I SA/Ke 403/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Banach, Asesor WSA Magdalena Stępniak (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 25 sierpnia 2023 r. nr SKO EG-40/6048/33/2023 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach postanowieniem z 25 sierpnia 2023 r. nr SKO EG-40/6048/33/2023 uchyliło postanowienie Zarządu Ekologicznego Związku Gmin Dorzecza Koprzywianki ("zarząd") z 16 czerwca 2023 r. nr EZGDK.31374.14.1.2023 w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu i orzekło o uznaniu zarzutu zobowiązanego E. K. za uzasadniony. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 13.10.2022r. wystawionego przez zarząd wobec E. K. obejmującego zaległość w zakresie opłaty z tytułu utrzymania czystości i porządku w gminie w kwocie 436 zł zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne egzekucji należności głównej oraz na kosztów upomnienia 43,60 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Opatowie wszczął i prowadzi postępowanie egzekucyjne w administracji. Wskazano, że pismem z 1.06.2023 r. (data nadania w palcówce pocztowej 2.06.2023 r.) zobowiązany wniósł za pośrednictwem naczelnika zarzut, że należności objęte ww. tytułem wykonawczym uległy przedawnieniu. Zarzut został złożony po upływie wymagalnego 7-dniowego terminu od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, a więc postępowanie egzekucyjne nie zostało zawieszone i naczelnik przekazał pismo zobowiązanego do wierzyciela celem zajęcia stanowiska w przedmiocie zarzutów. Wierzyciel wyjaśnił, że obowiązek zapłaty opłaty z tytlu gospodarowania odpadami komunalnymi powstał w związku ze złożeniem 10.09.2018 r. przez E. K. zamieszkałego w miejscowości J. do zarządu deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadam komunalnymi – nieruchomości zamieszkałe. W dniu 12.11.2021 r. do zarządu wpłynęła deklaracja "zerowa" i w deklaracji nie podano daty zaistnienia zmian. Do deklaracji strona dołączyła oświadczenie, że "nie zamieszkuje długo sprzedane, właściciel inny". Jednocześnie zarówno w deklaracji jak i oświadczeniu E. K. jako adres zamieszkania cały czas wskazywał nieruchomość Jacentów. Wskazana deklaracja została wprowadzona do systemu 29.12.2021 z datą obowiązywania zmian od 12.11.2021 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 6m ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie (Dz.U. 2021, poz. 888 ze zm.) w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Zgodnie z ust. 4 "Właściciel nieruchomości nie może złożyć deklaracji zmniejszającej wysokość zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres wsteczny, z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w ust. 2." Zarząd dokonał odpisu należności za okresy: listopad i grudzień 2021 r. Na koncie zobowiązanego widniała zaległość w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okresy od listopada 2020 r. do października 2021 r. i organ nie posiadał i nie posiada informacji, kiedy i komu została sprzedana nieruchomość. W dniu 13.10.2022 r. zarząd wystawił wobec zobowiązanego E. K. tytuł wykonawczy nr [...] na kwotę należności głównej 436 zł tj. (okresy od U/2020- 10/2021) oraz koszty upomnienia 43,60 zł na podstawie wysłanych upomnień z 24.06.2021 r., 26.10.202l r. oraz 28.03.2022 r. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia wierzyciel podkreślił, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej roszczenie objęte tytułem wykonawczym nr [...] nie uległo przedawnieniu, ponieważ nie upłynął okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Strona złożyła zażalenie od powyższego postanowienia. Uchylając zaskarżone postanowienie i uznając zarzut nieistnienia obowiązku za uzasadniony kolegium wskazało, że obowiązek regulowania opłaty wynika z przepisów prawa materialnego (art. 6h), a nie z deklaracji (art. 6m ust. 1). Deklaracja nie jest źródłem obowiązku uiszczania opłaty, a stanowi tylko konkretyzację jej wysokości oraz sposobu obliczenia i to w formie zadeklarowanej na zasadzie samoobliczenia, którą organ może zmodyfikować poprzez wydanie decyzji. W sprawie zobowiązany sprzedając nieruchomość, utracił status właściciela w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, a przez to także w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymywaniu czystości. Od tego czasu w świetle tej ustawy nie ciążył na nim obowiązek uiszczania opłaty ani złożenia nowej deklaracji. Obowiązki te przeszły na nowego właściciela nieruchomości. Na powyższe postanowienie E. