II SA/Op 300/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "Przedsiębiorstwa T." Sp. z o.o. we W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi "Przedsiębiorstwa T." Sp. z o.o. we W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 28 czerwca 2023 r., nr 1601-IOA.4823.7.2023 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku wynikającego z przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi. UZASADNIENIE Decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu (zwanego organem) z 28 czerwca 2023 r., nr 1601-IOA.4823.7.2023, utrzymano w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, tj. Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z 22 lutego 2023 r., nr 388000-CKK.48.54.2022.14, którym nałożono na "Przedsiębiorstwo T." Sp. z o.o. we W., karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. Opisana decyzja organu została doręczona wskazanemu Przedsiębiorstwu za pośrednictwem operatora Poczta Polska - do rąk M. R. - 3 lipca 2023 r., co potwierdza adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru (por. k-85 akt administracyjnych). Decyzja ta, zawierała prawidłowe pouczenie o zasadach i trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. "Przedsiębiorstwo T." Sp. z o.o. we W. (zwane dalej stroną skarżącą) nie godząc się z wydaną decyzją organu II instancji, wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na opisaną na wstępie decyzję z 28 czerwca 2023 r., nr 1601-IOA.4823.7.2023. Skarga została wniesiona w formie poleconej przesyłki pocztowej za pośrednictwem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu - 9 sierpnia 2023 r., co potwierdza stempel datownika oraz adnotacje na kopercie (por. k-8 akt sądowych). Wraz ze skargą, strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Uzasadniając żądanie podniosła, że 3 lipca 2023 r. otrzymała przesyłkę pocztową wraz z zaskarżoną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu. Korespondencję odebrała sekretarka A. S., która następnie odłożyła tę przesyłkę do szuflady swojego biurka z zamiarem oddania pisma przedsiębiorcy, następnego dnia. Jednakże w tym samym dniu uległa poważnemu wypadkowi i dopiero po pobycie w szpitalu i powrocie do pracy po zaplanowanym urlopie - co nastąpiło 3 sierpnia 2023 r. - oddała decyzję przedsiębiorcy. Tym samym, w ocenie strony skarżącej, niedotrzymanie terminu było następstwem okoliczności niezależnych od przedsiębiorcy i jest to sytuacja nadzwyczajna oraz usprawiedliwiająca zwłokę. Na poparcie swego twierdzenia, strona skarżąca przedłożyła do akt sprawy scan druku L4 ww. sekretarki oraz jej podania o urlop od 24 lipca 2023 r. do 2 sierpnia 2023 r. Z przedłożonego skanu zaświadczenia lekarskiego z 10 czerwca 2023 r. wynika, że A. S. przebywała w szpitalu w okresie od 4 czerwca 2023 r. do 10 czerwca 2023 r., a była niezdolna do pracy w okresie od 4 czerwca 2023 r. do 23 lipca 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej z uchybieniem terminu. Odnosząc się do złożonego przez stronę skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, organ podniósł, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał na rozbieżności w stanie faktycznym podawane przez stronę skarżącą (wnioskodawcę) z okolicznościami wynikającymi z materiału dowodowego sprawy. Tym samym uznał, że wyjaśnienia strony skarżącej są niewiarygodne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 P.p.s.a.), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Zaznaczyć trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie i może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe. Pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego. W świetle powyższych regulacji podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy odnotować, że strona skarżąca wskazała jako dzień ustania przyczyny uchybienia terminu - 3 sierpnia 2023 r., kiedy to po zwolnieniu lekarskim i urlopie wróciła do pracy sekretarka - pracownica strony skarżącej, która w jej imieniu odebrała przedmiotową decyzję. Uznać zatem należało, że strona skarżąca dochowała ustawowego terminu 7 dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, bowiem dokonała tego 9 sierpnia 2023 r. w drodze przesyłki pocztowej. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. O braku winy strony można mówić, gdy dokonanie czynności w ogóle (w sensie obiektywnym) było wykluczone, jak również w takich przypadkach, w których w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała dany termin procesowy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 1999 r., sygn. akt I PKN 103/99, opubl. OSNP 2000/19/719). