II SA/Ke 1167/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Ziomek, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.),, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2020 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia 14 października 2019 r. znak: [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących transportu drogowego oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 14 października 2019 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 16 sierpnia 2019 r. znak: [...] o nałożeniu na S.G. kary pieniężnej w wysokości 8500 zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2019 r. kontroli drogowej na drodze wojewódzkiej nr 745 w miejscowości Łopuszno, samochodu ciężarowego marki Mercedes-Benz o nr rej. [...], którym kierowała S.G. organ pierwszej instancji stwierdził: - wykonywanie przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy; - wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia; - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie; - niewłaściwą obsługę lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli organ pierwszej instancji wydał ww. decyzję, od której strona wniosła odwołanie. W wyniku rozpoznania tego odwołania organ drugiej instancji wskazał na przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2140 ze zm., zwanej dalej "u.t.d."), w szczególności art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 92b ust. 1 i art. 92c ust. 1 oraz lp. 1.15 załącznika nr 3 do u.t.d. określającym w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów tej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 165/2014"). Nadto organ odwoławczy podał, że art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie i wyjaśnił, że zastosowanie ma norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 k.p.a., zgodne z którą w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych, w tym odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. Odnośnie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego rzeczy lub osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy, organ odwoławczy powołał treść art. 39a ust. 1 u.t.d., podnosząc, że konsekwencją naruszeń przewidzianych w tym przepisie jest treść lp. 1.15 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje wskazane naruszenie karą pieniężną w wysokości 1500 zł. W toku kontroli drogowej stwierdzono, że kierowca okazał prawo jazdy bez wymaganego wpisu, a nadto oświadczył, że nie posiada kwalifikacji wstępnej ani okresowej. Zdaniem organu odwoławczego, zasadne jest zatem utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za stwierdzone naruszenie. Co do naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia organ drugiej instancji wskazał na treść lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d., która sankcjonuje ww. naruszenie karą pieniężną w wysokości 1000 zł. Podczas ww. kontroli kierowca nie okazał zaświadczenia ani wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne osób, ani wypisu z licencji i oświadczył, że nie posiada takich dokumentów. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że zasadne jest utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji także odnośnie kary pieniężnej w wysokości 1000 zł za to naruszenie. Podczas kontroli stwierdzono również, że ww. pojazd został wyposażony w tachograf analogowy typu Siemens VDO AG Typ 1318.27, który nie został poddany sprawdzeniu w wyznaczonym terminie. Ostatnie sprawdzenie urządzenia rejestrującego przeprowadzono dnia 29 sierpnia 2016 r., co stwierdzono na podstawie tabliczki pomiarowej urządzenia. W pojeździe nie było innej tabliczki pomiarowej potwierdzającej sprawdzenie tachografu w wymaganym terminie. Dwuletni termin na wykonanie sprawdzenia minął zatem w dniu 29 sierpnia 2018 r. W zakresie powyższego naruszenia organ odwoławczy wskazał więc na treść art. 23 rozporządzenia nr 165/2014 i podał, że w konsekwencji wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie organ pierwszej instancji zasadnie zastosował sankcję określoną w lp. 6.1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. karę pieniężną w wysokości 1000 zł. Odnośnie zaś ujawnionego naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi organ odwoławczy powołał treść art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 i podniósł, że konsekwencją tego naruszenia jest przepis lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku kontroli zatrzymanego pojazdu stwierdzono, iż jest on wyposażony w tachograf analogowy. Kierowca zeznał, że wykonuje przewóz na potrzeby własne swoich klientów do ich miejsca pracy. Na wykresówce wyjętej z tachografu nie było żadnych wpisów, nie zarejestrowano również wskazań w zakresie prędkości pojazdu i przebytej drogi. Natomiast zarejestrowano przez ponad 24 godziny aktywność kierowcy jako "postój", pomimo, że w rzeczywistości pojazd poruszał się. