II GZ 456/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia K. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 5073/22 w zakresie odrzucenia skargi i zwrotu wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z dnia 29 września 2022 r. nr DPR.720.6.2021.256 w przedmiocie przymusowej restrukturyzacji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany "WSA" lub "Sądem pierwszej instancji") zaskarżonym postanowieniem z 28 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej zwanej "p.p.s.a.") w związku z art. 103 ust. 5 ustawy z 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2022 r. poz. 2253 ze zm.; dalej zwanej: "ustawą o BFG), odrzucił skargę K. O. (dalej zwanego "skarżącym") na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec G. S.A. z siedzibą w W., umorzeniu instrumentów kapitałowych, zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowieniu administratora banku. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd pierwszej instancji podkreślił, że badanie dopuszczalności skargi polega m.in. na sprawdzeniu, czy skarga została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. - to jest trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd zaznaczył, że od tego unormowania wprowadzane są odstępstwa w przepisach szczególnych. Zdaniem WSA, przepis art. 103 ust. 5 ustawy o BFG ustanawia wymóg zachowania 7 dniowego terminu do zaskarżenia decyzji, o której w nim mowa (wszczęcia przymusowej restrukturyzacji), tak dla strony postępowania będącej adresatem tej decyzji, jak i dla podmiotu, którego interes prawny miał doznać uszczerbku w związku z jej wydaniem. WSA wskazał także, że będąca przedmiotem zaskarżenia do WSA decyzja Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. została wydana na podstawie ustawy o BFG. Sąd pierwszej instancji podniósł, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od dnia ogłoszenia na stronie internetowej Funduszu decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach wszczęcia przymusowej restrukturyzacji. W stanie faktycznym sprawy informacja o przyczynach i skutkach wszczęcia przymusowej restrukturyzacji została opublikowana 30 września 2020 r. (informacja dostępna pod adresem: [...]). Co istotne, informacja ta zawierała pouczenie o możliwości zakwestionowania przedmiotowej decyzji i informację o siedmiodniowym terminie do jej zaskarżenia (treść dostępna pod adresem: https://wvw.bfg.pl/wp-cQntent/uploads/informacia-oprzvczynach-i-skutkach-1.pdf). Tym samym, zdaniem WSA, należy uznać, że strona skarżąca została pouczona o trybie i terminie do złożenia skargi. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że zatem wykonanie obowiązku nałożonego art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG polegającego na ogłoszeniu informacji o przyczynach i skutkach wydanej decyzji nastąpiło 30 września 2022 r. i od tej daty powinien być liczony termin 7 dni do wniesienia skargi dla podmiotu, którego interes prawny został naruszony zaskarżoną decyzją a upływał on 7 października 2022 r. Tym samym WSA uznał, że skarga strony skarżącej nadana 13 października 2022 r. (data stempla pocztowego) w placówce operatora wyznaczonego została złożona z uchybieniem terminu. W zażaleniu skarżący zaskarżył powyższe postanowienie w całości, wniósł o jego uchylenie w całości i nadanie skardze dalszego biegu. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie prawa przez odrzucenie skargi oraz przyjęcie, że został on w jakikolwiek sposób pouczony, w związku z zamieszczeniem informacji na stronie internetowej Funduszu, o trybie i terminie do złożenia ww. skargi w terminie 7 dni, a nie standardowym 14 dniowym lub 30 dniowym terminie, co jest odstępstwem zawartym w przepisach szczególnych, a o których istnieniu skarżący nie miał pojęcia i co było główna przyczyną ich uchybienia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że otrzymał błędną informację od kierownika w oddziale banku w B., do którego udał się niezwłocznie w celu otrzymania informacji odnośnie decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. co do możliwości złożenia skargi w terminie 14 dni. Stwierdził, że nie miał podstaw, ani świadomości, że w niniejszym przypadku obowiązują przepisy szczególne, a mianowicie 7 dniowy termin do zaskarżenia decyzji. Wskazał, że dopiero w momencie otrzymania postanowienia wraz z uzasadnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 sierpnia 2023 r. o sygnaturze akt VI SA/Wa 5073/22 odrzucającego jego skargę, zrozumiał, że został wprowadzony w błąd. Skarżący wskazał, że nie korzysta z Internetu, a informacje o decyzji Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. usłyszał przypadkiem w radiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona kontrola zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji wydanego na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 103 ust 5 ustawy o BFG nie uzasadnia twierdzenia, że postanowienie to wydane zostało z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego uchylenia. Zasadnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga strony na decyzję Bankowego Funduszu Gwarancyjnego z 29 września 2022 r. o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji wobec G. S.A. z siedzibą w W., umorzeniu instrumentów kapitałowych, zastosowaniu instrumentu przymusowej restrukturyzacji w formie instytucji pomostowej oraz ustanowieniu administratora banku, podlegała odrzuceniu z tego powodu, że została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia. Na wstępie należy zauważyć, że podniesione w rozpoznawanym zażaleniu zarzuty były już przedmiotem orzekania przez NSA w postanowieniach, na które wskazał także Sąd pierwszej instancji tj.: m.in. postanowienie NSA z 8 października 2020 r., sygn. akt II GZ 290/20 oraz postanowienie NSA z 27 października 2020 r., sygn. akt II GZ 321/20 (te i kolejne orzeczenia dostępne są