I SA/Wa 269/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Prokuratora od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 grudnia 2022 r., nr 4171/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji odmawiającej przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 grudnia 2022 r., Nr 4171/2022 Wojewoda Mazowiecki działając na podstawie art. 138 § 2 kpa w zw. z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, dalej jako dekret) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej jako ugn) po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy Nr 213/SD/2022 z dnia 27 maja 2022 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. "[...]“, który stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W sprzeciwie od kasatoryjnej decyzji Wojewody Mazowieckiego (dalej jako organ) z dnia 19 grudnia 2022 roku Nr 4171/2022, sygn. akt SPN-in.755.1.21.2022.KG Prokurator wniósł jej uchylenie zarzucając organowi naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na wydaniu decyzji kasacyjnej w sprawie, w której nie ziściły się przesłanki z w/w przepisu i nie wykazano skutecznie ich istnienia, podczas gdy to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wykazania, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, bowiem jest to jedna z przesłanek zastosowania art. 138 § 2 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia się przez Wojewodę Mazowieckiego od załatwienia sprawy co do jej istoty. Wg prokuratora, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika czy organ drugiej instancji widzi potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego - co wyklucza zastosowanie art. 138 §2 kpa. W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie. Sąd zważył co następuje: sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Sprzeciw Sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym a istota sprawy sprowadza się do oceny zaistnienia przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 kpa (art. 64d § 1 i 64 e ppsa). Oznacza to, że co do zasady Sąd nie bada sprawy pod kątem merytorycznym, ocenia jedynie, w kontekście istotnych dla wyniku sprawy przepisów prawa materialnego, zastosowanie decyzji kasatoryjnej w określonym stanie faktycznym sprawy. Dopuszczalność uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia wymaga wystąpienia łącznie dwóch przesłanek: 1) naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów procesowych oraz - stanowiącego konsekwencję tego naruszenia - 2) zaniechania wyjaśnienia przez ten organ okoliczności faktycznych sprawy w stopniu wykraczającym poza uprawnienia organu odwoławczego, o których mowa w art. 136 kpa. Użyte w art. 138 § 2 kpa określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy i nawiązuje do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co (zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego) - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. W kontrolowanej sprawie rozpoznawany był wniosek o prawo użytkowania wieczystego odnośnie do działki nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Organ I instancji wskazał na okoliczności z art. 214a ugn, zaś wojewoda zanegował co do zasady rozstrzygniecie organu I instancji. Treść art. 214a ugn jest jednoznaczna. Przepis ten stanowi, że odmawia się oddania gruntu w użytkowanie wieczyste lub przeniesienia prawa własności gruntu na rzecz osoby uprawnionej, o której mowa w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 7 ust. 2 tego dekretu, ze względu na: 1) przeznaczenie lub wykorzystywanie na cele określone w art. 6; 2) sprzedaż lub oddanie w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich (...). Każda z tych przesłanek stanowi osobną podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku dekretowego. Ponieważ w kontrolowanej sprawie organ I instancji powołał się na objęcie przez [...] SA w W. użytkowaniem wieczystym np. działki nr [...] tj. części nieruchomości, stanowiącej łącznie z działką nr [...] objętą kontrolowaną decyzją i innymi jeszcze działkami obszar nieruchomości dekretowej, to istotne było ustalenie czy faktycznie objęta wnioskiem dekretowym opartym, na art. 7 dekretu nieruchomość pozostaje w całości bądź w części w użytkowaniu wieczystym [...], a nie zbadanie czy jest przeznaczona na cel publiczny w rozumieniu art. 6 ugn. Ustalenie czy istotnie ww nieruchomość dekretowa lub jej część pozostaje w użytkowaniu wieczystym, co w związku z treścią art. 214a ust. 2 ugn uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku, nie wymaga uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, w szczególności że ustalenie wpisu ww prawa w księdze wieczystej nie jest czynnością niemożliwą do przeprowadzenia przez organ II instancji. Skutkowało to uchyleniem zaskarżonej sprzeciwem decyzji. Zasadnie bowiem podniósł Prokurator, ze w sprawie naruszono art. 138 § 2 kpa.