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do przesłanek pozytywnych, które uzasadniają przywrócenie uchybionego terminu, zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99, dostępny - tak jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w niniejszym uzasadnieniu - na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia. Z kolei do przesłanek negatywnych zalicza się przykładowo nieodebranie pisma z urzędu pocztowego, nieznajomość prawa czy choćby nieprzebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma. Do przesłanek negatywnych zalicza się także działania pracowników, gdy stroną skarżącą jest podmiot takich pracowników zatrudniających. Wskazać bowiem należy, że podmiot prowadzący profesjonalnie działalność gospodarczą powinien czuwać nad tym, aby zapewnić prawidłowy obieg korespondencji w firmie, w tym zatrudnić w tej sferze odpowiednio przeszkolony personel pracowniczy (biurowy, techniczny). Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, wszelkie błędy i zaniedbania personelu zatrudnionego w danym podmiocie gospodarczym obciążają w sposób bezpośredni ten podmiot. W wyroku NSA z 9 marca 2000 r., sygn. akt l SA/Gd 1288/99 wskazano, że "zaniedbanie pracownika odpowiedzialnego za powierzone mu obowiązki, w tym terminowość składanej korespondencji nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu". W postanowieniu z 25 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 552/04 NSA stwierdził natomiast, że "niezachowanie należytej staranności przez pracownika pociąga również konsekwencje dla spółki, w której jest zatrudniony" (publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych wywodów wynika zatem, że warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest uprawdopodobnienie przez nią, że pomimo wszelkiej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie. Znaczy to, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Pomimo upływu lat stanowisko wyrażone przez NSA w przytoczonym orzeczeniu nie uległo zmianie. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu zaprezentowana przez stronę skarżącą uzasadnienie wniosku, nie jest przekonywujące. Strona skarżąca brak winy w dochowaniu terminu uzasadniła działaniami jednej z pracownic (sekretarki), która na skutek zbiegu różnych okoliczności nie wywiązała się prawidłowo z powierzonego jej obowiązku dostarczenia do osób decyzyjnych skarżącej Spółki - korespondencji do tej Spółki adresowanej. Doprowadziło to w konsekwencji, do spóźnionego zapoznania się z korespondencją, zawierającą odpis kwestionowanej w sprawie decyzji i niedochowanie terminu do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera danych uprawdopodobniających brak zawinienia strony skarżącej. Przyznać należy rację organowi, który w odpowiedzi na skargę podniósł, że wyjaśnienia strony skarżącej w tym zakresie są sprzeczne ze stanem faktycznym. Jak wynika bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, została ona doręczona stronie skarżącej 3 lipca 2023 r. - do rąk M. R. (osoba upoważniona do odbioru korespondencji), a nie jak twierdzi strona skarżąca we wniosku - do rąk A. S. Ponadto umieszczona na skardze data jej sporządzenia (1 sierpnia 2023 r.) - przeczy twierdzeniu, że osoby zarządzające skarżącą Spółką otrzymały decyzję dopiero 3 sierpnia 2023 r. Dodatkowo Sąd dostrzegł, że przedłożony do akt sprawy skan zaświadczenia lekarskiego wskazuje na niezdolność do pracy A. S. od 4 czerwca 2023 r. do 23 lipca 2023 r. Z oczywistych więc względów osoba ta, nie mogła odebrać korespondencji zawierającej decyzję - 3 lipca 2023 r., a na taką okoliczność powołuje się strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu. Reasumując należy stwierdzić, że powołane we wniosku okoliczności nie mogą wyłączać winy strony skarżącej w nieterminowym wniesieniu skargi do Sądu. Podnoszone we wniosku okoliczności mające stanowić podstawę przywrócenia terminu do wniesienia skargi, są niewiarygodne i nie poparte zostały w zebranym materiale dowodowym. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, że pomyłka osoby działającej w imieniu Spółki nie stanowi przesłanki określonej w art. 87 § 2 P.p.s.a., której zaistnienie jest warunkiem koniecznym do przywrócenia terminu. Podniesione argumenty świadczą o tym, że skarżąca ponosi winę w wyborze pracowników, co spowodowało, że skarga została złożona z uchybieniem terminu, zaś działania tych pracowników obciążają stronę skarżącą. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, nie znajdując podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, oddalił wniosek na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., co orzekł jak w sentencji postanowienia.