I FZ 345/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 1575/20 odrzucające wniosek T. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/20 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r. nr 1401-IOV-4.4103.214.2019.IZK w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do czerwca 2015 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 29 września 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekając w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. w W. (dalej: spółka, skarżąca, strona), odrzucił wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/20 w sprawie ze skargi spółki na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia do czerwca 2015 r. Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/20 WSA oddalił skargę spółki na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Pismem z dnia 30 marca 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o wyłączenie WSA w Warszawie od rozpoznania sprawy. Pismem z dnia 13 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił wniosek z dnia 30 marca 2021 r. Pismem z dnia 26 kwietnia 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Postanowieniem z dnia 24 czerwca 2021 r. WSA w Warszawie odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 14 kwietnia 2021 r. Odpis ww. wyroku z dnia 30 marca 2021 r. wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącej 17 czerwca 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru pokwitowane osobiście przez pełnomocnika skarżącej k. 142 akt sądowych). Odpis postanowienia z dnia 24 czerwca 2021 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 czerwca 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru pokwitowane osobiście przez pełnomocnika skarżącej k. 143 akt sądowych). Pismem z dnia 19 lipca 2022 r. (data również nadania pocztowego) pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 1575/20. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że od 2002 r. leczy się na chorobę afektywną dwubiegunową. Od czerwca 2021 r. przechodził wyjątkowo długi i zaostrzony stan depresyjny. W międzyczasie stwierdzono u pełnomocnika poważne zmiany zwyrodnieniowe w obszarze kręgosłupa wraz z uszkodzeniem korzeni nerwów rdzeniowych oraz uszkodzeniem rdzenia kręgowego. Dolegliwości te charakteryzują się m.in. bardzo silnymi bólami i koniecznością przyjmowania środków redukujących te dolegliwości (m.in. opiaty). W okresie od czerwca 2021 r. do 12 lipca 2022 r. miał nasilone objawy ww. opisanych chorób. Pozostawał pod zwiększoną ilością dawek leków, co uniemożliwiło mu kontakt zarówno z jego mocodawcą, jak i pracownikami kancelarii. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że od około 7 dni odczuwa recesję swoich dolegliwości, co pozwoliło mu na sporządzenie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem. Do wniosku załączył zaświadczenia lekarskie dotyczące choroby afektywnej dwubiegunowej oraz schorzeń kręgosłupa. WSA wniosek o przywrócenie terminu odrzucił. W niniejszej sprawie termin na złożenie skargi kasacyjnej upływał z dniem 19 lipca 2021 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został złożony w dniu 19 lipca 2022 r. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu został złożony przed upływem terminu z art. 87 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.). W ocenie sądu, przywołane przez pełnomocnika skarżącej okoliczności nie świadczą o zachowaniu terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Sąd zauważył, że jak wynika z akt niniejszej sprawy, pełnomocnik skarżącej, pomimo podnoszonych dolegliwości, osobiście odbierał w dniach 17 i 30 czerwca 2021 r. kierowaną do niego korespondencję z sądu. Ponadto, jak wynika z akt sprawy o sygn. III SA/Wa 1576/20 (również ze skargi skarżącej) pełnomocnik skarżącej w dniu 23 czerwca 2021 r. podpisał skargę kasacyjną. Ponadto do wniesionej w tej sprawie skargi kasacyjnej załączył odpis pełnomocnictwa udzielonego w dniu 23 czerwca 2021 r., którego pełnomocnik odpis poświadczył w tym samym dniu. W tym też dniu powyższa skarga kasacyjna została złożona w urzędzie pocztowym. Wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. III SA/Wa 1576/20 zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 16 lipca 2021 r. Natomiast uiszczenie kwoty wpisu od skargi kasacyjnej nastąpiło 21 lipca 2021 r. Pismem z dnia 5 kwietnia 2022 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądami administracyjnymi, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik skarżącej przy piśmie z dnia 15 kwietnia 2022 r. (złożonym w tym samym dniu w urzędzie pocztowym) nadesłał uwierzytelniony przez siebie również w tym samym dniu odpis pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej. Zdaniem sądu, wskazane okoliczności przeczą twierdzeniom pełnomocnika, że z uwagi na dolegliwości chorobowe od czerwca 2021 r. do 12 lipca 2022 r. nie miał kontaktu z mocodawcą, jak i pracownikami kancelarii. Trudno też zgodzić się z pełnomocnikiem, że podnoszone niedomagania ustąpiły dopiero w dniu 12 lipca 2022 r., w stopniu pozwalającym pełnomocnikowi na sporządzenie skargi kasacyjnej. Zdaniem sądu, wskazywane przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustały najpóźniej z chwilą udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1576/20. Fakt ten świadczy o tym, że stan pełnomocnika pozwalał na podjęcie czynności zawodowych. Pełnomocnik nie przedstawił też dokumentów wskazujących na zawieszenie wykonywania zawodu doradcy podatkowego. Mając na uwadze powyższe, WSA uznał, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na zasadzie art. 88 P.p.s.a. