia udzielenia odpowiedzi. Powyższa okoliczność została potwierdzona przez skarżącego pismem z dnia [...] listopada 2023 roku. W złożonej skardze na bezczynność organu skarżący wnosił o zobowiązanie organu – Burmistrza do załatwienia wniosku z dnia [...] lipca 2023 roku oraz zasądzenia zwrotu poniesionych kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał na naruszenie: - art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, - art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek. W odpowiedzi na skargę organ, wskazując na okoliczność, że żądana przez skarżącego informacja publiczna została udzielona skarżącemu z przekroczeniem ustawowego terminu 14 dniowego określonego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, ale przed przekazaniem skargi do sądu wnosił o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego wniesioną skargą. W piśmie z dnia [...] listopada 2023 roku skarżący potwierdził otrzymanie odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2023 roku już po złożeniu skargi na bezczynność organu, ale przed jej przekazaniem do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i pkt 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie skarżący zwalcza bezczynność Burmistrza w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Wobec tak określonego przedmiotu sporu należy podkreślić, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia "bezczynności". Pojęcie to zostało jednak zdefiniowane przez doktrynę. I tak z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął postępowania w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2011, s. 109 oraz J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017). W taki sposób bezczynność organu została również zdefiniowana w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. jako brak załatwienia sprawy w terminie określonym przez przepisy prawa. Istotą skargi na bezczynność jest zobligowanie organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. O bezczynności można zatem mówić tylko do czasu załatwienia sprawy. Dlatego dokonując oceny, czy organ rzeczywiście pozostawał w bezczynności Sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dacie składania skargi. W przypadku, gdy organ administracji publicznej wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, przestaje pozostawać w bezczynności. Skoro przed rozpoznaniem skargi organ załatwił wniosek w przewidzianej przepisami prawa formie (udostępnił wnioskowaną informację), postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenie wniosku podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 roku, sygn. akt I OPS 6/08. W niniejszej sprawie w dniu złożenia skargi wniosek skarżącego z [...] lipca 2023 roku nie został rozpoznany, choć dotyczył informacji publicznej, której udostępnienie następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o odstępie do informacji publicznej Dz.U. z 2022 r. poz. 902 - dalej "u.d.i.p."). Odstępstwo od powyższej zasady przewidziane zostało w ust. 2 art. 13 u.d.i.p., w świetle którego jeżeli w powyższym terminie informacja nie może być udostępniona, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od złożenia wniosku. Na inny wyjątek wskazuje art. 15 ust. 2 u.d.i.p., w świetle którego, w sytuacji, gdy w wyniku udostępnienia informacji podmiot zobowiązany ma ponieść dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia lub koniecznością dokonania przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku podmiot ten w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku zobowiązany jest powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty. W takiej sytuacji udostępnienie informacji następuje, co do zasady, po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził podstaw do przyjęcia, że zachodziły okoliczności uzasadniające udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej z przekroczeniem terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Mając jednak na uwadze, że wniosek skarżącego został załatwiony po wniesieniu skargi, co strona przyznała w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2023 roku postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako bezprzedmiotowe należało umorzyć (pkt I wyroku). Ponieważ organ, jak sam przyznał, nie załatwił wniosku strony w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., gdyż stosownej odpowiedzi udzielił dopiero po złożeniu skargi na bezczynność, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę uznał zasadność skargi w tym zakresie. Do dnia jej złożenia organ faktycznie pozostawał bezczynny. Nie załatwił sprawy w terminie przewidzianym. Dlatego postawiony organowi zarzut bezczynności okazał się słuszny. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II wyroku. Natomiast dokonując dalszej oceny stanu faktycznego Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając tę kwestię, Sąd miał na uwadze, że w orzecznictwie wskazuje się na stopniowanie naruszeń prawa: od "zwykłego", przez "naruszenie mające istotny wpływ na wynik sprawy", aż po "rażące naruszenie prawa", które stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa, a utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest słuszne. Tym bardziej, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze (tak NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 883/05 - LEX nr 299873). W niniejszej sprawie, jak wyjaśnił organ z chwilą uzyskania informacji o braku udzielenia stronie skarżącej odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lipca 2023 roku podjęto niezwłocznie czynności zmierzające do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem i przekazaniem stronie wnioskowanych informacji w dniu 24 października 2023 roku. Nadmienić należy, że okoliczności, które zdaniem organu spowodowały brak wcześniejszej reakcji na złożony wniosek niewątpliwie leżące po jego stronie nie mogły zostać uznane za usprawiedliwienie bezczynności organu. Były one związane z organizacją pracy organu i wszelkie w tym zakresie niedociągnięcia obciążają organ. Sąd uwzględnił także okres czasu jaki upłynął pomiędzy złożeniem przez stronę wniosku, a wniesieniem skargi i udzieleniem żądanej informacji co uzasadniało również ustalenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podjął niezwłocznie czynności zmierzające do załatwienia wniosku z chwilą podjęcia wiadomości o braku udzielenia odpowiedzi na zawarte w nim pytania. Dlatego też w punkcie II wyroku, na podstawie art. 149 § 1a ustawy p.p.s.a., Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa. Nadto Sąd mając na uwadze okoliczności w jakich doszło do przekroczonego terminu załatwienia sprawy oraz dyscyplinujący charakter grzywny, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie znalazł dostatecznych podstaw do nałożenia na organ wspomnianego środka, skoro organ wywiązał się finalnie z obowiązku udzielenia wnioskowanej informacji. O kosztach postępowania (pkt III wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi. Niniejsza sprawa, na podstawie art. 119 pkt 4 i 120 p.p.s.a., została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.