I SPP/Go 35/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu skarżącego od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 6 października 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 35/20 wydanego w sprawie ze skargi M.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia na majątku podatnika przewidzianych zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do sierpnia 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. UZASADNIENIE W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Go 4/19 w kwocie 100 zł, wnioskiem na urzędowym formularzu PPF nadanym w dniu 20 kwietnia 2020 r. M.A. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten wypełniony został jedynie w części, w rubrykach od 1 do 5. Pozostałe rubryki, w tym część formularza dotycząca oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (rubryki 6-9), jak i informacji o dochodach wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (rubryka 10) nie zostały w żaden sposób wypełnione. Formularz nie został też podpisany przez wnioskodawcę. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 35/20 wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania, poprzez nadesłanie podpisanego (w rubryce 15) i wypełnionego (rubryki od 6 do 14) formularza PPF. Ww. wezwanie wraz z kopią złożonego wniosku PPF doręczono pełnomocnikowi skarżącego 18 maja 2020 r. W dniu 10 czerwca 2020 r. skarżący nadesłał podpisany lecz nadal niewypełniony w rubrykach od 6 do 14 formularz PPF. Zarządzeniem z dnia 6 października 2020 r. Referendarz sądowy, działając na podstawie art. 257 w zw. z art. 252 § 2 i art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej "P.p.s.a."), pozostawił wniosek M.A. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie podpisanego i wypełnionego urzędowego formularza PPF, doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 18 maja 2020 r., a zatem w okresie obowiązywania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii. Wyjaśnił, że myśl art. 15 zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych, w tym sądowoadministracyjnych, nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zauważył, że ten stan uległ zmianie w związku z wejściem w życie art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875). Mając na uwadze tę regulację stwierdził, że termin do uzupełnienia w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoczął bieg 24 maja 2020 r. i upływał 1 czerwca 2020 r. Skarżący – pomimo wezwania do podpisania i wypełnienia formularza PPF (rubryk od 6 do 14) – nadał przesyłkę zawierającą podpisany formularz PPF w dniu 10 czerwca 2020 r., a więc po terminie, a ponadto nadesłany formularz nie został prawidłowo wypełniony. Od ww. zarządzenia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw zarzucając mu naruszenie art. 257 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym zarządzeniu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Podniósł, że skarżącemu nie zostało skutecznie doręczone wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych bezpośrednio na jego miejsce pobytu. Nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF oraz wskazał, że wpis sądowy został zapłacony. Zaznaczył, że skarżący jest tymczasowo aresztowany i z przyczyn oczywistych nie może odbierać korespondencji, terminowo odpowiadać na pisma i wypełniać formularzy. Podkreślił też, że kontakt ze skarżącym jest mocno ograniczony, zwłaszcza w sytuacji epidemii. W przypadku czynności wymagających osobistego działania M.A., wniósł o dokonywanie doręczeń pism nie tylko na adres pełnomocnika ale również bezpośrednio stronie. Nadto pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że sytuacja skarżącego zmieniła się. W tym zakresie wskazał na decyzje wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w dniu [...] sierpnia 2020 r., po czym stwierdził, że ocena prawna sprawy M.A. przedstawiona w decyzjach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] różni się od oceny, które dokonał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje wykonalność tego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy, składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (w przypadku osób fizycznych jest to formularz PPF). W myśl art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z zarządzeniem Referendarza sądowego z dnia 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 35/20 wezwano stronę do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania, poprzez nadesłanie podpisanego (w rubryce 15) i wypełnionego (rubryki od 6 do 14) formularza PPF. Ww. wezwanie wraz z kopią złożonego wniosku PPF doręczono pełnomocnikowi skarżącego 18 maja 2020 r. Należy stwierdzić, że w związku z uchyleniem przepisu art. 15zzs ustawy z dnia 2 marca 2020 r. z dniem 16 maja 2020 r. na podstawie art. 46 pkt 20 i art. 76 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875), termin którego bieg się nie rozpoczął, zaczął biec od dnia 24 maja 2020 r., zatem termin do uzupełnienia w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpoczął bieg 24 maja 2020 r. i upływał 1 czerwca 2020 r. W ww. terminie skarżący nie nadesłał wypełnionego i podpisanego formularza PPF. W konsekwencji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. We wniesionym sprzeciwie, pełnomocnik skarżącego kwestionuje skuteczność samego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Twierdzi, że brak było podstaw do wydania zarządzenia przez referendarza bowiem, wezwanie do uzupełnienia wniosku PPF nie zostało skutecznie doręczone bezpośrednio skarżącemu na jego miejsce pobytu. W konsekwencji nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF. Odnosząc się do powyższego, Sąd dostrzega oczywiście rozbieżności jakie wynikły na tle tego, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, strona zobowiązana jest podpisać osobiście, czy też dopuszczalny jest podpis pełnomocnika. Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżący udzielił pełnomocnictwa doradcy podatkowemu R.J. do reprezentowania go w postępowaniu przed sądem. W związku z tym, w pełni zasadnym było wystosowanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy do rąk pełnomocnika. Przyjęcie, że skarżący powinien osobiście złożyć oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach zawarte w formularzu PPF, nie zmienia tego, że w sytuacji, gdy ustanowił w sprawie pełnomocnika, korespondencja winna być kierowana do rąk tego ostatniego. Brzmienie art. 67 § 5 P.p.s.a. - w myśl którego, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom - nie pozostawia wątpliwości w tym zakresie. Rolą pełnomocnika było natomiast skontaktować się z mocodawcą, celem usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie uzupełnionych rubryk formularza. Sąd zdaje sobie sprawę, że w dobie epidemii i panujących w związku z tym obostrzeń kontakt z osadzonym w areszcie jest utrudniony, jednakże nie jest on niemożliwy. Odnośnie wskazanych przez pełnomocnika skarżącego decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy Sąd nie ocenia merytorycznie sprawy zainicjowanej skargą, tylko bada, czy stronie należy przyznać wnioskowaną pomoc. Na marginesie zauważyć trzeba, że przedmiotowy wniosek został złożony przez skarżącego na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 marca 2020 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Go 4/19 w kwocie 100 zł. Skarżący jednocześnie złożył zażalenie na ww. zarządzenie. Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I FZ 94/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.