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, spółka zaskarżyła powyższe postanowienie sądu I instancji w całości. Zdaniem spółki, w sprawie naruszony został art. 86 P.p.s.a. W ocenie strony skarżącej sądowi przedstawione zostały dokumenty medyczne w wystarczający sposób potwierdzające stan zdrowia pełnomocnika w okresie od 19 lipca 2021 r. do 12 lipca 2022 r. Wnioski wysnute na podstawie dokumentacji zebranej przez sąd są zdaniem strony skarżącej nieuprawnione. Czym innym jest bowiem odbiór korespondencji czy uwierzytelnienie podpisu mocodawcy, a czymś zupełnie innym intelektualna praca w okresie de facto załamania nerwowego objawiającego się długoterminowym stanem ciężkiej depresji i innych zaburzeń emocjonalnych wynikających z choroby pełnomocnika, tj. choroby afektywnej dwubiegunowej. WSA w Warszawie dokonał w pewnym sensie oceny medycznej stanu zdrowia pełnomocnika cierpiącego na choroby psychiczne. W ten sposób sąd wziął na siebie ciężar, jakiemu nie sprostałby absolwent medycyny bez specjalizacji w zakresie psychiatrii i to z wieloletnim doświadczeniem. Pełnomocnik przychodził do swojego biura i często spędzał czas, leżąc na plecach z uwagi na bóle kręgosłupa i dokonywał czynności np. odbioru korespondencji. Gdyby pełnomocnik zawiesił swoją działalność, to wówczas musiałby rozwiązać umowy ze swoimi klientami w zakresie obsługi księgowej i utraciłby jedyne źródło utrzymania, co zapewne pogłębiłoby zły stan jego zdrowia psychicznego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jako niezasadne podlega oddaleniu. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem sądu wojewódzkiego, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został wniesiony po upływie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na zasadzie art. 88 P.p.s.a. W niniejszej sprawie termin na złożenie skargi kasacyjnej upływał z dniem 19 lipca 2021 r. Natomiast wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia został złożony w dniu 19 lipca 2022 r. Pełnomocnik twierdzi, że w okresie od czerwca 2021 r. do 12 lipca 2022 r. miał nasilone objawy chorób. Podnoszone niedomagania ustąpiły dopiero w dniu 12 lipca 2022 r., w stopniu pozwalającym pełnomocnikowi na sporządzenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji co do oceny aktywności zawodowej pełnomocnika w okresie, w którym, jak twierdzi, nie był w stanie wnieść skargi kasacyjnej. Sąd I instancji wskazał na szereg czynności procesowych wykonanych przez pełnomocnika przed dniem 12 lipca 2022 r. (s. 3 i 4 uzasadnienia), takich jak odbiór korespondencji z sądu, podpisanie skargi kasacyjnej w innej sprawie spółki i złożenie jej w urzędzie pocztowym, poświadczanie odpisu pełnomocnictwa, uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjnej. Wymienione okoliczności przeczą twierdzeniom pełnomocnika, że z uwagi na dolegliwości chorobowe w spornym okresie nie miał kontaktu z mocodawcą ani z pracownikami kancelarii. Podzielić należy stanowisko sądu wojewódzkiego, że przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustały najpóźniej z chwilą udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 5 kwietnia 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 1576/20, gdyż fakt ten świadczy o tym, że stan pełnomocnika pozwalał na podjęcie czynności zawodowych. W zażaleniu pełnomocnik argumentuje, że czym innym są czynności techniczne, a czym innym praca intelektualna. Chociaż co do zasady jest to trafne spostrzeżenie, to nie można nie zauważyć, że w innej sprawie pełnomocnik sporządził skargę kasacyjną (a więc wykonał pracę "merytoryczną"). Sprawa ta jest zarejestrowana obecnie przed NSA pod sygnaturą akt I FSK 2159/21, skarga kasacyjna została podpisana 23 czerwca 2021 r. Ponadto jeśli pełnomocnik był w stanie wykonywać czynności o charakterze technicznym, to zapewne mógł także poinformować mocodawcę o potrzebnie ustanowienia w niniejszej sprawie substytuta czy nowego pełnomocnika. Taka konstatacja nie wymaga od sądu dokonania "oceny medycznej stanu zdrowia pełnomocnika cierpiącego na choroby psychiczne". Uznając w rezultacie, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Bartosz Wojciechowski (spr.) sędzia NSA