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest, zdaniem organu odwoławczego, utrzymanie kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za to naruszenie. Sumując organ drugiej instancji ustalił, że w wyniku wszystkich wskazanych wyżej naruszeń ujawnionych podczas przeprowadzonej kontroli drogowej łączna kara pieniężna wyniosła 8500 zł. Odnosząc się natomiast do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu organ drugiej instancji uznał, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Organ odwoławczy podniósł w szczególności, że w niniejszej sprawie art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania, gdyż ustawodawca daje możliwość zastosowania tego przepisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Jednocześnie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, że do wskazanych naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący w toku postępowania nie wskazał żadnych okoliczności nadzwyczajnych lub nieprzewidzianych, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania art. 92c u.t.d., zaś przedstawione dokumenty nie potwierdzają, że przedsiębiorca nie wiedział lub nie miał wpływu na powstanie naruszeń. Badanie w serwisie tachografów miało miejsce już po kontroli drogowej i potwierdziło jedynie, że tachograf jest sprawny. Z opinii biegłego wynika jedynie, że kontrolowany pojazd posiadał wady, jednakże wady te nie miały związku ze stwierdzonymi naruszeniami, jak brak zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, czy brak kwalifikacji wstępnej lub okresowej kierowcy. Ponadto użytkowanie w ruchu drogowym pojazdu, który ma wady techniczne wykazane w badaniu obarcza odpowiedzialnością użytkującego pojazd. Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów mogących obalić ustalenia organu pierwszej instancji. Na wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniami opisanymi w lp. 1.15, lp. 1.4, Ip. 6.1.5, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. W ocenie organu odwoławczego, postępowanie organu pierwszej instancji zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ ten działał na podstawie przepisów prawa, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także czyniąc zadość obowiązkowi zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję organu odwoławczego S.G. zwrócił się o "nadzwyczajne złagodzenie kary", podnosząc, że nie jest przedsiębiorcą, zaś z powodu wypadku spowodowanego przez firmę, która dowoziła ludzi do pracy, zgłosił się, aby pomóc w organizacji tego dojazdu. Skarżący wskazał, że autobus, który kupił posiadał ukryte wady, stwierdzone przez rzeczoznawcę samochodowego. Nadto podniósł, że tachograf nie rysował wykresówek i był niesprawny. Podał, że aktualnie pozostaje bez pracy i przedstawił trudną sytuację materialną swojej rodziny. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W związku z odwołaniem rozpraw w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach na podstawie § 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r., mając na uwadze, że miasto Kielce objęte zostało obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 z późn. zm.), co powodowało, że przeprowadzenie rozprawy mogło wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, niniejszą sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyżej zakreślonych granicach stwierdzić należy, że decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa w stopniu, który powodowałby konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.). W wyniku kontroli drogowej, jakiej w dniu 17 lipca 2019 r. został poddany pojazd kierowany przez skarżącego, ujawniono naruszenia przepisów o transporcie drogowym, za które nałożono na skarżącego karę pieniężną łącznie w wysokości 8500 zł. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organy obu instancji uznały, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz drogowy osób we własnym zakresie. Zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., przewóz na potrzeby własne, to niezarobkowy przewóz drogowy. Jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. W kontekście treści wyjaśnień samego skarżącego złożonych do protokołu przesłuchania przeprowadzonego w dacie kontroli (k. 34 akt adm.), ale także informacji znajdujących się w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (k. 29 akt adm.) wynika, że S.G. osobiście dodatkowo wykonywał nieodpłatnie samochodem, którego jest właścicielem, przewóz osób do miejsca ich pracy na trasie ok. 14 km, a zasadnicza jego działalność polegała na wynajmie i zarządzaniu nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Zatem prawidłowo organy zakwalifikowały ww. przewóz osób jako przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 u.t.d. Stosownie do art. 33 ust. 1 u.t.d., przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Takiego zaświadczenia skarżący w dacie kontroli nie okazał. Oświadczył, że nie posiada licencji na transport osób, jak również zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, albowiem nie wiedział, że jest to potrzebne. Przedłożone do akt sprawy zaświadczenie na krajowy przewóz drogowy osób na potrzeby własne wystawione zostało dla skarżącego bezterminowo dopiero w dniu 19 lipca 2019 r. W świetle takich okoliczności bez wątpienia zasadne było nałożenie na S.G. kary pieniężnej za naruszenie opisane w lp. 1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym w wysokości 1000 zł. Podobnie odnośnie kary