III SA/Gl 806/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 13 stycznia 2025 r. sprawy ze sprzeciwu Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.4205.61.2024 w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków PFRON postanawia: odrzucić sprzeciw. UZASADNIENIE Pismem z 3 września 2024 r. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. w imieniu Starosty L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z 14 sierpnia 2024 r. nr SKO.4205.61.2024 uchylającą w całości decyzję organu I instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie powołując się na uchwały NSA z 9 października 2000 r. OPK 14/00 oraz z 19 maja 2003 r. OPS 1/03 zwróciło uwagę, że niedopuszczalna jest skarga wniesiona przez organ rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a." od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie natomiast do art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Przed dokonaniem merytorycznej oceny sprzeciwu należy zbadać czy zostały spełnione wymogi pozwalające na jej dokonanie. Do wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego wymagane jest wystąpienie ze stosownym żądaniem przez legitymowany podmiot (wyrok NSA z dnia 8 marca 2013 r. OSK 1229/04). Stosownie natomiast do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Natomiast zgodnie z art. 50 § 2 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Zgodnie z regulacją art. 58 § 1 pkt 6 "p.p.s.a." sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, co może nastąpić na posiedzeniu niejawnym – art. 58 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z treści powyższego przepisu, legitymacja do złożenia skargi jest oparta na kryterium interesu prawnego. Oznacza to, że skargę wnieść może co do zasady podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. W niniejszej sprawie sprzeciw został wniesiony przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L., natomiast Dyrektor występował w sprawie jako organ I instancji. Należało zatem w pierwszej kolejności ustalić, czy posiada on legitymację do wniesienia sprzeciwu i czy może kwestionować w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, mocą której uchylono w całości decyzję Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L. z dnia 19 czerwca 2024 r. znak: [...] i przekazano ją do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalono pogląd, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Jednostka samorządu terytorialnego nie ma w takim postępowaniu legitymacji procesowej strony, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych (uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt: OPS 1/03, postanowienie WSA w Szczecinie z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt: II SA/Sz 296/22, postanowienie WSA w Szczecinie z 18 maja 2022 r., sygn. akt: II SA/Sz 351/22). Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L., działając jako organ pierwszej instancji, wydał decyzję w przedmiocie odmowy przyznania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na zakup pieluchomajtek i materaca przeciw odleżynowego, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, jako organ odwoławczy, a więc organ wyższego stopnia, w administracyjnym toku kontroli orzekło o jej uchyleniu w całości i przekazaniu jej do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji przy zastosowaniu art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Zarówno Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L., jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie w niniejszej sprawie występowały jako organy administracyjne. Powyższe oznacza, że zarówno Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w L., jak też reprezentowany przez niego Starosta L., nie mają legitymacji skargowej do kwestionowania postanowienia organu odwoławczego rozpoznającego odwołanie od decyzji pierwszej instancji. Podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie może być bowiem organ, który orzekał w sprawie w pierwszej instancji; w tym przypadku nie ma on interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 i § 2 p.p.s.a. Należy zwrócić uwagę, że "podstawową zasadą konstytucyjną, która określa sposób funkcjonowania administracji publicznej jest zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowoadministracyjne zostały oparte na tej zasadzie. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów." Dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniami, że organ który wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinien mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby bowiem zaufanie do organów władzy publicznej. W takiej sytuacji uzasadnionym byłoby twierdzenie, że jednostki te nie działają zgodnie z prawem, lecz kierują się własnymi interesami, nierzadko nie mającymi podstawy w obowiązujących przepisach prawa (uchwała siedmiu sędziów NSA z 16 lutego 2016, sygn. I OPS 2/15). Mając na uwadze powyższe, niedopuszczalny sprzeciw organu I instancji należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6, § 3 w zw. z art.64b § 1 p.p.s.a.