II OSK 661/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Grzegorz Rząsa Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 721/19 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 27 czerwca 2019 r., nr IR-IV.7721.273.2014.5 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 listopada 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 721/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 27 czerwca 2019 r., nr IR-IV.7721.273.2014.5, którą – w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt IV SA/Po 1095/17, po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 14 stycznia 2015 r., nr 91/2015, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego (budynku wielorodzinnego z częścią usługową w parterze) na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Poznaniu (dz. nr [...],[...],[...], ark. [...], obręb [...]) oraz przy ulicy [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]) i ulicy [...] (dz. nr [...], ark. [...], obręb [...]) – uchylono ww. decyzję Prezydenta w części dotyczącej działki nr [...], ark. [...], obr. [...] przy ulicy [...] w Poznaniu i orzeczono o przywołaniu w to miejsce działki nr [...] i [...], ark. [...], obr. [...] przy ul. [...] w Poznaniu, a w pozostałej części utrzymano w mocy decyzję organu I instancji. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz przyznanie należnych kosztów skarżącej, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku uwzględnienia przez Sąd I instancji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, objawiającym się w niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie: a) czy miejsca postojowe przy ul. [...] w Poznaniu mogą być przeznaczone przez Inwestora dla zapewnienia miejsc postojowych dla mieszkańców planowanego budynku u zbiegu ul. [...] i [...], szczególnie w kontekście postanowień odnośnie do wymaganej ilości miejsc parkingowych zawartych w decyzji Prezydenta Miasta Poznania z 3 sierpnia 2007 r., nr 965/2007, ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalno-usługowo-handlowego przy ul. [...], b) ile miejsc parkingowych zlokalizowanych na przedmiotowym parkingu zostało wynajętych właścicielom lokali mieszkalnych, a ile miejsc zostało wynajętych właścicielom lokali usługowych zlokalizowanych w budynku lub zostało przeznaczone na obsługę parkingową lokali usługowych, co nie może zostać ustalone jedynie poprzez przedłożenie przez Inwestora "przykładowej" umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży, co przełożyło się na wydanie uzasadnienia wyroku nie zawierającego właściwego wskazania dla organów administracji co do dalszego postępowania w tym zakresie. Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. - art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), zwanej dalej "P.b.", przez jego błędną wykładnię objawiającą się w uznaniu przez Sąd I instancji, że Inwestor nie musi przedkładać oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane w przypadku, w którym dochodzi do zlokalizowania miejsc parkingowych na terenie, na którym nie będzie realizowana inwestycja, podczas gdy przedmiotowe miejsc parkingowe wchodzą w skład zamierzenia budowlanego i pomimo, że de facto nie będą na nich realizowane roboty budowlane, to stają się one nierozerwalną częścią inwestycji, co oznacza, że Inwestor powinien móc wykazać się takim tytułem prawnym do nich, w którym wyraźnie stwierdza się, że właściciel takiego terenu jest świadomy, że będą one stanowiły część zamierzenia budowlanego objętego decyzją o pozwoleniu na budowę; - art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 18 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.) objawiające się w błędnej wykładni przedmiotowych przepisów i w konsekwencji przyjęcie, że dla spełnienia warunku zapewnienia miejsc postojowych dla inwestycji możliwe jest posłużenie się przez inwestora 6 miejscami parkingowymi zlokalizowanymi na parkingu podziemnym przy ul. [...], podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów wymaga przyjęcia, że niemożliwe jest przejęcie przez inwestycję objętą skarżoną decyzją o pozwoleniu na budowę tych miejsc postojowych, skoro zostały one przyporządkowane do budynku zrealizowanego przy ul. [...], zgodnie z ww. decyzją o warunkach zabudowy, a decyzja ta została skonsumowana w momencie zakończenia budowy przedmiotowego budynku i niemożliwa jest obecnie ingerencja w jej postanowienia. Na rozprawie z dnia 8 marca 2023 r. pełnomocnik uczestnika postępowania – T. sp. z o.o. