I OZ 394/24

SENTENCJA Dnia 13 sierpnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1334/23 odrzucające wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 lutego 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1334/23 w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 7 lipca 2023 r. nr NWXIV.7581.6.15.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1334/23, odrzucił wniosek S.K. o uzupełnienie wyroku tegoż Sądu z dnia 23 lutego 2024 r. (oddalającego skargę), w sprawie ze skargi S.K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 7 lipca 2023 r., nr NWXIV.7581.6.15.2023, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1334/23 WSA w Gliwicach oddalił skargę (powinno być: wyrokiem z dnia 23 lutego 2024 r. W dniu 27 listopada 2023 r. WSA wydał postanowienie oddalające wniosek o wyłączenie sędziego (k-58) – dop. NSA). Odpis sentencji wyroku doręczono skarżącemu w dniu 1 marca 2024 r. Pismem z dnia 1 marca 2024 r. Skarżący wniósł o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniami został doręczony skarżącemu w dniu 29 marca 2024 r. Pismem z dnia 2 kwietnia 2024 r. nadanym w placówce pocztowej w dniu 2 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł o uzupełnienie wyroku. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu podzielił pogląd, że uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie, za czym przemawia gramatyczna wykładnia art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - dalej "p.p.s.a."). Sąd podał, że dodatkowo wskazuje się przy tym na argumenty związane z regulacją dotyczącą sporządzania uzasadnienia wyroku oddalającego skargę oraz wynikające z wykładni celowościowej. Wskazano, że w takim przypadku termin na złożenie wniosku o uzupełnienie upływa wcześniej niż termin, w którym strona może uzyskać wyrok z uzasadnieniem, a nie jest możliwe, by w sytuacji dopuszczalności uzupełnienia uzasadnienia ustawodawca pozbawił stronę prawa złożenia takiego wniosku w terminie. Sięgając z kolei do wykładni celowościowej, wskazuje się natomiast, iż ewentualne braki uzasadnienia mogą być kwestionowane wyłącznie w drodze postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu zgłoszenie przez stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co w rezultacie może prowadzić do doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem, nie ma wpływu na sposób obliczania biegu terminu do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku. Zgłoszenie wniosku o uzupełnienie wyroku nie wpływa na bieg terminu do złożenia środka odwoławczego (art. 159 p.p.s.a.) i jest niezależne od możności złożenia środka odwoławczego od orzeczenia objętego takim wnioskiem. Sąd wskazał, że z akt niniejszej sprawy wynika, iż odpis sentencji wyroku został doręczony skarżącemu w dniu 1 marca 2024 r. (k. 90), natomiast odpis sentencji wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 29 marca 2024 r. W ocenie Sądu treść art. 157 § 1 p.p.s.a. wprost wskazuje, że termin na wniesienie wniosku o uzupełnienie wyroku biegnie od dnia doręczenia odpisu wyroku z urzędu, nie zaś od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem (tu powołano się na postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2024 r., sygn. akt III OZ 37/24). Zgłoszenie przez stronę wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co w rezultacie może prowadzić do doręczenia jej wyroku z uzasadnieniem, nie ma – w ocenie Sądu – wpływu na sposób obliczania biegu terminu do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, iż doręczenie wyroku Sądu I instancji nastąpiło w dniu 1 marca 2023 r. Od tego zatem dnia zaczął biec czternastodniowy termin na złożenie wniosku o uzupełnienie powyższego wyroku. Termin ten upłynął zatem z dniem 15 marca 2024 r. Wobec tego Sąd stwierdził, że skarżący swój wniosek (z dnia 2 kwietnia 2024 r.) złożył po terminie. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem. Podniósł, że termin na złożenie wniosku o uzupełnienie wyroku rozpoczyna swój bieg dopiero od chwili otrzymania odpisu wyroku z uzasadnieniem. Podniesiono także kwestie merytoryczne związane ze skargą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 157 § 1 p.p.s.a., strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przesłanką uzupełnienia wyroku jest zatem pominięcie w sentencji rozstrzygnięcia o części skargi lub niezamieszczenie przez Sąd dodatkowego orzeczenia, które powinien był zamieścić z urzędu. Stosownie do treści art. 166 p.p.s.a. do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Podkreślić przy tym należy, że uzupełnienie wyroku lub postanowienia z art. 157 § 1 p.p.s.a. nie może służyć "konkretyzacji" uzasadnienia wyroku lub postanowienia, jak i zmianie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Instytucja uzupełnienia wyroku lub postanowienia nie jest bowiem środkiem służącym zakwestionowaniu rozstrzygnięcia wojewódzkiego sądu administracyjnego. Gramatyczna wykładnia art. 157 § 1 p.p.s.a. pozwala zatem na stwierdzenie, że uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie. Jak już bowiem wspomniano powyżej, instytucja uzupełnienia orzeczenia służy temu, aby w szczególnej sytuacji pominięcia przez sąd jakiejś kwestii, która winna być przedmiotem zapadłego rozstrzygnięcia, wydane orzeczenie uczynić kompletnym. Zatem, wniosek o uzupełnienie wyroku na podstawie art. 157 § 1 p.p.s.a. nie może zmierzać do zmiany czy też uzupełnienia treści merytorycznej jego uzasadnienia. Również w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że uzupełnienie wyroku dotyczy wyłącznie jego sentencji, nie zaś uzasadnienia. Nie można w szczególności żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczenia poprzez zamieszczenie w nim określonych kwestii objętych żądaniem strony. Takie działanie w istocie zmierza nie do uzupełnienia, ale do zmiany uzasadnienia przez zamieszczenie w nim wskazanych przez stronę okoliczności. Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie Sąd I instancji prawidłowo wskazał, iż złożenie przez skarżącego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie miało wpływu na sposób obliczenia biegu terminu do wniesienia wniosku o uzupełnienie wyroku. Ponadto prawidłowo przyjął, że nie jest dopuszczalne złożenie wniosku o uzupełnienie wyroku co do treści samego uzasadnienia. Zasadnie zatem Sąd I instancji uznał, iż skarżący żądanie o uzupełnienie wyroku złożył już po upływie ustawowego terminu, błędnie przy tym przyjmując, że wskazany termin na złożenie wniosku o uzupełnienie wyroku biegnie od dnia doręczenia mu odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Skoro zatem w niniejszej sprawie doręczenie wyroku Sądu I instancji nastąpiło w dniu 1 marca 2024 r., to 14 – dniowy termin na złożenie wniosku o jego uzupełnienie upłynął z dniem 15 marca 2024 r. Wobec tego zasadnie WSA w Gliwicach stwierdził, że wniosek skarżącego w tym przedmiocie złożony w dniu 2 kwietnia 2024 r., został wniesiony po terminie. Należy przy tym podkreślić, że w niniejszym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny badał jedynie kwestię poprawności zaskarżonego postanowienia WSA w Gliwicach z dnia 22 kwietnia 2024 r. o odrzuceniu wniosku skarżącego o uzupełnienie wyroku tegoż Sądu z dnia 23 lutego 2024 r. (oddalającego skargę). Tym samym, podnoszone przez skarżącego w przedmiotowym zażaleniu kwestie merytoryczne związane ze sprawą i ze skargą, nie mogły mieć znaczenia w niniejszym postanowieniu. Kwestie merytoryczne związane ze skargą podlegają bowiem rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny w sytuacji ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej od kwestionowanego wyroku Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.