I C 775/22
Common courts2024-06-05
Case number
I C 775/22
Judgment date
2024-06-05
Type
SENTENCE
Judges
Agnieszka Onichimowska (PRESIDING_JUDGE)
Legal basis
Judgment text
<div>
<h2>WYROK</h2>
<h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5>
<p>
<strong>
<!-- --> Dnia 05 czerwca 2024 roku</strong>
</p>
<p>Sąd Okręgowy w Warszawie I Wydział Cywilny w składzie następującym:</p>
<p>Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Onichimowska</p>
<p>Protokolant: Maksymilian Obrębski</p>
<p>po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2024 r. w Warszawie</p>
<p>na rozprawie</p>
<p>sprawy z powództwa <span class="anon-block">W. K.</span>
</p>
<p>przeciwko <span class="anon-block">P. K.</span>
</p>
<p>o uznanie</p>
<p>1.
oddala powództwo;</p>
<p>2.
odstępuje od obciążania powoda <span class="anon-block">W. K.</span> kosztami procesu;</p>
<p>3.
przejmuje na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone koszty sądowe.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Sędzia del. Agnieszka Onichimowska</em>
</p>
</div>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Pozwem z dnia 24 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego, k. 86) powód <span class="anon-block">W. K.</span> wniósł o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej w postaci Umowy darowizny zawartej przez pozwanego w dniu 28.04.2016 r. przed notariuszem <span class="anon-block">H. Ż.</span> nr rep. A <span class="anon-block">(...)</span>. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów sądowych.</p>
<p>W uzasadnieniu powód wskazał, że jest wierzycielem <span class="anon-block">G. K.</span> (ojca pozwanego <span class="anon-block">P. K.</span>) z tytułu roszczenia o zachowek, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10.02.2021 r. (sygn. akt V ACa 390/19). Powód zaznaczył, że w toku toczącego się postępowania sądowego przeciwko <span class="anon-block">G. K.</span>, dokonał on czynności prawnej z pokrzywdzeniem powoda, jako wierzyciela zawierając ze swoim synem <span class="anon-block">P. U.</span> darowizny 1/2 udziału w nieruchomości stanowiącej zabudowaną działkę gruntu o nr ew. <span class="anon-block">(...)</span> położoną w <span class="anon-block">S.</span>. W jego ocenie pozwany od samego początku wiedział o prowadzonej sprawie o zachowek, jako że pierwsza wycena wraz z oględzinami działki będącej przedmiotem zaskarżonej czynności była przeprowadzona w 2013 r. na terenie nieruchomości i domu, gdzie zamieszkuje pozwany, który też był obecny podczas oględzin biegłego. Zdaniem powoda na skutek dokonanej darowizny <span class="anon-block">G. K.</span> stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności, bowiem wyzbył się on majątku osobistego, w postaci udziału w nieruchomości stanowiącej działkę o nr ew. <span class="anon-block">(...)</span>. Pomimo, że posiada on inny majątek tj. działki o nr ew. <span class="anon-block">(...)</span> i <span class="anon-block">(...)</span>, to działka o nr ew. <span class="anon-block">(...)</span> znajduje się we współwłasności ustawowej małżeńskiej, co wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji z tej nieruchomości. Natomiast działka o nr ew. <span class="anon-block">(...)</span> nie posiada uregulowanego stanu prawnego i założonej księgi wieczystej, co także wyklucza możliwość prowadzenia egzekucji z tej nieruchomości. Dodatkowo powód podniósł, że w dniu 27.04.2021 r. podjął czynność zmierzającą bezpośrednio do realizacji roszczenia (tj. zawezwanie do próby ugodowej w sprawie o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną), a tym samym przerwał bieg przedawnienia roszczenia powoda przeciwko pozwanemu i od tego czasu termin ten biegł na nowo. (pozew k. 5-7v)</p>
<p>W odpowiedzi na pozew pozwany <span class="anon-block">P. K.</span> wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych wraz odsetkami liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.</p>
