VIII U 1925/23

<p>Sygn. akt VIII U 1925/23</p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>w zakresie punktu 3 postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 14.05.2024r</p> <p>Decyzją z dnia 23 czerwca 2023 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> określił wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne <span class="anon-block">K. G.</span>, z tytułu wykonywania umowy o pracę zawartej z <span class="anon-block"> (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością</span> w miesiącach: grudzień 2018r. – sierpień 2019r.</p> <p> <em> <!-- -->(decyzja k. 31 -29 akt ZUS) </em> </p> <p>Płatnik , działając za pośrednictwem profesjonalnego, pełnomocnika, złożył od niej odwołanie. <em> <!-- -->(odwołanie k. -63)</em> </p> <p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz ZUS kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.</p> <p> <em> <!-- -->(odpowiedź na odwołanie k. 13 -14)</em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</strong> </p> <p>Wartość przedmiotu sporu wynosi 1393 złotych.</p> <p> <em> <!-- --> (fakt bezsporny, nadto wskazany w odwołaniu ) </em> </p> <p>W dniu 13 maja 2024. płatnik cofnął odwołanie, wnosząc o umorzenie postepowania w sprawie na podstawę art. 3655 i nie obciążanie płatnika kosztami zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu tego wniosku , płatnik podniósł , że przed Sądem Okręgowym w Łodzi toczy się ok. 30 spraw, o analogicznym przedmiocie sporu i postępowania stanowią obciążenie finansowe dla płatnika. Płatnik argumentował, że wnosząc odwołanie od decyzji , był przekonany o słuszności swojego roszczenia . Nadto, płatnik podniósł , że w wyniku cofnięcia odwołania, nie zachodzi konieczność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy , albowiem cofniecie nastąpiło przed wyznaczeniem pierwszej rozprawy. Cofnięcie, zaś, odwołania, w przedmiotowej sprawie , było motywowane rozstrzygnięciem apelacji przez III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Apelacyjnego w Lodzi w sprawie III AUa 780/23.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo – cofnięcie k. 27) </em> </p> <p>Postanowieniem z dnia 14 maja 2024r. Sąd, podjął, zawieszone postanowieniem z dnia 16.11.2023r. , postępowanie w sprawie, umorzył postępowanie i nie obciążył płatnika kosztami zastępstwa procesowego.</p> <p>(postanowienie k. 29)</p> <p>W dniu 17 maja 2024r. wpłynęło do Sadu Okręgowego w Łodzi wpłynęło pismo pełnomocnika ZUS z oświadczeniem o wyrażeniu zgody na cofnięcie i z wnioskiem o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 270 zł.</p> <p> <em> <!-- -->(pismo pełnomocnika ZUS k. 30) </em> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p>W realiach przedmiotowego postępowania, o kosztach procesu, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>,</strong> zgodnie z którym, w wypadkach <strong> <!-- -->szczególnie uzasadnionych</strong>, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.</p> <p>Ustawodawca nie precyzuje, co rozumieć należy przez „szczególnie uzasadniony wypadek”. Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jest, zatem, przejawem tzw. prawa sędziowskiego i może być stosowany wówczas, kiedy okoliczności konkretnej sprawy dają ku temu podstawy. Jego celem jest zapobieżenie wydaniu orzeczenia o kosztach procesu, które byłoby niesprawiedliwe. Ocena przeprowadzana jest ,więc, według zasad słuszności z uwzględnieniem przesłanki obiektywnie uzasadnionego przekonania powoda o słuszności jego roszczenia.</p> <p>Sposób skorzystania z przepisu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu orzekającego i do jego oceny należy przesądzenie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążenia kosztami procesu strony przegrywającej spór. Ustalenie, czy w danych okolicznościach zachodzą "wypadki szczególnie uzasadnione" ustawodawca pozostawia swobodnej ocenie sądu.</p> <p>Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a>, ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. <em> <!