II OZ 798/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1168/24 o odrzuceniu skargi S. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7722.8.2024.AJ/KZ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1168/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. M. (dalej: "skarżącego") na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 czerwca 2024 r. nr WINB-WOA.7722.8.2024.AJ/KZ w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych (pkt 1) oraz zwrócił skarżącemu kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego (pkt 2). W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, przy czym zaznaczono, iż wymagania te określa art. 46 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji ustalił, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia 30 sierpnia 2024 r. skarżący uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie 100 złotych, nadesłał podpisany własnoręcznie egzemplarz skargi wraz z jej odpisem oraz wskazał numer PESEL. Ustalił też, że pismem z dnia 25 września 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 20 września 2024 r., wezwano skarżącego do nadesłania prawidłowego numeru PESEL w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi, zaznaczając, że przesłany numer PESEL składa się jedynie z dziesięciu cyfr. Sąd wojewódzki stwierdził, że przesyłka zawierająca powyższe wezwanie została doręczona skutecznie skarżącemu w trybie art. 73 p.p.s.a. z dniem 17 października 2024 r. W konsekwencji przyjął, że termin do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego skargi upłynął 24 października 2024 r. Wobec nieuzupełnienia przez skarżącego wskazanego braku formalnego skargi w zakreślonym terminie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. oraz orzekł o zwrocie wpisu sądowego w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Podniósł, że omyłkowo wskazał niepełny numer PESEL. Poza tym zaprzeczył, że otrzymał awizo zawierające wezwanie z dnia 25 września 2024 r. Podał, że 13 listopada 2024 r. wystąpił do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją celem wyjaśnienia przyczyn braku pozostawienia zawiadomienia o przesyłce w jego skrzynce, na dowód czego załączył do zażalenia kopię tego pisma. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Wypełnienie wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. spoczywa na skarżącym. Należy zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych występowały rozbieżności co do uznania numeru PESEL jako braku formalnego, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny podjął jednak uchwałę, zgodnie z którą niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22; CBOSA). Odnotować należy, iż skarżący nie kwestionuje zasadności wezwania go do nadesłania prawidłowego numeru PESEL. Zarzuca Sądowi pierwszej instancji, że nie zostało mu skutecznie doręczone wezwanie z dnia 25 września 2024 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego argumentacja przedstawiona na tę okoliczność w zażaleniu w zestawieniu z aktami sprawy pozwala uznać, że nie ziściła się fikcja doręczenia przewidziana w art. 73 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie miał bowiem wystarczających podstaw, by uznać, że skarżącemu skutecznie doręczono wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Jak wynika bowiem z akt sprawy przesyłka awizowana była dwukrotnie w dniach 3 i 11 października 2024 r., o czym świadczą adnotacje poczynione na przesyłce przez pracownika FUP Częstochowa 1 – Poczesna. Aby w sposób prawidłowy doręczyć pismo sądowe należy, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 p.p.s.a., zastosować tryb, o którym mowa w przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 19; dalej: "rozporządzenie"), tzn. tylko w takim zakresie, w jakim przepisy rozdziału 4 działu III p.p.s.a. nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 6 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 1 i 2 p.p.s.a.). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz umieszcza adnotację "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis (§ 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 p.p.s.a.). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie siedmiu dni, placówka pocztowa operatora sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, przy czym zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem (§ 8 ust. 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2 i art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a.). Poczta Polska S.A. zobowiązana jest poprzez swojego pracownika do prawidłowego opisania/wypełnienia zwrotnego potwierdzenia odbioru informującego o miejscu pozostawienia zawiadomienia (awiza). W tym celu pracownik poczty, pozostawiając awizo, wskazuje odpowiednio miejsce pozostawienia zawiadomienia, tj.: 1. w drzwiach adresata; 2. w oddawczej skrzynce pocztowej; 3. w skrytce pocztowej (§ 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia w zw. z art. 65 § 2, art. 73 § 2, 3 i 5 p.p.s.a.). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, iż zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru stanowi dokument urzędowy, który potwierdza fakt i datę doręczenia pisma. Stanowi ono dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. postanowienia NSA: z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II OZ 1001/16 i z dnia 29 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 404/16; CBOSA). Nie jest jednakże wykluczona możliwość obalenia domniemania prawidłowości doręczenia pisma w tym trybie, jeśli strona wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki nr [...], zaadresowanej do skarżącego, brakuje adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia dla odbiorcy w dniu 3 października 2024 r. W związku z powyższym nie było możliwe ustalenie, w którym miejscu pracownik poczty doręczający przesyłkę pozostawił awizo dla skarżącego informujące o skierowanej do niego korespondencji sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, chcąc zatem w niniejszej sprawie zastosować art. 73 p.p.s.a., powinien był najpierw ustalić, czy nastąpiła prawidłowa próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki. Tymczasem, na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach niniejszej sprawy, można zgodzić się ze skarżącym, że nie został on właściwie poinformowany o próbie doręczenia mu przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 25 września 2024 r. Doręczenie przesyłki w sposób niewłaściwy przez pracownika poczty, podważa skuteczność podwójnego awizowania przesyłki, wobec braku stosownej adnotacji o miejscu umieszczenia zawiadomienia. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uznania, że próba doręczenia przez operatora pocztowego przesyłki zawierającej wezwanie sądowe była prawidłowa. Skarżący nie mógł tym samym uchybić terminowi do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego wniesionej skargi. Z tej przyczyny zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. Sąd wojewódzki zobowiązany będzie zatem nadać dalszy bieg skardze, uwzględniając fakt, że w zażaleniu skarżący wskazał numer PESEL składający się z jedenastu cyfr. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynik postępowania reklamacyjnego w przedmiocie przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 25 września 2024 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.