<p>W uzasadnieniu pozwany podniósł zarzut upływu terminu zawitego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 k.c.</a>, kwestionując możliwość skorzystania z przerwania biegu przedawnienia na skutek wystąpienia w dniu 27 kwietnia 2021 r. z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej. Jednocześnie pozwany stwierdził, że <span class="anon-block">G. K.</span> decydując się wraz ze swoją matką - <span class="anon-block">D. K.</span>, na przekazanie przedmiotowej nieruchomości <span class="anon-block">P. K.</span>, nie mógł i nie miał świadomości, iż <span class="anon-block">W. K.</span> ma zamiar dochodzenia roszczenia o zachowek. Wyjaśniono, iż dokonana czynność prawna miała na celu doprowadzenie nieruchomości do stanu, w którym możliwym będzie pobieranie pożytków, a dotychczasowi jej właściciele, z uwagi na stan zdrowia i wiek, nie byli w stanie podejmować żadnych aktywności z jej utrzymaniem związanych. Pozwany zaprzeczył ponadto, aby w jakichkolwiek wskazanych przez powoda czynnościach (w ramach prowadzonego postępowania o zachowek) uczestniczył, czy chociażby był o nich zawiadomiony. Stwierdził ponadto, iż sam fakt, że notariusz w akcie notarialnym umowę z dnia 28 kwietnia 2016 roku nazwał „umową darowizny” nie świadczy, iż w rzeczywistości zgodnym zamiarem <span class="anon-block">G.</span> i <span class="anon-block">D. K.</span> było wyłącznie darowanie przedmiotowej nieruchomości <span class="anon-block">P. K.</span>. Podkreślono przy tym, że treść § 4 i 5 przedmiotowej umowy wskazują na wypełnienie wymagań, co do ustanowienia stosunku umowy dożywocia, która jest umową dwustronnie zobowiązującą nie zaś umową bezpłatną, zatem brak jest podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 528)">art. 528 KC.</a> Pozwany zaznaczył również, że wbrew twierdzeniom strony powodowej, <span class="anon-block">G. K.</span> posiada inny majątek, z którego możliwa jest egzekucja. Zaznaczając, że przepisy o egzekucji nie stwarzają różnicy pomiędzy nieruchomościami, które mają założoną księgę wieczystą, a nieruchomościami, które tej księgi nie mają (odpowiedź na pozew k. 128-132v)</p>
<p>Do czasu zamknięcia rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:</strong>
</p>
<p>Pozwem złożonym w styczniu 2012 r. do Sądu Okręgowego w Warszawie, <span class="anon-block">W. K.</span> domagał o zasądzenia od <span class="anon-block">G. K.</span> kwoty 1.020.780,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia powództwa – tytułem należnego zachowku.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: kopia pozwu o zachowek – k. 8-11, zeznania powoda <span class="anon-block">W. K.</span> – k. 188v- 189</em>
</p>
<p>Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2015 r. (sygn. akt IV C 116/12) Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od <span class="anon-block">G. K.</span> na rzecz <span class="anon-block">W. K.</span> kwotę 847.000,00 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 24 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie.</p>
<p>Na skutek apelacji pozwanego <span class="anon-block">G. K.</span> wyrokiem z dnia 07 lipca 2017 roku, Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił częściowo zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.</p>
<p>Po ponownym rozpoznaniu sprawy wyrokiem z dnia 24 lipca 2018 r. (sygn. akt IV C 1068/17) Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo.</p>
<p>Na skutek apelacji <span class="anon-block">W. K.</span> wyrokiem z dnia 10 lutego 2021 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie (sygn. akt V ACa 390/19), zmienił częściowo wyrok Sądu Okręgowego z dnia 24 lipca 2018 r., zasądzając od <span class="anon-block">G. K.</span> na rzecz <span class="anon-block">W. K.</span> kwotę 165.520,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 24 stycznia 2012 r. do dnia zapłaty.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: wyrok Sądu Okręgowego z dnia 21 grudnia 2015 r. sygn. akt IV C 116/12 wraz z uzasadnieniem – k. 153-156, wyrok Sądu Okręgowego z dnia 24 lipca 2018 r. - k. 55-56 zeznania świadka <span class="anon-block">G. K.</span> – k. 187v-188v</em>
</p>
<p>Umową sporządzoną w dniu 28 kwietnia 2016 r. przed notariuszem <span class="anon-block">H. Ż.</span>, za Rep. A nr <span class="anon-block">(...)</span>, <span class="anon-block">G. K.</span> darował swojemu synowi <span class="anon-block">P. K.</span> udział w wysokości ½ części w prawie własności zabudowanej nieruchomości położonej w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, stanowiącej <span class="anon-block">działkę ewidencyjną nr (...)</span>, dla której Sąd Rejonowy w Pruszkowie VI Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi <span class="anon-block">księgę wieczystą nr (...)</span>.Wartość darowizny określono na 100.000,00 zł.</p>
<p>W treści umowy ustanowiono na rzecz <span class="anon-block">G. K.</span> oraz <span class="anon-block">D. K.</span> służebność osobistą polegającą na prawie dożywotniego nieodpłatnego zamieszkiwania oraz obowiązku sprawowania opieki.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: wydruk z <span class="anon-block">księgi wieczystej nr (...)</span> – k. 14-54, akt notarialny rep A nr <span class="anon-block">(...)</span> – k. 135-136v, zeznania świadka <span class="anon-block">G. K.</span> – k. 187v-188v, zeznania pozwanego <span class="anon-block">P. K.</span> – k. 189-189v</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">G. K.</span> nie dokonał dobrowolnie spłaty kwoty 165.520,50 zł. zasadzonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r.</p>