pieniężnej w kwocie 1500 zł za naruszenie opisane w ww. załączniku pod pozycją lp. 1.15 zasadnie organy oceniły, że skarżący wykonywał przewóz drogowy osób bez obowiązkowej kwalifikacji wstępnej lub obowiązkowego szkolenia okresowego kierowcy, skoro skarżący w dniu kontroli nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego uzyskanie kwalifikacji wstępnej lub ukończenia szkolenia okresowego, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 5 i 6 u.t.d. Zresztą skarżący wprost w trakcie przesłuchania go w dniu kontroli wskazał, że nie posiada szkolenia na przewóz osób, albowiem według jego wiedzy nie jest ono mu potrzebne. Sąd podzielił również ustalenia faktyczne i ich prawnomaterialną ocenę dotyczące naruszeń związanych z tachografem zainstalowanym w skontrolowanym pojeździe skarżącego. S.G. oświadczył, że nie rejestruje swojego czasu pracy na tachografie, bo nie ma takiego obowiązku. Jednocześnie na wykresówce wyjętej z tachografu nie było żadnych wpisów, nie zarejestrowano na niej wskazań w zakresie prędkości pojazdu i przebytej drogi. Jak ujawniono w trakcie kontroli, zarejestrowana została jednak na tej wykresówce aktywność kierowcy jako "postój", pomimo, że w rzeczywistości pojazd poruszał się (protokół kontroli – k. 21-28 akt adm.). Z tych powodów słusznie organ zakwalifikował ujawnione naruszenie jako zachowanie opisane w załączniku nr 3 do u.t.d. pod pozycją lp. 6.2.1. polegające na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu tachografu skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce prędkości pojazdu lub przebytej drogi. Należy w tym miejscu zauważyć, że wbrew temu, co zdaje się w toku postępowania administracyjnego próbował forsować skarżący, nie wynika z akt sprawy, aby w dniu kontroli tachograf w kontrolowanym pojeździe był niesprawny technicznie. Nie wskazują na to dowody zebrane w toku postępowania, w szczególności protokół kontroli drogowej i protokół przesłuchania skarżącego. Okoliczność przeprowadzenia w późniejszym czasie naprawy tachografu nie może podważyć opisanych wyżej ustaleń dokonanych w oparciu o dowody zgromadzone w dacie kontroli. Ponadto treść przedłożonego przez stronę dokumentu z przeglądu tachografu rodzi wątpliwości co do zakresu wykonanych w nim napraw, skoro z jednej strony nie wynika z jego treści, aby doszło do naprawy instalacji w urządzeniu (zapis w części "Zakres wykonanych czynności"), a dopiero w części zatytułowanej "Uwagi" wpisane zostało "naprawa instalacji elektrycznej tachografu". Przy czym należy ponownie podkreślić, że takie czynności miały miejsce już po dacie kontroli, zaś z zabezpieczonej w dniu kontroli wykresówki wyjętej z tego tachografu wynikała aktywność kierowcy - postój. W świetle powyższego zasadnie nałożono na skarżącego karę pieniężną w kwocie 5000 zł, skoro zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (w szczególności art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego) istnieje obowiązek rejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego prędkości pojazdu i przebytej drogi za pomocą tachografu w okresie prowadzenia pojazdu. Nie było przez skarżącego kwestionowane, że w dniu kontroli tachograf, w jaki wyposażony był prowadzony przez niego pojazd, nie miał aktualnego przeglądu technicznego, niemniej również w tym zakresie zasadnie organy uznały, że doszło do naruszenia przepisów o transporcie drogowym (art. 23 ust. 1 ww. rozporządzenia nr 165/2014), za które należało na stronę nałożyć karę pieniężną w kwocie 1000 zł (lp. 6.1.5. załącznika nr 3). Taki przegląd skarżący wykonał dopiero po dniu kontroli, co jednak nie mogło skutkować odstąpieniem od wymierzenia tej kary, skoro karze administracyjnej podlega wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, który nie został sprawdzony lub poddany przeglądowi przez warsztat posiadający zezwolenie. W dniu 17 lipca 2019 r. S.G. wykonywał przewóz samochodem ciężarowym wyposażonym w tachograf niepoddany obowiązkowemu przeglądowi, który winien być przeprowadzony do dnia 29 sierpnia 2018 r., uwzględniając informacje zawarte na tabliczce pomiarowej urządzenia. Z tych wszystkich powodów, wobec niewykazania jednocześnie przez skarżącego, aby w jego przypadku doszło do wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych wyłączających odpowiedzialność za wszystkie bądź niektóre ujawnione naruszenia przepisów o transporcie drogowym, zasadnie nałożono na stronę karę pieniężną w łącznej kwocie 8500 zł, wynikającą ze zsumowania jednostkowych kar za poszczególne naruszenia, nie przekraczając tym samym maksymalnej sumy kar nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej określonej w art. 92a ust. 3 u.t.d. Podniesione w skardze okoliczności związane z wadami technicznymi pojazdu, którym skarżący wykonywał skontrolowany przewóz drogowy, jak również okoliczności związane ze zdarzeniem drogowym opisanym w skardze, nie mogły wpłynąć na wynik sprawy, skoro nie podważyły skutecznie ustaleń faktycznych dokonanych w wyniku przedmiotowej kontroli drogowej, a które stanowiły asumpt do nałożenia na przedsiębiorcę powyższej kary pieniężnej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku.