I OZ 691/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 września 2024 r., sygn. akt II SO/Ol 8/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tego Sądu oddalające wniosek o wyłączenie sędziów, asesora oraz referendarzy sądowych od rozpoznania sprawy ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie rozpoznania wniosków o zwrot odebranych zwierząt postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt I OW 150/24 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania wniosku J. B. o wyłączenie sędziów, asesora oraz referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 62/24 ze skargi J. B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie rozpoznania wniosków o zwrot odebranych zwierząt. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że wnioskiem o wyłączenie objęci zostali wszyscy poza jednym sędziowie oraz asesorzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, co powoduje, że sąd ten nie może podjąć postanowienia co do wskazanego wniosku z powodu braku dostatecznej liczby sędziów. Postanowieniem z 2 września 2024 r., sygn. akt II SO/Ol 8/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów, asesora i referendarzy sądowych orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SAB/Bk 62/24. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem z 23 września 2024 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wezwał J. B. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na postanowienie tego Sądu z 2 września 2024 r. W zażaleniu na zarządzenie o wpisie skarżący zarzucił, iż wezwanie do opłaty od zażalenia zostało wystosowane przedwcześnie, gdyż w czerwcu 2024 r. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który nie został rozpoznany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Stosownie do treści art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: P.p.s.a.) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym pobiera się wpis. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Natomiast zgodnie z art. 239 § 1 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznano prawo pomocy w tym zakresie. Trafnie zatem wskazuje skarżący, że wezwanie go do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia było przedwczesne, ponieważ w treści skargi zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten powinien być rozpoznany w pierwszej kolejności, a wezwanie w przedmiocie wpisu mogło być skierowane dopiero po negatywnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Należy podkreślić, że w niniejszej sprawie nie zachodziły przeszkody do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy przez sąd właściwy w sprawie, tj. WSA w Białymstoku, gdyż jak wynika z treści postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 sierpnia 2024 r. wnioskiem o wyłączenie sędziów, asesora oraz referendarzy WSA w Białymstoku nie został objęty jeden z sędziów tego Sądu. W świetle treści art. 258 § 4 P.p.s.a. mógł on zatem wykonać czynności referendarza sądowego w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznając zaskarżone zarządzenie za przedwczesne, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. postanowił je uchylić.