na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.qov.pl), a Naczelny Sąd Administracyjny w pełni je podziela. Przepis art. 11 ust. 6 ustawy o BFG przewiduje, iż do postępowania w sprawie skarg na decyzje, o których mowa w ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z wyłączeniem art. 61 § 2 i 3 tej ustawy. Przywołana regulacja prawna ma charakter szczególny w relacji do unormowań zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści tego przepisu wynika bowiem, że do postępowania w sprawie skarg na decyzje, o których w nim mowa, tylko w zakresie nieuregulowanym tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei przepis art. 103 ust. 5 ustawy o BFG przewiduje, że "Od decyzji rada nadzorcza podmiotu w restrukturyzacji może wnieść skargę do sądu administracyjnego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia uzasadnienia decyzji temu podmiotowi. Uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest również każdy, kogo interes prawny został naruszony decyzją." Z powyższego wynika, że przywołany przepis art. 103 ust. 5 ustawy o BFG ustanawia szczególne - w relacji do p.p.s.a. - zasady zaskarżania decyzji do sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela pogląd, zgodnie z którym wskazana regulacja szczególna - gdy chodzi o określony nią termin - ma zastosowanie do każdego spośród wymienionych w niej podmiotów legitymowanych do wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego, co oznacza, że przepis art. 103 ust. 5 ustawy o BFG ustanawia wymóg zachowania 7-dniowego terminu do zaskarżenia decyzji, o której w nim mowa, tak dla strony postępowania będącej adresatem tej decyzji, jak i dla podmiotu, którego interes prawny miał doznać uszczerbku w związku z jej wydaniem (por. postanowienie NSA z 11 sierpnia 2020 r., sygn. akt II GZ 221/20; postanowienie NSA z 8 października 2020 r., sygn. akt II GZ 296/20). Skrócenie do 7 dni podmiotowi, którego interes prawny został naruszony decyzją wydaną na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 1 przywołanej ustawy, terminu na wniesienie skargi jest zgodne z celem ustawy, tj. potrzebą zapewnienia przyspieszenia weryfikacji prawidłowości decyzji o przymusowej restrukturyzacji przez sąd administracyjny (por. druk nr 215 Sejmu VIII Kadencji s. 88). Literalne brzmienie art. 103 ust. 5 ustawy o BFG zakłada istnienie ścisłego treściowego oraz funkcjonalnego związku między zdaniem pierwszym i zdaniem drugim tego przepisu. A zatem niemożliwa jest rekonstrukcja treści normy zawartej w zdaniu drugim tego przepisu z pominięciem konsekwencji wynikających z treści zdania pierwszego. W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że zdanie pierwsze należy traktować jako wprowadzenie do zdania drugiego, co ma zasadnicze znaczenie dla obliczenia terminu do wniesienia skargi. W konsekwencji należy przyjąć, że przewidziany w tym przepisie 7-dniowy termin do wniesienia skargi dotyczy również każdego, kogo interes prawny został naruszony decyzją wydaną na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG. Nie ma bowiem żadnej podstawy do twierdzenia, że ustawodawca dokonał zróżnicowania sytuacji prawnej wymienionych podmiotów w zakresie warunków korzystania przez nie z prawa do sądu dotyczących terminu do zainicjowania sądowoadministracyjnej kontroli legalności tej samej decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji. W ocenie NSA, analizowana regulacja prawna wprowadza jednolity wzorzec korzystania z uprawnienia do zaskarżenia decyzji dla adresata tej decyzji i dla podmiotu powołującego się na naruszenie przez tę decyzję swojego interesu prawnego. Zasadnie również Sąd pierwszej instancji przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że termin do wniesienia skargi powinien być liczony od dnia ogłoszenia decyzji lub informacji o przyczynach i skutkach wydania tej decyzji w sposób przewidziany w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG. Przepis ten przewiduje, że Fundusz publikuje na swojej stronie decyzje o których mowa w art. 11 ust. 4 pkt 2, 4 - 8, 11, 12 i 17 - 26 ustawy o BFG lub informacje o przyczynach i skutkach wydania tych decyzji, w szczególności dla klientów indywidualnych. Użyty w art. 109 ust 1 pkt 1 ustawy o BFG spójnik alternatywy nierozłącznej "lub" oznacza, że ogłoszona może być tylko informacja o przyczynach i skutkach wydania decyzji. Tym samym ogłoszenie na stronie internetowej Funduszu informacji o przyczynach i skutkach wszczęcia przymusowej restrukturyzacji jest wystarczające do wypełnienia zawartego w art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG obowiązku ustawowego nałożonego na Fundusz. Uwzględniając specyfikę procesu przymusowej restrukturyzacji ustawodawca nie nałożył na Fundusz obowiązku opublikowania decyzji lub jej doręczenia innym podmiotom aniżeli strona postępowania, którą - zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy o BFG - jest wyłącznie podmiot w restrukturyzacji. A zatem, wykonanie obowiązku nałożonego art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o BFG polegającego na ogłoszeniu informacji o przyczynach i skutkach wydanej decyzji nastąpiło 30 września 2022 r. i od tej daty powinien być liczony termin do wniesienia skargi dla podmiotu, którego interes prawny został naruszony tą decyzją. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie informacja o przyczynach i skutkach wydania spornej decyzji z 29 września 2022 r. ukazała się na stronie internetowej Bankowego Funduszu Gwarancyjnego 30 września 2022 r., ostatnim dniem terminu do wniesienia skargi był 7 października 2022 r., natomiast jak wynika z akt sprawy skarga została wniesiona 7 października 2022 r., czyli z uchybieniem terminu i dlatego, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., podlegała odrzuceniu. W związku z powyższym, uwzględniając konsekwencje wynikające z art. 184 in fine w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.