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o zwrot pieniędzy z odsetkami. Wskazał, że została mu potrącona z renty rolniczej kwota 800 zł, a on ma 74 lata, nie ma własnego domu, ma marną rentę rolniczą, leki, choruje i ma ciężką sytuację materialną. Sprzedał nieruchomość. Opłaty obciążają nowego właściciela, który nie złożył deklaracji. Podniósł, że po jego stronie jest samorządowe kolegium odwoławcze. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo wskazał, że kolegium podzieliło stanowisko skarżącego, że nie ma podstaw do prowadzenia egzekucji w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w stosunku do E. K.. Jednak dopiero prawomocne zakończenie postępowania egzekucyjnego będzie stanowiło podstawę do dokonania zwrotu ściągniętej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j. t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2023, poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady- związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do powołanej regulacji sprawa może zostać rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie wierzyciela w przedmiocie zarzutów zobowiązanego (skarżącego) w sprawie egzekucji administracyjnej. Zaskarżonym postanowieniem kolegium uchyliło w całości postanowienie organu I instancji w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu i uznało zarzut nieistnienie obowiązku. Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i co istotne uwzględnia stanowisko skarżącego w zakresie nieistnienia jego obowiązku w uiszczaniu opłaty za gospodarowanie odpadami. Skarżący oprotestowuje natomiast brak zwrotu wyegzekwowanych przez organ egzekucyjny należności z tytułu opłaty. Kontrolując z urzędu zaskarżone postanowienie sąd stwierdza, że organ prawidłowo wskazał na podstawy prawne rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz.U.2020.1427 ze zm.) dalej "u.p.e.a. "zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W świetle art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być nieistnienie obowiązku. Zdaniem sądu kolegium dokonało także prawidłowej interpretacji przepisów ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021 r., poz. 888 ze zm.) w zakresie obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami w sytuacji zbycia nieruchomości przez jej właściciela i niezłożenia stosownej deklaracji przez nowego właściciela nieruchomości. W tym zakresie należy zaakceptować stanowisko kolegium, że obowiązek regulowania opłaty wynika z przepisów prawa materialnego (art. 6h), a nie z deklaracji (art. 6m ust. 1). Deklaracja nie jest źródłem obowiązku uiszczania opłaty. Skarżący sprzedając nieruchomość, utracił status właściciela w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, a przez to także w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymywaniu czystości. Od tego czasu nie ciążył na skarżącym obowiązek uiszczania opłaty ani złożenia nowej deklaracji. Obowiązki te przeszły na nowego właściciela nieruchomości. W konsekwencji kolegium prawidłowo uznało zarzut skarżącego za uzasadniony. Odnosząc się do treści skargi należy wyjaśnić, że sąd w niniejszej sprawie kontrolował zgodność z prawem postanowienia w sprawie zgłoszenia przez skarżącego zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej i nie obejmuje kontroli prawidłowości podejmowanych działań przez wierzyciela i organ egzekucyjny po wydaniu ostatecznego postanowienia wierzyciela w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, w tym kwestii zwrotu wyegzekwowanych środków. Dodatkowo jedynie sąd wyjaśnia, że organ egzekucyjny po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia o uznaniu zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, o którym mowa m.in. w 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. (zarzut nieistnienia obowiązku) umarza postępowanie egzekucyjne w całości. Skutkiem umorzenia natomiast jest uchylenie czynności egzekucyjnych (art. 60 § 1 u.p.e.a.) co oznacza obowiązek zwrotu skarżącemu wyegzekwowanych od niego należności. Powyższe oznacza, że samo postanowienie o uznaniu zarzutu w egzekucji nie stanowi podstawy do zwrotu wyegzekwowanej kwoty. Zwrot powinien nastąpić po zakończeniu postępowania egzekucyjnego. W stanie faktycznym sprawy zakończenie postępowania egzekucyjnego nastąpi w przypadku wydania przez organ egzekucyjny ostatecznego postanowienia o umorzeniu postępowania. Z tych względów sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.