II SAB/Wr 43/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi V. A. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) zł. UZASADNIENIE V. A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 stycznia 2024 r. – pismem z dnia 30 stycznia 2024 r. – wezwano pełnomocnika skarżącej do nadesłania odpisu ponaglenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a. oraz dowodu potwierdzającego fakt jego złożenia w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). W odpowiedzi, pełnomocnik skarżącej nie nadesłał wymaganego ponaglenia, ale przywołał komunikat opublikowany na stronie internetowej Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego, że złożone ponaglenia na bezczynność lub przewlekłość w sprawach wymienionych w art. 100d ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (aktualnie, Dz.U. z 2023 r., poz. 103, zw. dalej ustawą pomocową) nie będą przekazywane do Urzędu do Spraw Cudzoziemców tylko pozostawione bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia - taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z przywołanych regulacji wynika, że droga sądowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu możliwości załatwienia sprawy w trybie postępowania administracyjnego. Ponadto, na gruncie art. 35 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2023, poz. 775, dalej k.p.a.) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 k.p.a. strona ma prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w powyższym przepisie (bezczynność), bądź kiedy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Tym samym złożenie skargi na bezczynność, czy też przewlekłość organu jest możliwe dopiero po wniesieniu (odrębnego) ponaglenia z art. 37 k.p.a. na niezałatwienie sprawy. W niniejszej sprawie, Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że skarga na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy została poprzedzona złożeniem ponaglenia. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (w tym skargi, przesłanych akt) nie wynika, aby przed wniesieniem skargi strona skarżąca złożyła ponaglenie. Niniejsze nie wynika również z udzielonej na wezwanie Sądu odpowiedzi. Tym samym Sąd uznał, że przed złożeniem skargi nie zostały wyczerpane przysługujące stronie skarżącej środki zaskarżenia. Ponadto należy zauważyć, że ustawa pomocowa nie wyłączyła obowiązku wystąpienia z ponagleniem przed wniesieniem skargi, jak również sam fakt pozostawiania ponagleń bez rozpoznania nie oznacza odstąpienia od wymogu wyczerpania środków zaskarżenia przed wywiedzeniem skargi na bezczynność. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżąca nie wyczerpała trybu zaskarżenia przewidzianego w art. 37 p.p.s.a. i z tego względu niniejszą skargę jako niedopuszczalną odrzucił, stosownie do brzmienia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligującym Sąd do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.