II SAB/Sz 258/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 14 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. C. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Inne do załatwienia wniosku K. C. z dnia [...] września 2022 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. oddala skargę w pozostałym zakresie, IV. zasądza od N. K. P. P. G. L. L. P. na rzecz K. C. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE K. C. (dalej "skarżąca) wystąpiła z wnioskiem do Nadleśniczego Nadleśnictwa K. P. G. L. L. P. (dalej "organ") o udostępnienie informacji publicznej za pośrednictwem poczty elektronicznej w dniu 6 września 2022 r. w zakresie: 1. czy Nadleśnictwo K. posiada wewnętrzne uregulowania prawne pozwalające na zabieranie zwierzęcia domowego (psa) do pracy (lasu)?; 2. czy w zakresie obowiązków na stanowisku podleśniczego są zadania, do których wykorzystywane są zwierzęta domowe (psy)?; 3. czy zgodnie z ustawą o lasach, pies może przebywać w trakcie wykonywania obowiązków służbowych przez podleśniczego?; 4. czy przepisy związane z bezpieczeństwem i higieną pracy pozwalają na przebywanie zwierzęcia domowego (psa) w lesie, w trakcie wykonywania obowiązków służbowych przez jego właściciela zatrudnionego na stanowisku podleśniczego? Skarżąca określiła sposób przekazania jej informacji publicznej. W dniu 12 września 2022 r. organ poinformował skarżącą, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, gdyż z wniosku wynika, iż skarżącej chodzi o uzyskanie informacji w indywidualnym zakresie. Sprawami publicznymi nie są konkretne indywidualne sprawy danej osoby, zwłaszcza o charakterze prywatnym. Skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia 6 września 2022 r. Wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania jej wniosku w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny według uznania sądu i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżąca podała, że nie udzielono jej żądanej informacji, ani nie wydano decyzji odmownej. Podkreśliła, że w dniu 22 września 2022 r. od R. D. L. P. w P. uzyskała odpowiedź na te same pytania, którą załączyła do skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dniu 17 września 2022 r. udzielił skarżącej odpowiedzi na jej wniosek. Organ podał, że skarżąca nie złożyła ponaglenia. W piśmie z 18 listopada 2022 r. skarżąca podała, że nie otrzymała pisma organu datowanego na 17 września 2022 r. godz. 13.16, lecz pismo z 12 września 2022 r. godz. 13.16, w którym wskazano, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Skarżąca wskazała, że w sprawach o bezczynność na tle ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest wymagane złożenie ponaglenia. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania w trybie uproszczonym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."). Strony powiadomiono o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał co następuje: Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 K.p.a. (por. wyroki NSA: z dnia 25 października 2018 r. o sygn. akt I OSK 2931/16; z dnia 30 listopada 2016 r. o sygn. akt I OSK 1692/15; z dnia 25 listopada 2016 r. o sygn. akt I OSK 503/15; z dnia 19 lutego 2014 . o sygn. akt I OSK 88/13). Spór w sprawie dotyczy kwestii czy organ pozostaje w bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej z 6 września 2022 r. Zakres podmiotowy stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p"), określa jej art. 4, zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności m.in. organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, jeżeli posiadają taką informację. O tym, czy dany podmiot jest zobowiązany do udzielenia informacji publicznej decyduje wykonywanie przez niego zadań mających charakter publiczny. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2022 r. poz. 672, dalej "u.o.l."), lasami stanowiącymi własność Skarbu Państwa zarządza Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, zwane dalej "Lasami Państwowymi". Lasy Państwowe jako państwowa jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej reprezentują Skarb Państwa w zakresie zarządzanego mienia. W skład Lasów Państwowych wchodzą, m.in. nadleśnictwa (art. 32 ust. 1 i 2 u.o.l.). Nadleśnictwem kieruje nadleśniczy i jego zadania oraz kompetencje określa art. 35 u.o.l. Stosownie do art. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Przedmiot informacji publicznej określony został w art. 6 u.d.i.p. Sposób udostępnienia informacji publicznej zawarty został w art. 7, art. 8, art. 10, art. 11 u.d.i.p., zaś odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w art. 16 u.d.i.p. Po otrzymaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, organ powinien wniosek ten dokładnie przeanalizować pod kątem czy żądana informacja ma charakter informacji publicznej i dalej postąpić według reguł dotyczących udzielenia informacji lub odmówić jej udzielenia. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnym z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej. Ponadto, organ może poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy: - gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p.; - gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej; - gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją; - gdy wnioskowane dane są dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium; - gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu. Podsumowując, z chwilą wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, organ obowiązany jest ustalić, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, a jeśli tak to o jakim charakterze (informacje proste czy przetworzone), czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy podmiot zobowiązany posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę oraz czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Jeżeli wniosek dotyczy informacji publicznej, a brak jest ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że organ jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wskazać należy, że co do zasady wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. stanowi informację publiczną. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określa w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., przy czym art. 1 u.d.i.p. zawiera bardzo ogólne ujęcie materii poddanej regulacji w tym akcie, natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, lecz nie tworzy zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu ustawy decyduje kryterium rzeczowe, tj. treść i charakter informacji. Ocena, czy określona informacja ma walor informacji publicznej, nie może być uzależniona od tego, kto i dla jakich celów ubiega się o jej udostępnienie. Informacja publiczna powinna istnieć w formie utrwalonej w chwili złożenia wniosku, a więc odnosić się do istniejącego już stanu rzeczy, do czynności już dokonanych przez podmiot zobowiązany i tylko w takiej formie może być udostępniona. Natomiast sam wniosek nie może służyć wytworzeniu takiej informacji, tak więc wniosek zawierający pytania o zdarzenia przyszłe lub takie, które jeszcze nie nastąpiły, należy zakwalifikować jako niedotyczący informacji publicznej. Na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Stosownie do art. 14 ust. 1 i 2 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. W niniejszej sprawie organ nie dokonał poprawnej analizy złożonego wniosku pod kątem czy jest to informacja publiczna na podstawie przepisów u.d.i.p., zwłaszcza odnośnie pkt 1 i 2 wniosku, gdzie odpowiedź mieści się w zakresie słów "TAK" lub "NIE". Wskazać należy, że tryb określony w przepisach u.d.i.p. nie ma zastosowania do udzielania informacji o przepisach prawa lub informacji o przepisach prawa zastosowanych w indywidualnej sprawie. W kategorii informacji publicznej nie mieści się także ubieganie się o poradę prawną, wyjaśnienie charakteru i istoty przepisów prawnych, domaganie się instruktażu (wykładni), jak należy rozumieć i stosować w praktyce określone przepisy prawa. W takim przypadku adresat wniosku udziela odpowiedzi pismem zawiadamiającym o tym fakcie. Podnoszona przez organ w odpowiedzi na skargę okoliczność, że wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczy prywatnej sprawy skarżącej, nie wynika z akt sprawy. W ocenie Sądu, organ pozostaje w bezczynności, gdyż nie rozpoznał wniosku skarżącej zgodnie z przepisami u.d.i.p. Sąd zobowiązał zatem organ do rozpoznania wniosku skarżącej z 6 września 2022 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. Pozostawanie w bezczynności nie ma znamion rażącego. Organ nie jest typowym organem administracji publicznej. W ocenie Sądu, brak udzielenia odpowiedzi na złożony wniosek przez skarżącej nie wynikał ze złej woli organu, lecz z braku praktyki związanej ze stosowaniem przepisów u.d.i.p. Z tego też powodu Sąd oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na rzecz skarżącej zasądzono od organu kwotę [...]zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych. Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.