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazywane w skardze kasacyjnej kwestie dotyczące wymogu zapewnienia dla przedmiotowej inwestycji wymaganej ilości miejsc postojowych, nie stanowią w ogólności prawnej przeszkody do udzielenia pozwolenia na budowę. Wymóg zapewnienia miejsc postojowych nie ogranicza się wyłącznie do nieruchomości, na której realizowana jest inwestycja i może polegać na spełnieniu tego warunku także poprzez istniejące już miejsca postojowe na innych sąsiednich nieruchomościach, czy to należących do inwestora, czy też do innych podmiotów. Z oczywistych względów dla już istniejących miejsc postojowych nie jest wymagane złożenie oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, o jakim mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., ponieważ ten wymóg związany jest z prawem do zabudowy (art. 4 P.b.), co nie dotyczy już zrealizowanych miejsc postojowych. Dlatego w tym zakresie nie można wymagać od inwestora aby złożył oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane jeśli chodzi o istniejące już miejsca postojowe. Odnośnie takich miejsc postojowych, a należących do inwestora, nie ulega wątpliwości, że dysponentem tych miejsc jest inwestor i może on je przeznaczyć na cele kolejnych realizowanych inwestycji, tak aby spełnić prawne wymogi związane z zapewnieniem odpowiedniej ilości miejsc postojowych dla danej inwestycji. Taka ocena dotyczy m.in. wskazywanych w skardze kasacyjnej miejsc postojowych przy ul. [...] w Poznaniu. W odniesieniu do tych miejsc postojowych Sąd I instancji przedstawił stosowną ocenę, nie doszukując się aby zawieranie umów, których przedmiotem było ustanowienia odrębnej własności lokalu i sprzedaży oraz umowę sprzedaży, wskazywałoby na brak możliwości wykorzystania istniejących 6 miejsc postojowych przy ul [...] na rzecz przedmiotowej inwestycji. Argumentacja skargi kasacyjnej w tym zakresie jest gołosłowna i jako taka nie może stanowić skutecznej podstawy do podważenia oceny Sądu. Jeśli zaś chodzi o miejsca postojowe należące do innych podmiotów, inwestor w tym zakresie może zawrzeć odpowiednie umowy cywilne (np. najmu), tak aby zapewnić danej inwestycji wymaganą przez przepisy prawa ogólną ilość miejsc postojowych. W tym miejscu należy wskazać, że choć rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku odpowiada prawu, jednak w odniesieniu do oceny dotyczącej braku rzeczywistego, a w każdym razie trwałego, zapewnienia przez inwestora miejsc parkingowych na podstawie umowy najmu – wymaga modyfikacji. Wbrew ocenie Sądu I instancji zawarcie bezterminowej umowy najmu (tj. zawartej na czas nieoznaczony) na miejsca postojowe jest wystarczające do stwierdzenia, że inwestor zapewnił wymaganą ilość miejsc postojowych i projekt budowlany spełnia wymogi z art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 18 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Taką ocenę potwierdza też treść decyzji o warunkach zabudowy, z której wynika możliwość zabezpieczenia brakujących miejsc postojowych poza terenem zainwestowanej nieruchomości. Ponadto należy wskazać, że możliwość wypowiedzenia takich umów nie świadczy o tym, że na etapie udzielanego pozwolenia na budowę nie można mówić o realności takiego rozwiązania, czy też braku jego trwałości. Istotnym z punktu widzenia udzielanego pozwolenia na budowę jest czy inwestor wykazał, aby na potrzeby danej inwestycji, zapewnił wymaganą ilość miejsc postojowych. Poza tym dla uzyskania efektu trwałość nie ma znaczenia możliwość wypowiedzenia umowy cywilnej, ponieważ taka możliwość niejako wynika z istoty umów cywilnych. Natomiast ewentualne niespełnienie wymogu wymaganej ilości miejsc postojowych po udzieleniu pozwolenia na budowę będzie wymagało wdrożenia trybu naprawczego przez organ nadzoru budowlanego, poprzez nałożenie stosownych obowiązków celem wyegzekwowania od inwestora stanu zgodnego z prawem. A zatem zawarcie umowy najmu z klauzulą wypowiedzenia w żadnym razie nie stanowi prawnej przeszkody do stwierdzenia, że wymóg w zakresie wymaganej ilości miejsc postojowych został spełniony stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 18 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia. Wynika z tego, że w tym zakresie w sprawie prawidłowo dokonano ustaleń stanu faktycznego sprawy i nie można doszukać się wskazywanego w skardze kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., ponieważ inne miejsca postojowe, a znajdujące się poza przedmiotową inwestycją, są także wystarczające dla spełnienia wymogu określonej ilości miejsc postojowych dla danej inwestycji. Oczywiście ustalony stan faktyczny sprawy i jego ocena dawała podstawę do stwierdzenia, że istnieje wątpliwość co do jednego miejsca postojowego i w ponownie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym ta wątpliwość będzie przedmiotem dalszych wyjaśnień organów architektoniczno-budowlanych. Dlatego wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia prawa procesowego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a.; oraz naruszenia prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b.; art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w zw. z § 18 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.