III OSK 6506/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Ewa Kwiecińska Sędziowie sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) sędzia del. WSA Maciej Kobak Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Drapczyńska-Sobiczewska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. M., A. M., A2. M., K. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2188/20 w sprawie ze skargi E. M., A. M., B. M2., A2. M., K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr 115/2020 w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2188/20, oddalił skargi E. M., A. M., B. M2., A2. M., K. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 27 sierpnia 2020 r. nr 115/2020 w przedmiocie nakazu opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego. Z powyższym wyrokiem nie zgodzili się skarżący, wnosząc skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznania sprawy na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie: 1. art. 29 ust. 2 ustawy emerytalnej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uprawnionymi do zajmowania mieszkania służbowego są wyłącznie osoby uprawnione do renty rodzinnej po śmierci emerytowanego funkcjonariusza, podczas gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że prawo do zajmowania lokalu służbowego przysługuje członkom rodziny po śmierci emerytowanego funkcjonariusza, niezależnie od faktu posiadania przez nich uprawnień do renty rodzinnej po zmarłym emerytowanym funkcjonariuszu. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej "P.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczona w skardze kasacyjnej przyczyna wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinuje zakres kontroli dokonywanej przez Sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od Sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Przy tym zgodnie z art. 193 zd. drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną ogranicza się wyłącznie do oceny zarzutów skargi kasacyjnej w oparciu o stan faktyczny przyjęty w orzeczeniu przez Sąd pierwszej instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest trafny, bowiem kontrolowane orzeczenie Sądu pierwszej instancji nie zawiera rozważań w zakresie naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy emerytalnej. W uzasadnieniu WSA w Warszawie wyjaśnił, że zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, będącym podstawą rozstrzygnięcia - decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania takiego lokalu (o jakim mowa w art. 90) przez policjanta lub członków jego rodziny, albo inne osoby, bez tytułu prawnego. Treść powołanej normy świadczy o tym, że ustawodawca odniósł się w niej do lokali mieszkalnych, przy pomocy których organy Policji zaspokajają prawo funkcjonariuszy do lokali mieszkalnych. To zaś prowadzi do konkluzji, iż sformułowanie (bez tytułu prawnego) odnosi się wyłącznie do takiego tytułu prawnego, który jest wywodzony z ustawy o Policji, a nie jakiegokolwiek innego tytułu prawnego – w tym wywodzonego z Kodeksu cywilnego. Powyższy wniosek pozostaje w zgodzie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych zgodnie z którym, do lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania ani przepisy Kodeksu cywilnego – w tym art. 691 § 1 - ani przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów. Prawo do lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji, nie jest instytucją prawa cywilnego. Jest to uregulowanie szczególne, dotyczące funkcjonariuszy szeroko rozumianych służb mundurowych. Konsekwencją więc zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji przez osobę, która nie posiada do niego tytułu prawnego, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. W ocenie Sądu pierwszej instancji, okolicznością niesporną i niekwestionowaną był fakt, że lokal mieszkalny, którego dotyczy rozstrzygnięcie, znajduje się w dyspozycji organów Policji. To zaś sprawia, że organ, wydający kwestionowane rozstrzygnięcie, był do tego formalnie uprawniony. Bez związku z trafnością rozstrzygnięcia pozostają również powołane w skardze przepisy Kodeksu cywilnego, prawa lokalowego, czy ustawy o ochronie praw lokatorów. Jak to już bowiem wyjaśniono, przepisy te, wobec szczególności regulacji znajdujących się w ustawie o Policji a dotyczących mieszkań znajdujących się w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania w niniejszym postępowaniu. Za chybione Sąd pierwszej instancji uznał argumenty skargi sprowadzające się do twierdzenia, że organ winien wskazać skarżącym inny lokal o charakterze zastępczym. Jak bowiem słusznie podkreślił to organ, Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt SK 29/16 stwierdził, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. W świetle przywołanego orzeczenia oczywistym jest więc także to, że tym bardziej na organach Policji nie spoczywa obowiązek zapewnienia takim osobom lokalu zastępczego. Bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie pozostaje, w ocenie Sądu pierwszej instancji, podnoszona w skardze trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżących. Ustawa o Policji nie uzależnia możliwości nakazania opróżnienia lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego Policji, od istnienia po stronie eksmitowanych dobrego stanu zdrowia czy dobrej sytuacji materialnej. W postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania norma sformułowana w art. 5 Kodeksu cywilnego. Słuszny interes strony, o którym wspomina skarga, w myśl ustawy o Policji dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy tej formacji, a nie ich rodzin. Na poprawność skarżonej decyzji nie rzutuje także podnoszony w skardze brak wydania przez organ postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Brak było bowiem podstaw do zawieszania spornego postępowania. Sąd administracyjny obowiązany jest zaś uwzględniać tylko takiego rodzaju uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew także twierdzeniom skargi, sam fakt wieloletniego zamieszkiwania przez strony w spornym lokalu nie sankcjonuje per se istniejącego stanu rzeczy. Jeśli zaś strona skarżąca zamierzała wykazać, że wstąpiła jednak w stosunek najmu omawianego lokalu, to mogła ową okoliczność skutecznie wykazać jedynie poprzez orzeczenie Sądu powszechnego stwierdzające to wstąpienie – czego jednakże nie uczyniła. Z przedstawionych wyżej rozważań wprost wynika, że Sąd pierwszej instancji nie stosował podniesionego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 29 ust. 2 ustawy emerytalnej. A skoro powołany przepis art. 29 ust. 2 ustawy emerytalnej nie znajdował w sprawie zastosowania, to Sąd pierwszej instancji nie mógł dokonać jego błędnej wykładni. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do zarzutu sformułowanego w skardze kasacyjnej, a dotyczącego błędnej wykładni art. 29 ust. 2 ustawy emerytalnej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na mocy art. 184 P.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.