I SA/Łd 670/24

SENTENCJA Dnia 16 stycznia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Paweł Janicki, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant : Asystent sędziego Katarzyna Nadolska-Góra, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 roku sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 9 sierpnia 2024 roku, nr KO.400.488.2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim stwierdziło niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 16 marca 2023 r. ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok. Organ ustalił, iż decyzją z dnia 16 marca 2023 r. Prezydent Miasta Piotrków Trybunalski dokonał wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 rok w wysokości 597 zł od nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej współwłasność A. K., A. K., Z. K., B. K. i J. K.. Przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym stanowiły użytki rolne o powierzchni 0,2364 ha, opodatkowane według stawki 292,30 zł, podatek rolny w kwocie 69,10 zł. Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości (528 zł) stanowiły: - budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 107,80 m2, stawka podatku 0,78 zł/m2, wysokość podatku – 84,08 zł; - grunty pozostałe o powierzchni 924 m2, stawka podatku 0,48 zł/m2, wysokość podatku – 443,52 zł. Organ wskazał, iż pismami datowanymi na dzień 4 kwietnia 2023 r. a złożonymi w Kancelarii Urzędu Miasta Piotrkowa Trybunalskiego dnia 19 kwietnia 2023 r. (brak koperty świadczącej, iż pisma zostały wniesione za pośrednictwem operatora pocztowego w innym terminie aniżeli dzień 19 kwietnia 2023 r.), A. K., A. K., Z. K. i B. K., na podstawie art. 213 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm. - dalej jako: "o.p."), wnieśli o uzupełnienie powyższej decyzji. Następnie, w piśmie z dnia 1 czerwca 2023 r. złożonym w odpowiedzi na wezwanie organu do sprecyzowania swojego żądania poprzez wskazanie jaki element rozstrzygnięcia został przez organ pominięty, podatnicy wskazali, iż złożone przez nich pisma zawierają dokładnie opisane kwestie, o które organ winien uzupełnić wskazaną decyzję. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2023 r. Prezydent Miasta Piotrkowa Trybunalskiego odmówił uzupełnienia decyzji z dnia 16 marca 2023 r. W jego ocenie, decyzja ta zawierała bowiem pełne rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego a także pełne uzasadnienie faktyczne i prawne w zakresie podstaw opodatkowania. W uzasadnieniu omawianej decyzji organ wskazał również regulacje prawne, które miały w sprawie zastosowanie. Organ, przy lakonicznej treści pism podatników, nie dopatrzył się jakichkolwiek podstaw do uzupełnienia decyzji w jakimkolwiek zakresie. Na powyższe postanowienie podatnicy złożyli zażalenie, w wyniku rozpatrzenia którego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 4 października 2023 r. uchyliło w całości postanowienie z dnia 6 lipca 2023 r. i odmówiło uzupełnienia decyzji w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020 oraz za rok 2021, z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia wniosku w tym zakresie. A. K. nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu, wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając organowi naruszenie szeregu przepisów prawa poprzez nierozpatrzenie w sposób wnikliwy i dogłębny materiału dowodowego. Przede wszystkim strona zarzuciła, iż SKO błędnie przyjęło, że wnioski o uzupełnienie decyzji z dnia 16 marca 2023 r. zostały wniesione z uchybieniem terminu. Skarżący załączył do skargi m.in. kserokopie potwierdzenia nadania przesyłki priorytetowej dnia 18 kwietnia 2023 r., podkreślając, że dowód ten świadczy o tym, iż wnioski zostały nadane w ustawowym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 919/23 uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 4 października 2023 r. uznając, że jest ono wadliwe, gdyż zostało wydane z oczywistym naruszeniem przepisów postępowania podatkowego (art. 12 § 6 pkt 2 oraz art. 213 § 1 o.p.), ponieważ wnioski o uzupełnienie decyzji zostały złożone w przewidzianym przez prawo terminie w polskiej placówce pocztowej. Postanowieniem z dnia 5 października 2023 r. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 16 marca 2023 r. ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ wskazał, iż postępowanie wywołane wnioskiem o uzupełnienie decyzji ma pierwszeństwo przed postępowaniem odwoławczym. Podniósł, że postępowanie odwoławcze może toczyć się dopiero po ostatecznym zakończeniu decyzji, od której ma być wniesione odwołanie. Uznając, że wniosek o uzupełnienie decyzji został złożony po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, SKO przyjęło, że nie nastąpiło przewidziane w art. 213 § 5 o.p. "przesunięcie" rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 917/23, WSA w Łodzi uchylił powyższe postanowienie, stwierdzając że wobec okoliczności przedstawionych przez skarżącego, nie było podstaw do stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 6 lipca 2023 r. odmawiające uzupełnienia dwóch decyzji z dnia 16 marca 2023 r. ustalających wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020 oraz za rok 2021. Pismem z dnia 28 października 2023 r. podatnicy wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem SKO z dnia 5 października 2023 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 16 marca 2023 r. ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2020, z uwagi na wystąpienie przesłanki wznowienia, o której mowa w treści art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2023 r. SKO, na wniosek podatników, wznowiło postępowanie a następnie postanowieniem z dnia 31 lipca 2024 r. umorzyło postępowanie wznowieniowe, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe z uwagi na uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowienia SKO z dnia 5 października 2023 r. Podatnicy na powyższe postanowienie złożyli zażalenie, po rozpatrzeniu którego SKO postanowieniem z dnia 15 października 2024 r. utrzymało w mocy postanowienie Kolegium z dnia 31 lipca 2024 r. umarzające wznowione postępowanie. Organ uznał, że postępowanie wznowione w zakresie rozstrzygnięcia istoty sprawy nie mogło być prowadzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość, będącą następstwem uchylenia przez WSA w Łodzi ostatecznego postanowienia SKO z dnia 5 października 2023 r. Postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania z dnia 25 lipca 2023 r. od decyzji Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 16 marca 2023 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 rok. Ponieważ strona nie zgodziła się z powyższym rozstrzygnięciem, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wskazała, iż Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu brak konsekwencji, gdyż z jednej strony umarza wznowione postępowanie a za kilka dni, nie wydając postanowienia o wznowieniu postępowania, ponownie rozpoznaje sprawę. Wynika z tego, zdaniem skarżącego, że SKO "stosuje tajne orzeczenia, orzeczenia kapturowe" a skala bezprawia w przedmiotowej sprawie, którego udziałem są organy obu instancji, jest porażająca. W ocenie strony, Kolegium dopuszcza się działań nielegalnych, które są prawnie nieskuteczne, co z kolei winno całkowicie prawnie dyskwalifikować zaskarżone postanowienie. Z tych względów, skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i nie znajdując podstaw do jego zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regulacją zawartą w treści art. 213 § 4 o.p., w przypadku wydania decyzji o uzupełnieniu lub sprostowaniu decyzji termin do wniesienia odwołania lub skargi biegnie od dnia doręczenia tej decyzji. Natomiast dyspozycja art. 213 § 5 niniejszej ustawy stanowi, że odmowa uzupełnienia lub sprostowania decyzji następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie a przepis § 4 stosuje się odpowiednio. Dokonując wykładni powyżej przytoczonych przepisów, sąd pragnie wskazać, iż w przypadku wydania przez organ decyzji o uzupełnieniu decyzji, termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji uzupełniającej, natomiast w przypadku wydania przez organ I instancji postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji i w razie wniesienia zażalenia na to postanowienie - termin do wniesienia odwołania od decyzji, której uzupełnienia strona się domagała, biegnie od dnia doręczenia ostatecznego postanowienia o odmowie uzupełnienia tej decyzji. Sąd pragnie podkreślić, że postępowanie wywołane wnioskiem o uzupełnienie decyzji ma pierwszeństwo przed postępowaniem odwoławczym. Oznacza to w istocie, że postępowanie odwoławcze może toczyć się dopiero po ostatecznym zakończeniu w administracyjnym toku instancji kwestii związanej z uzupełnieniem lub odmową uzupełnienia decyzji, od której ma być wniesione odwołanie. Jednoczesne prowadzenie postępowania odwoławczego oraz postępowania w przedmiocie uzupełnienia decyzji, od której wniesiono odwołanie byłoby naruszeniem zasady praworządności. Wynika to z faktu, iż postępowanie w przedmiocie uzupełnienia decyzji potencjalnie, gdy jest uzasadnione, może doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia objętego odwołaniem. W sposób oczywisty i logiczny z tego względu niezbędne jest uprzednie załatwienie wniosku o uzupełnienie decyzji poprzez wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia w tej kwestii. Dopiero bowiem po prawomocnym zakończeniu postępowania wywołanego wnioskiem podatnika o uzupełnienie decyzji wymiarowej, znany będzie kształt ostateczny decyzji. To z kolei pozwoli po pierwsze stronie na przeprowadzenie analizy rozstrzygnięcia i podjęcie decyzji w zakresie ewentualnego jej wzruszenia a po drugie, w sytuacji wniesienia odwołania, na przeprowadzenie przez organ oceny zasadności zastrzeżeń wskazanych w odwołaniu. W przypadku niepełnej w swej treści decyzji, a co za tym idzie – niepełnym rozstrzygnięciu, trudno byłoby przyjąć, że odwołanie dotyczy również jej uzupełnionego zakresu. Przywołane powyżej regulacje prawne wskazują, że w zależności od oceny dokonanej przez organy rozpoznające wspomniany wniosek oraz od okoliczności faktycznych sprawy, ostatecznym rozstrzygnięciem może być bądź decyzja o uzupełnieniu decyzji wymiarowej, postanowienie organu I instancji o odmowie uzupełnienia decyzji (tylko w sytuacji, gdy strona nie złożyła skutecznie zażalenia) lub postanowienie organu II instancji utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie o odmowie uzupełnienia decyzji (w przypadku, gdy strona skorzystała z przewidzianego w art. 213 § 5 o.p. prawa do złożenia zażalenia). Odmienna ocena stanu faktycznego i prawnego, jak chciałaby tego strona, prowadziłaby do naruszenia zasady praworządności, a nadto czyniłoby iluzorycznym prawo strony do kwestionowania stanowiska organu I instancji w drodze przewidzianego prawem zażalenia, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności. Postępowanie zażaleniowe może bowiem zakończyć się uchyleniem postanowienia organu I instancji i przekazaniem sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a w takiej sytuacji - w razie zaakceptowania wykładni prezentowanej przez skarżącego - jednocześnie toczyłoby się postępowanie odwoławcze i postępowanie w przedmiocie wniosku o uzupełnienie decyzji, od której wniesiono odwołanie - co, jak wskazano wyżej, jest sytuacją prawnie niepożądaną. Na marginesie rozważań czynionych w niniejszej sprawie, sąd pragnie wskazać, na okoliczność znaną mu z urzędu, iż wyrokiem z dnia 16 stycznia 2025 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 672/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. K. na postanowienie z dnia 8 sierpnia 2024 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z dnia 6 lipca 2023 r. odmawiające uzupełnienia decyzji tego organu z dnia 16 marca 2023 r., którą ustalono wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok, jak i decyzji tego organu z dnia 16 marca 2023 r. ustalającej wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 rok. Mając powyższe na uwadze, sąd nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie takich okoliczności lub uchybień organu, które skutkowałyby wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego. Z tego względu, należało orzec o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634). aj