II OZ 12/25

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń K. P., R. P., D. K. i D.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 82/24 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi K.P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P. 2. odrzucić zażalenia R. P., D. K. i D. K. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 października 2024 r. sygn. akt VII SPP/Wa 82/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie K. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 82/24, utrzymujące w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że w wyniku wniesionego sprzeciwu wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a zatem działa jako instancja kontrolująca orzeczenie referendarza sądowego. Orzeczenia tych sądów stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym zażalenie. Zażaleniem K. P., R. P., D. K. i D. K. zaskarżyli powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 258 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od prawomocnego postanowienia utrzymującego w mocy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przysługuje żaden środek odwoławczy. Ani bowiem w art. 194 § 1 p.p.s.a., ani w żadnym innym przepisie tej ustawy, nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia bądź też sprzeciwu od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Przy czym zwrócenia uwagi wymaga, że w przedmiotowej sprawie K. P. skorzystała z możliwości wniesienia sprzeciwu wnosząc ten środek odwoławczy od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2024 r. Tym samym złożenie zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej instancji, utrzymujące w mocy zarządzenie wydane przez referendarza sądowego, było niedopuszczalne i podlegało odrzuceniu, o czym słusznie zaskarżonym postanowieniem orzekł Sąd pierwszej instancji. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K. P. należało oddalić. Zażalenie wniesione przez R. P., D.K. i D. K. podlegało natomiast odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 p.p.s.a przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zażalenie złożone w niniejszej sprawie przez R. P., D. K. i D. K. na postanowienie WSA w Warszawie z 29 października 2024r. jest niedopuszczalne, ponieważ R.P., D. K. i D. K. nie byli adresatami tego postanowienia. Była nią wyłącznie K. P.. Podkreślić należy, że niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę nie będącą adresatem postanowienia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego postanowienia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. w pkt 1 sentencji oddalił zażalenie K. P., a w pkt 2 sentencji, w oparciu o art. 197 § 2 w zw. z art. 178 p.p.s.a., odrzucił zażalenie R. P., D. K. i D. K.