I GZ 458/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 570/23 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w . na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia 1 lutego 2022 r. nr DWI.SK1.5300.319.2022(1) w przedmiocie negatywnej oceny projektu postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 25 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 570/23, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Sp. z o.o. w G. (dalej zwaną: skarżącą) o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi skarżącej na informację Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z 1 lutego 2022 r. nr DWI.SK1.5300.319.2022(1) w przedmiocie odmowy wybrania do powierzenia grantu, postanowił przywrócić termin do wniesienia skargi. Sąd I instancji wydał postanowienie w następującym stanie sprawy: WSA w Warszawie w wyroku z 13 września 2022 r. sygn. akt V SA/Wa 842/22, po rozpoznaniu skargi skarżącej na informację PARP z 9 marca 2022 r., stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia PARP. Orzekając na skutek skargi kasacyjnej PARP Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 11 stycznia 2023 r. sygn. akt I GSK 1804/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. W uzasadnieniu NSA wskazał, że w sprawie nie jest pewne, od kiedy rozpoczął się bieg terminu na wniesienie skargi, gdyż w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z 1 lutego 2022 r., informującego stronę skarżącą o czynności oceny wniosku. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia przez sąd I instancji, a w przypadku ustalenia, że skargę wniesiono po terminie, oceny zawinienia strony w opóźnieniu. Na uwagę w tym zakresie zasługuje zdaniem NSA, że strona była wprawdzie pouczona o braku środków prawnych w postępowaniu administracyjnym, ale nie o tym, że służy jej bezpośrednio skarga do sądu. NSA wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie sąd I instancji nada prawnej formie działania administracji nomenklaturę ustawową, zbada terminowość skargi, a następnie podejmie adekwatne do tej oceny rozstrzygnięcie, biorąc za podstawę prawną przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818, ze zm.) i aktów wytworzonych przez administrację na potrzeby przeprowadzenia postępowania o powierzenie grantu, które odnoszą się do trybu pozakonkursowego z uwzględnieniem wskazanych zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę WSA postanowieniem z 25 lipca 2023 r. odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że skarżąca odebrała pismo z 1 lutego 2022 r. informujące o podlegającej zaskarżeniu do sądu czynności PARP 7 lutego 2022 r., zatem od tego dnia rozpoczął bieg terminu na wniesienie skargi, który upłynął 9 marca 2022 r. Skarga do PARP wpłynęła 31 marca 2022 r., zatem została wniesiona po terminie. Sąd uznał, że strona była pouczona o braku środków prawnych w postępowaniu administracyjnym, ale nie o tym, że służy jej bezpośrednio skarga do sądu. W ocenie WSA dopiero z treści wyroku NSA z 11 stycznia 2023 r. strona dowiedziała się, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegała czynność PARP z 1 lutego 2022 r. Z akt sądowych wynika, że pełnomocnik skarżącej odebrał wyrok NSA z 11 stycznia 2023 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej 2 marca 2023 r. WSA uznał, że należy skarżącej liczyć termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi na czynność PARP z 1 lutego 2022 r. od 2 marca 2023 r. Sąd I instancji stwierdził także, że taki wniosek nie został złożony, a zatem odrzucił skargę na mocy art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.) jako wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Postanowienie zostało doręczone skarżącej 22 sierpnia 2023 r. Wraz z zażaleniem na postanowienie o odrzuceniu skargi z 25 lipca 2023 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku wskazała, że skarżąca powzięła informację o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dopiero po zapoznaniu się z uzasadnieniem postanowienia WSA z 25 lipca 2023 r. w przedmiocie odrzucenia skargi, tj. 22 sierpnia 2023 r. i od tego dnia należy liczyć siedmiodniowy termin, o którym mowa w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a., który został zachowany. W zaskarżonym postanowieniu z 25 września 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 570/23 WSA w Warszawie, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., przywrócił termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu postanowienia uznał, oceniając okoliczności podane przez skarżącą, że wykazała ona przesłanki wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd I instancji stwierdził, że postanowieniem z 25 lipca 2023 r. przesądzono o terminie do wniesienia skargi i od daty jego doręczenia stronie skarżącej należało liczyć termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Sąd uznał także, że skarżąca dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi gdyż przyczyna uchybienia terminu – ustała 22 sierpnia 2023 r. (data doręczenia odpisu