<p>Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Piasecznie <span class="anon-block">T. G.</span> prowadzi postepowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela <span class="anon-block">W. K.</span> przeciwko dłużnikowi <span class="anon-block">G. K.</span>, sygn. akt <span class="anon-block">(...)</span>. Egzekucja obecnie jest prowadzona wyłącznie ze świadczenia emerytalno – rentowego <span class="anon-block">G. K.</span>.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: zaświadczenie komornika <span class="anon-block">T. G.</span> – k. 63,zawiadomienie z dnia 23.02.2023 r.,k. 164</em>
</p>
<p>W dniu 27 kwietnia 2021 r. <span class="anon-block">W. K.</span> złożył do Sądu Rejonowego w Pruszkowie wniosek o zawezwanie <span class="anon-block">P. K.</span> do próby ugodowej w sprawie o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej w postaci umowy darowizny z dnia 28 kwietnia 2016 r. W toku posiedzenia ugodowego przeprowadzonego przed Sądem Rejonowym w Pruszkowie w dniu 5 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I Co 647/21) nie doszło do zawarcia ugody.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: protokół posiedzenia ugodowego – k. 58, wniosek o zawezwanie do próby ugodowej – k. 59-62</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">G. K.</span> jest właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, położonej w miejscowości <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której nie została założona księga wieczysta, której wartość na lipiec 2020 roku wynosiła około 2.012.920,00 zł.</p>
<p>
<span class="anon-block">G. K.</span> wspólnie z <span class="anon-block">J. K.</span> są właścicielami - na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej - nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę ew. nr <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, dla której Sąd Rejonowy w Pruszkowie prowadzi księgę wieczystą o nr <span class="anon-block">KW (...)</span>, której wartość na lipiec 2020 roku wynosiła około 331.530zł.</p>
<p>
<em>
<!-- -->Dowód: okoliczność bezsporna, a ponadto: opinia biegłego sądowego w sprawie o sygn. V ACa 390/19 – k. 157-161, pismo komornika z dnia 06 marca 2023 r. , sygn. <span class="anon-block">(...)</span> – k. 162-163, kopia pisma Sądu Rejonowego w Pruszkowie z dnia 27 lutego 2023 r., sygn. I Ns 471/09. </em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych wyżej kopii dokumentów prywatnych i urzędowych, których wiarygodności strony nie podważały, tym samym brak było podstaw do ich kwestionowania.</p>
<p>Sąd uwzględnił również osobowe źródła dowodowe, przy czym zaznaczyć trzeba, że miały one jedynie charakter poboczny i uzupełniający względem dowodów z dokumentów. Tym samym sąd oparł się na zeznaniach świadka <span class="anon-block">G. K.</span> (k. 187v-188v), oraz zeznaniach pozwanego <span class="anon-block">P. K.</span> (k. 189-189v) i powoda <span class="anon-block">W. K.</span> (k. 188v- 189), ale jedynie w zakresie w jakim korespondowały one z pozostałym zebranym materiałem dowodowym i tylko co do tych okoliczności, które były istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.</p>
<p>Pozostałe (a nie ujęte wyżej) zaprezentowane przez strony dowody, nie stanowiły w ocenie Sądu wartościowego materiału dowodowego pozwalającego na poczynienie istotnych w sprawie ustaleń faktycznych.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył co następuje. </strong>
</p>
<p>Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.</p>
<p>Na wstępie należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie podstawę prawną do wystąpienia z pozwem stanowił <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 kc</a> (skarga pauliańska). Skarga pauliańska jest środkiem ochrony wierzyciela w przypadku nielojalnego zachowania dłużnika. Zapewnia skuteczne zaspokojenie z przedmiotów majątkowych, które wskutek czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela wyszły z majątku dłużnika albo do niego nie weszły.</p>
<p>Stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 1)">art. 527 § 1 k.c.</a>, gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.</p>
<p>W oparciu o powyższą regulację można wyróżnić następujące przesłanki zastosowania skargi pauliańskiej:</p>
<p>1.