-- -->(wskazana powyżej teza znajduje potwierdzenie w następujących judykatach: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2012 r., III CZ 17/12; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2012 r., V CZ 2/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 22 lipca 2014 r., I ACa 18/14).</em> </p> <p>Wskazane w omawianym przepisie - szczególnie uzasadnione wypadki - są związane z przebiegiem postępowania, charakterem dochodzonego roszczenia, jego znaczeniem dla strony oraz subiektywnym przekonaniem o zasadności roszczenia wspartym na obiektywnych podstawach <em> <!-- -->(por. wyrok SA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2016 r., III ACa 88/16, LEGALIS nr 1508850).</em> Ocena przeprowadzana jest więc według zasad słuszności z uwzględnieniem przesłanki obiektywnie uzasadnionego przekonania powoda o słuszności jego roszczenia <em> <!-- -->(por. wyrok SN z dnia 15 marca 2013 r. V CZ 89/12, Legalis nr 736745, też: postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2012 r., <span class="anon-block"> (...)</span>, Legalis nr 544001). </em> </p> <p> <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">Artykuł 102 k.p.c.</a> </strong> jest przepisem wyjątkowym, wymagającym wystąpienia okoliczności szczególnych, jak np. dotyczących stanu majątkowego, czy też sytuacji życiowej strony. Stanowi on swoistą „furtkę”, pozostawiając sądowi pewną swobodę w przyznawaniu zwrotu kosztów procesu, gdyby stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik sprawy (<a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 98)">art. 98 k.p.c.</a>) nie dało się pogodzić z zasadami słuszności.</p> <p>Zastosowanie go, nie wymaga odrębnego wniosku od strony przegrywającej i powinno być oceniane w całokształcie okoliczności konkretnego przypadku, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu, jak i fakty leżące na zewnątrz procesu, zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego i sytuacji życiowej zobowiązanego. Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego<em> <!-- --> (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1974r. II CZ 223/73 ). </em> </p> <p>Sąd zna dyspozycję <strong> <!-- --> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 203;art. 203 § 1;art. 203 § 2)">Art. 203 par. 1 i 2 k.p.c</a>, </strong>zgodnie z którą pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego aż do rozpoczęcia rozprawy, a jeżeli z cofnięciem połączone jest zrzeczenie się roszczenia - aż do wydania wyroku.</p> <p>Pozew cofnięty nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty, jeżeli sąd już przedtem nie orzekł prawomocnie o obowiązku ich uiszczenia przez pozwanego.</p> <p>Jednakże , w ocenie Sądu, za zastosowaniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> w niniejszej sprawie, czyli za przyjęciem - szczególnie uzasadnionego wypadku – przemawiają następujące <strong> <!-- -->czynniki: </strong> </p> <p>a/ wartość przedmiotu sporu ( 1393 złote ) i brak sporu, w zakresie tejże wartości;</p> <p>b/ znany Sądowi notoryjnie fakt, że przed Sądem Okręgowym w Łodzi toczy się ok. 30 spraw, o analogicznym przedmiocie sporu i, wobec powyższego – za uprawnione, Sąd poczytuje twierdzenie płatnika , że postępowania stanowią obciążenie finansowe dla płatnika;</p> <p>c/ cofnięcie nastąpiło przed wyznaczeniem pierwszej rozprawy ( postępowanie było bowiem zawieszone, mocą postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 16.11.2023r., ) co ograniczyło nakład pracy – pełnomocnika ZUS;</p> <p>d/ motywacja cofnięcia odwołania, w przedmiotowej sprawie , czyli rozstrzygnięcie apelacji przez III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Apelacyjnego w Lodzi w sprawie III AUa 780/23, zasługuje na akceptację , w zakresie prawidłowej analizy orzecznictwa sądowego w związku z prowadzonymi postępowaniami – w analogicznych kwestiach .</p> <p>Zatem , uprawniona jest teza , że zasada słuszności ma zastosowanie ( chodzi o – nie uwzględnienie wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego – nie, zaś, o materialnoprawne rozstrzygnięcie sporu.</p> <p>Na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c</a> , wobec powyższego, Sąd orzekł, jak w punkcie 3, postanowienia.</p> </div>