II OZ 775/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 867/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w T. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2024 r. nr WOP.7721.194.2020.MK w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 25 czerwca 2024 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tczewie z 21 listopada 2022 r., nakazującą skarżącej rozbiórkę garażu blaszanego z ośmioma stanowiskami o powierzchni zabudowy 123 m2 na terenie działki nr [...], położonej w T. przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 9 września 2024 r. WSA w Gdańsku odmówił Wspólnocie wstrzymania wykonania decyzji Pomorskiego WINB wskazując w uzasadnieniu, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności, które uzasadniają niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oraz ich konkretyzacja w materiale dowodowym. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.". Tymczasem Wspólnota składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, w ogóle go nie uzasadniła. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że decyzja nakazująca rozbiórkę w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia przez sąd, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które może spowodować wyrządzenie stronie znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki. Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku taka decyzja podlega, niejako "automatycznie", wstrzymaniu w postępowaniu sądowym. Konieczne jest bowiem wykazanie okoliczności uzasadniających stwierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. WSA w Gdańsku podkreślił również, że o zasadności udzielenia ochrony tymczasowej nie mogą świadczyć merytoryczne zarzuty podniesione w skardze względem zaskarżonego orzeczenia. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się bowiem oceny zasadności zarzutów, jak również legalności aktu będącego przedmiotem wniesionej skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie Wspólnota podniosła zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w związku z brakiem wstrzymania wykonalności decyzji Pomorskiego WINB z 25 czerwca 2024 r. Zdaniem strony w uzasadnieniu skargi wykazała ona w sposób wyraźny, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa, zaś jej utrzymanie w mocy w sposób oczywisty spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności. Stanowi wyjątek od zasady ogólnej z art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu i tak powinna być interpretowana. Podkreślić należy, że dokonując oceny zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd działa w oparciu o przedstawioną przez stronę argumentację, nie czyniąc własnych ustaleń w tym zakresie (por. np. postanowienie NSA II OZ 559/23, LEX nr 3697201). Obowiązkiem strony jest przywołanie konkretnych okoliczności, a także dowodów je uprawdopodabniających, z których będzie wynikać, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje w stosunku do niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, niezależnie od przedmiotu sprawy. Proces budowlany jest działalnością, która z zasady może łączyć się z możliwością wystąpienia okoliczności i skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zwłaszcza gdy na stronę nałożono nakaz rozbiórki. Przesądzający w tym zakresie nie może być jednak – jak oczekuje Wspólnota – sam charakter decyzji rozbiórkowej. Oznaczałoby to bowiem, że niezależnie od przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwe byłoby wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej w każdej takiej sprawie, jeżeli tylko strona skarżąca złożyłaby do sądu administracyjnego wniosek w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie dotyczy garażu blaszanego z ośmioma stanowiskami. Jak zaś prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, skarżąca Wspólnota nie przedstawiła uzasadnienia wniosku o ochronę tymczasową. W świetle przywołanej powyżej argumentacji za słuszne należy uznać stanowisko WSA w Gdańsku, zgodnie z którym brak argumentów uprawdopodobniających niebezpieczeństwo powstania po stronie Wspólnoty znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nie może prowadzić do uwzględnienia tego wniosku. Argumentacja przedstawiona w zażaleniu również nie pozwala na stwierdzenie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wspólnota nadal nie wskazuje danych czy konkretnych okoliczności, które miałyby uzasadnić jej wniosek. Skoro skarżąca np. nie przedstawia swojej sytuacji finansowej, to nie jest możliwa ocena, czy wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub wywoła trudne do odwrócenia skutki. Podobnie, na co zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, oceniając wniosek o wstrzymanie sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji. Ocena ta nie jest też przesłanką wskazaną w art. 61 § 3 p.p.s.a., a więc zakładana w skardze możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji, na co wskazała skarżąca, nie oznacza, że jej wykonanie, niejako automatycznie, powinno być wstrzymane. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.