istnienie godnego ochrony interesu wierzyciela w postaci wierzytelności;</p>
<p>2.
dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią;</p>
<p>3.
dokonanie tej czynności przez dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela;</p>
<p>4.
uzyskanie wskutek tej czynności korzyści majątkowej przez osobę trzecią;</p>
<p>5.
działanie osoby trzeciej w złej wierze (ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli).</p>
<p>Powyższe przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie, a ciężar ich wykazania co do zasady, spoczywa na wierzycielu (<em>
<!-- -->vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2012r., sygn. akt V ACa 667/12, L.).</em>
</p>
<p>W tym miejscu zaznaczyć jednak należy, że to nie kwestia spełnienia powyższych przesłanek warunkujących odpowiedzialność osoby trzeciej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527)">art. 527 i nast. kodeksu cywilnego</a> zaważyła na treści rozstrzygnięcia. O oddaleniu powództwa zdecydowało bowiem przekroczenie przez stronę powodową terminu, o jakim mowa w 534 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ()">k.c.</a> Zgodnie bowiem z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 kc</a> uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat pięciu od daty tej czynności.</p>
<p>Mając na uwadze fakt, iż pozew w niniejszej sprawie został złożony w dniu 24 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego, k. 86), natomiast kwestionowana umowa darowizny została zawarta w dniu 28 kwietnia 2016 r., skonstatować należy, że ww. termin nie został dochowany.</p>
<p>Wbrew stanowisku strony powodowej, w niniejszej sprawie nie można mówić o przerwaniu biegu terminu przedawnienia na skutek złożenia w dniu 27 kwietnia 2021 r. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej. W odniesieniu do terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 k.c.</a> nie mamy bowiem do czynienia z terminem przedawnienia.</p>
<p>Termin określony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym i zawitym. Jego upływ powoduje wygaśnięcie ochrony pauliańskiej (zarówno realizowanej w drodze powództwa, jak i zarzutu pauliańskiego). Skutek ten pozwala odróżnić prekluzję od przedawnienia, czyniąc niedopuszczalnym stosowanie – w drodze analogii – przepisów odnoszących się do przedawnienia, a w szczególności do przerwania i zawieszenia biegu terminu przedawnienia (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 123;art. 121)">art. 123 i 121 k.c.</a>). (<em>
<!-- -->vide: J. Naczyńska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534), red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 534.; podobnie: B. J. Kowalczyk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, art. 534.)</em>
</p>
<p>Bez znaczenia jest również okoliczność, kiedy wierzyciel dowiedział się o dokonaniu krzywdzącej go czynności. Bieg terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 k.c.</a> przerywa się bowiem dopiero z chwilą wystąpienia przez wierzyciela z akcją pauliańską w stosunku do konkretnej czynności dłużnika. Chwilą tą jest złożenie pozwu obejmującego żądanie uznania za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela tej czynności. (<em>
<!-- -->vide: Wyrok SA w Szczecinie z 30.07.2015 r., I ACa 265/15, LEX nr 1950640.)</em>
</p>
<p>W tych warunkach oczywistym jest, że czynność w postaci zawezwania do próby ugodowej w sprawie o uznanie za bezskuteczną czynności prawnej, która miała miejsce w dniu 27 kwietnia 2021 r. nie mogła skutkować przerwaniem biegu 5 letniego terminu, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 k.c.</a> To z kolei powoduje, że pozew w niniejszej sprawie (listopad 2022 r.) został złożony z przekroczeniem ustawowego terminu zawitego i z tego powodu powództwo nie mogło zostać uwzględnione (o czym Sąd orzekł w pkt. 1 sentencji wyroku).</p>
<p>Jednocześnie Sąd pragnie podkreślić, iż w przedmiotowej sprawie nie widział podstaw dla uwzględnienia zarzutu strony powodowej, co do naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> (odnośnie nadużycia przez pozwanego prawa podmiotowego poprzez podniesienie zarzutu przekroczenia terminu zawitego z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 k.c.</a>). Uwypuklić należy, że zgodnie z przepisem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 k.c.</a> nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. W piśmiennictwie zwraca się uwagę na fakt, iż nieuwzględnienie upływu tego terminu z powołaniem się na <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 5)">art. 5 kc</a> może mieć miejsce jedynie zupełnie wyjątkowo (<em>
<!-- -->vide: B. J. Kowalczyk [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, art. 534</em>).</p>