postanowienia z 25 lipca 2023 r. wraz z uzasadnieniem), a wniosek o przywrócenie terminu – został nadany w Urzędzie Pocztowym 29 sierpnia 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł organ zarzucając mu naruszenie art. 87 § 1 i 3 p.p.s.a., przez przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie wniosku o przywrócenie terminu, który został wniesiony przez skarżącą bezpośrednio do WSA, po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (tj. po upływie 7 dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o czynności, na którą przysługiwała jej skarga i terminie do wniesienia skargi). PARP wniósł o: uchylenie postanowienia lub jego zmianę przez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia skargi oraz zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu zażalenia organ wskazał, że w jego ocenie skarżąca dowiedziała się o terminie do wniesienia skargi już 2 marca 2023 r. (data doręczenia wyroku NSA), gdyż z uzasadnienia tego wyroku skarżąca powzięła informację, że "Informacja o wyniku oceny" mogła być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Ponadto skarżąca znała także początkową datę biegu terminu na wniesienie skargi ponieważ była to data doręczenia jej "Informacji o wyniku oceny". PARP zarzucił także, że skarżąca wniosła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi bezpośrednio do WSA czym naruszyła art. 87 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu administracyjnym podjęta po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Jak stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 87 § 3, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Z powyższych przepisów wynika, że przywrócenie terminu jest możliwe pod następującymi łącznie spełnionymi warunkami: 1) nastąpiło uchybienie terminu do dokonania czynności; 2) strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu; 3) dokonała jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano; 4) uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) w wyniku uchybienia terminu powstały dla strony ujemne skutki procesowe. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca wniosła skargę po zakreślonym ustawowo terminie. W wyniku uchybienia terminu powstały dla stron ujemne skutki procesowe. Organ na etapie zażalenia nie podważa także, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącej. Przedmiot sporu sprowadza się zatem do oceny czy skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu. W ocenie organu skarżąca dowiedziała się o terminie do wniesienia skargi już 2 marca 2023 r. (data doręczenia wyroku NSA), w związku z powzięciem wiedzy, że "Informacja o wyniku oceny" mogła być przedmiotem skargi do sądu oraz w związku z okolicznością, że skarżąca znała początkową datę biegu terminu na wniesienie skargi – była to data doręczenia jej "Informacji o wyniku oceny". WSA w Warszawie z kolei stanął na stanowisku, że za datę, od której należy rozpocząć bieg terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należy przyjąć dzień doręczenia postanowienia WSA z 25 lipca 2023 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, rację miał sąd I instancji wskazując, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu rozpoczął bieg wraz z doręczeniem postanowienia WSA z 25 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 570/23 o odrzuceniu skargi. Jak bowiem wskazywał w swoim uzasadnieniu z 11 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt I GSK 1804/22) w sprawie nie było pewne, od kiedy rozpoczął się bieg terminu na wniesienie skargi. Zatem dopiero postanowieniem WSA z 25 lipca 2023 r. przesądzono termin do wniesienia skargi. Wobec tego, to z dniem doręczenia ww. postanowienia ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi. W związku z czym, to od 22 sierpnia 2023 r. rozpoczął bieg określony w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. – termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi 29 sierpnia 2023 r., a więc w zakreślonym ustawowo terminie. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 87 § 3 p.p.s.a. należy przypomnieć, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Od tej reguły jest jednak wyjątek i dotyczy on sytuacji, gdy o uchybieniu terminu do złożenia skargi strona dowiedziała się z postanowienia o jej odrzuceniu przez sąd. Wtedy wniosek o przywrócenie terminu składa się do sądu, a nie za pośrednictwem organu, ponieważ akta sprawy są już w sądzie (por. np. postanowienie NSA: z 14 stycznia 2011 r. sygn. akt II OZ 1343/10, z 26 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GZ 146/12; treść tego orzeczenia dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W niniejszej sprawie mamy do czynienia z opisaną powyżej sytuacją. Skarżąca o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się z postanowienia sądu I instancji o odrzuceniu skargi. Wobec tego przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu należało złożyć do sądu, a nie w trybie określonym w art. 87 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.