I SA/Kr 271/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Piotr Głowacki (spr.) Sędziowie WSA: Inga Gołowska Waldemar Michaldo po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne; uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Sygn. akt I SA/Kr [...] UZASADNIENIE Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K., jako organ egzekucyjny wszczął przeciwko zobowiązanemu A. R. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...].07.2019 r. znak: [...] do [...] oraz [...] do [...] obejmujących zaległości z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Wskazane powyżej tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z dnia [...].07.2019 r. zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...].08.2019 r. [...].08.2019 r. zobowiązany wniósł zarzuty do wskazanych powyżej tytułów wykonawczych podnosząc: - nieistnienia obowiązku określonego w wystawionych tytułach wykonawczych, - niedopuszczalności egzekucji wobec wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.12.2017 r. sygn. akt. II FSK 3327/15 oraz postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, - przedawnienie należności. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w K. postanowieniem z [...].09.2019 r. nr: [...]: 1. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku, 2. odmówił uznania zarzutu niedopuszczalności egzekucji, 3. uznał zarzut przedawnienia należności w całości w zakresie tytułów wykonawczych o numerach [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na ich podstawie, 4. uznał zarzut przedawnienia należności w części dotyczącej miesięcy od maja 2013 r. do lipca 2013 r. w zakresie tytułów wykonawczych o nr: [...] oraz umorzył postępowanie egzekucyjne w części dotyczącej należności przedawnionych, 5. odmówił uznania zarzutu przedawnienia należności w całości w zakresie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] 6. odmówił uznania zarzutu przedawnienia w części dotyczącej miesiąca sierpnia 2013 r. w zakresie tytułów wykonawczych nr: [...], [...]. Zobowiązany złożył zażalenie podnosząc odmowę podjęcia, zgodnie z wyrokiem NSA, rozpoznania zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. Uzasadniając żądanie zgłoszone w zażaleniu skarżący zarzucił nie rozpoznanie istoty sprawy. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa w związku z art. 17, art. 18 oraz art. 33 i art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: upea), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podkreślono, iż organ I instancji uznając zarzut nieistnienia obowiązku za niedopuszczalny prawidłowo wskazał, iż Sąd Okręgowy w K., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych prawomocnym wyrokiem z dnia 13.06.2019 r. sygn. VII U [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak: [...] stwierdzającą obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1.01.1999 r. Ponadto decyzje stanowiące podstawę do wydanych tytułów wykonawczych, określające zaległości znak: [...]; [...], [...] oraz [...] zostały zobowiązanemu skutecznie doręczone w dniu [...].06.2019 r. i stwierdzono ich prawomocność i ostateczność. Z powyższego wynika, iż prawidłowo stwierdzono niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku. Nadto w myśl art. 29 upea organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Prowadząc postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji wymiarowej i wymagalności zobowiązania podatkowego, a tym bardziej nie może dokonać merytorycznej kontroli w tym zakresie. W skardze na powyższe postanowienie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. R., zarzucił naruszenie art. 34 § 1 upea, wskazując, iż organy zataiły przed Sądem Okręgowym wydanie przez NSA wyroku z dnia 19.12.2017 r. sygn. akt. II FSK [...], w którym nakazano ponowne przeprowadzenie postępowania w przedmiocie nieistnienia obowiązku uiszczania składek ubezpieczeniowych. W uzasadnieniu skarżący szczegółowo opisując rodzaj działalności jaka prowadził, co w jego ocenie nie powinno być uznane za działalność gospodarczą, podkreślił, iż ZUS zignorował wskazania w/w wyroku NSA. Wedle skarżącego nie było uzasadnionych podstaw, aby traktować wyrok Sądu Okręgowego w K., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...].06.2019 r. sygn. [...] jako wiążący w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, gdyż sąd ten nie wznowił postępowania w sprawie, w szczególności odnośnie uchybienia dotyczącego nieprawidłowego doręczenia decyzji o obowiązku ubezpieczeniowym I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu z uwagi na naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w zw. z art. 18 upea i art. 33 § 1 pkt 1 upea, ponieważ skarżony organ nie zbadał i nie wyjaśnił w sposób dostateczny podstaw faktycznych zarzutów egzekucyjnych nieistnienia obowiązku. W kontrolowanej sprawie istotne jest, iż skarżący powołuje się na wiodące znaczenie w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.12.2017 r. sygn. akt. II FSK 3327/15, oraz powody dla których sąd ten uchylił wyrok sądu administracyjnego I instancji oraz wraz z nim postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. w0bec uchybień poczynionych przez organy egzekucyjne. O ile uchybienia te zostały w ocenie skarżonego organu II instancji naprawione, to organ ten nie przedstawił na to wystarczających dowodów, jedynie gołosłownie wskazując na okoliczności potwierdzające podstawy do nie uznania zarzutów nieistnienia obowiązku. Zgodnie ze wskazaniami NSA zawartymi w przywołanym wyroku, istotna była kwestia czy decyzja orzekająca o obowiązku zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie została skarżącemu (zobowiązanemu) doręczona, z uwagi na podniesiony przez niego zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organy miały zatem ustalić, czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2013 r. rozstrzygająca, że skarżący jest dłużnikiem z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy została skarżącemu doręczona. W tej kwestii organ odwoławczy za organem I instancji wskazał jedynie, iż Sąd Okręgowy w K., [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych prawomocnym wyrokiem z dnia [...].06.2019 r. sygn. [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znak: [...] stwierdzającą obowiązek ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...].01.1999 r., zaś decyzje stanowiące podstawę do wydanych tytułów wykonawczych, określające zaległości znak: [...]; [...], [...] oraz [...] zostały zobowiązanemu skutecznie doręczone w dniu [...].06.2019 r. i stwierdzono ich prawomocność, tudzież ostateczność. Tymczasem brak jest w kontrolowanych aktach sprawy powyższych decyzji, jak i dowodów ich doręczeń, w tym w szczególności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2013 r., co do której szczegółowe wskazania przedstawił NSA w powołanym powyżej wyroku. Brak jest zatem podstaw do przesądzenia, czy decyzja o obowiązku zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie została skarżącemu (zobowiązanemu) doręczona, a to jak wskazał NSA, jest warunkiem do oceny zasadności zarzutu nieistnienia zobowiązania, skoro ta decyzja została wskazana na tytułach wykonawczych kwestionowanych przez skarżącego. Wskazywanie przez organ na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...].06.2019 r. sygn. [...] dotyczący stwierdzenia obowiązku ubezpieczenia społecznego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od [...].01.1999 r., w tym dołączenie go dopiero do odpowiedzi na skargę, jest ważną okolicznością w sprawie, tym niemniej nie wystarcza dla wykazania bytu prawnego wiążącej decyzji orzekającej o obowiązku zapłaty zaległych składek na ubezpieczenie za poszczególne sporne okresy. Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji winien uzupełnić akta sprawy o decyzje określające sporne zaległości znak: [...]; [...], [...] oraz [...] wraz z dowodami skutecznego doręczenia skarżącemu tych decyzji, ze stwierdzeniem ich prawomocności i ostateczności, jako stanowiących podstawę do wydanych tytułów wykonawczych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy o p.p.s.a.