<p>W okolicznościach sprawy oczywistym jest, że powód miał świadomość biegu 5 letniego terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 k.c.</a>, o czym dobitnie świadczy fakt złożenia wniosku wniosek o zawezwanie do próby ugodowej. Nie mamy tu więc do czynienia z sytuacją, w której pozwany wyzbył się majątku, a powód dowiedział się o tym dopiero po upływie 5 letniego terminu z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 kc.</a> Powód nie wniósł powództwa, a jedynie podjął czynność, która (jak należy domniemywać) miała skutkować przerwaniem biegu 5 letniego terminu.</p>
<p>W świetle powyższego należy stwierdzić, iż powód miał świadomość biegu terminu, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 kc</a> i dobrowolnie zaniechał wniesienia powództwa, czym zapobiegłby jego upływowi. Tym samym swoim zaniechaniem powód pozbawił się możliwości dochodzenia roszczenia, czego skutkami nie może obciążać strony przeciwnej.</p>
<p>Uzupełniając powyższe rozważania należy zaznaczyć, że niezależnie od kwestii przekroczenia terminu, o jakim mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 534)">art. 534 kc</a>, za oddaleniem powództwa przemawiało również niespełnienie przez powoda jednej z przesłanek warunkujących jego skuteczność. W przedmiotowej sprawie nie zostało bowiem wykazane, że na skutek zaskarżonej czynności doszło do pokrzywdzenia wierzycieli w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 527;art. 527 § 2)">art. 527 § 2 kc.</a>. W świetle przywołanej regulacji do pokrzywdzenia wierzycieli dochodzi, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Zaznaczyć należy, że dłużnik jest niewypłacalny, jeśli nie jest w stanie wywiązać się z podjętych zobowiązań pieniężnych, a zatem gdy jego majątek – z pominięciem składników wyłączonych spod egzekucji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 829;art. 831)">art. 829 i 831 k.p.c.</a> – nie wystarcza na pokrycie długów <em>
<!-- -->(J. Naczyńska [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534), red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 527).</em>
</p>
<p>Tymczasem z poczynionych ustaleń faktycznych bezsprzecznie wynika, że dłużnik <span class="anon-block">G. K.</span> jest również właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę o <span class="anon-block">numerze ewidencyjnym (...)</span>, której wartość została oszacowana na kwotę 2.012.920,00 zł. (<em>
<!-- -->k. 157-161) </em>oraz współwłaścicielem – na zasadach małżeńskiej wspólności ustawowej<em>
<!-- --> - </em>działki ew. nr <span class="anon-block">(...)</span> z obrębu <span class="anon-block">S.</span>, gmina <span class="anon-block">R.</span>, której wartość na lipiec 2020 roku wynosiła około 331.530zł. W tych warunkach nie sposób uznać, aby dłużnik <span class="anon-block">G. K.</span> na skutek dokonanej darowizny stał się niewypłacalny, a tym samym, aby kwestionowana czynność skutkowała jego niewypłacalnością. W tym miejscu należy wyjaśnić, że wierzyciel może być wnioskodawcą w postępowaniu o założenie księgi wieczystej (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19820190147" title="Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece - Dz. U. z 1982 r. Nr 19, poz. 147 (art. 61;art. 61 ust. 1)">art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece</a> - Dz. U. Nr 19, poz. 147) wszczętym w związku z koniecznością dokonania w księdze wieczystej wpisu wniosku o egzekucję z tej nieruchomości (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 924)">art. 924 k.p.c.</a>). (<em>
<!-- -->Uchwała SN z 24.09.1986 r., III CZP 63/86, OSNC 1987, nr 10, poz. 151.</em>). Co więcej w sytuacji, gdy dłużnik pozostaje w związku małżeńskim, wierzyciel może skierować egzekucję do majątku objętego wspólnością majątkową. Aby przeprowadzić egzekucję należy uzyskać klauzulę wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika.</p>
<p>Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił powództwo w całości, o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku.</p>
<p>Rozstrzygnięcie o kosztach procesu oparto na 102 <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">k.p.c.</a> Sąd miał przy tym na względzie okoliczności przedmiotowej sprawy, a przede wszystkim szczególny charakter relacji rodzinnych stron.</p>
<p>Jednocześnie Sąd w oparciu o <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20051671398" title="Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - Dz. U. z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 (art. 113)">art. 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych</a> postanowił przejąć na rachunek Skarbu Państwa nieuiszczone koszty sądowe.</p>
<p>
<em>
<!-- --> Sędzia del. Agnieszka Onichimowska</em>
</p>
</div>