II OZ 658/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.W.i M.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 24 lipca 2024 r. sygn. akt II SA/Ke 680/23 o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników w sprawie ze skargi K.S. na uchwałę Rady Miasta Sandomierza z dnia 27 marca 2013 r. nr XXVl/288/2013 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Ke 680/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.S. na uchwałę Rady Miasta Sandomierza z dnia 27 marca 2013 r. nr XXVl/288/2013 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części graficznej i tekstowej dotyczącej ustaleń dla terenu oznaczonego symbolem 2CPD, w odniesieniu do działki nr [...] położonej w obrębie [...], [...] oraz odrzucił skargę w pozostałej części i orzekł o kosztach postępowania. Pismem z dnia 28 czerwca 2024 r. L.W. i M.W. (dalej: "wnoszący zażalenie") wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w tym postępowaniu w charakterze uczestników postępowania. Wskazali, że są współwłaścicielami działek nr [...], [...] i [...], przez które przeprowadzony został w planie miejscowym ciąg pieszo-jezdny (symbol 2CPD), stanowi on jedyną dla nich drogę dojazdową i w tym upatrywali istnienie po ich stronie interesu prawnego do udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odmówił wnoszącym zażalenie dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestników. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, ze zm.). Przepis ten nie daje podstaw do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym innego pomiotu, niż wnoszący skargę na akt prawa miejscowego. Ocena miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest tylko pod kątem naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu który wniósł skargę. W konsekwencji, zdaniem Sądu pierwszej instancji, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem pełnomocnik wnoszących zażalenie, będący adwokatem, złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia przedstawiono argumentację mającą przemawiać za zasadnością zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe zostało zainicjowane wniesieniem przez skarżącą K.S. skargi na uchwałę w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga ta została złożona do sądu na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, przepis ten upoważnia każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, do zaskarżenia uchwały lub zarządzenia do sądu administracyjnego. Wskazać przyjdzie, że procedura związana z uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określona przepisami dotyczącymi postępowania przed organami administracji publicznej, tj. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej "K.p.a."), lecz ustawą normującą materię należącą do planowania i zagospodarowania przestrzennego. Odrębność tego postępowania dotyczy nie tylko podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także wniesienia do sądu administracyjnego skargi na tę uchwałę na podstawie przepisów ustawy o samorządzie gminnym (zob. postanowienie NSA z 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II OZ 64/14, LEX nr 1452941). W postępowaniu wszczętym na skutek skargi na uchwałę w sprawie planu miejscowego wykazanie naruszenia indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego stwarza możliwość przeprowadzenia merytorycznej oceny rodzaju tego naruszenia tylko wobec podmiotu kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność planu miejscowego. Przedmiotem takiej oceny nie jest interes prawny lub uprawnienie innych podmiotów, których plan miejscowy dotyczy, pośrednio czy nawet bezpośrednio. Osoba, która nie wniosła skargi do sądu administracyjnego we własnym interesie prawnym, nie może zatem skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. Przepis ten, wbrew odmiennym twierdzeniom pełnomocnika wnoszących zażalenie, nie może stanowić podstawy dopuszczenia wnoszących zażalenie do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze jego uczestników. Zgodnie z tym przepisem udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Oznacza to, że dopuszczenie osoby w charakterze uczestnika postępowania może mieć miejsce w postępowaniu sądowym zainicjowanym skargą na akt podjęty w ramach postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 K.p.a., ewentualnie na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez organ takiego postępowania. Jak już wskazano, w sprawie dotyczącej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie dochodzi do załatwienia sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Odmienna wykładnia tego przepisu w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, którą chce wywieść pełnomocnik wnoszących zażalenie, zezwalająca na dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania innego podmiotu niż skarżący, nie może być zaakceptowana, gdyż przekreśliłaby ona indywidualny charakter skargi do sądu administracyjnego na uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla osób, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą w sprawie planu miejscowego, przewidziana jest inna droga ochrony - bezpośrednie zaskarżenie takiej uchwały do sądu administracyjnego (zob. wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2597/15, LEX nr 2340021). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.