III FZ 343/24

SENTENCJA Dnia 15 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "S." sp.k. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Rz 137/24 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi "S." sp.k. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2023 r., nr SKO.4141/74/2023 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia: 1) oddalić zażalenie; 2) sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską zawartą w sentencji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 kwietnia 2024 r., I SA/Rz 137/24, w ten sposób, że zamiast błędnie wpisanego numeru decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie: "SKO.4141/74/2003" wpisać prawidłowy: "SKO.4141/74/2023". UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 kwietnia 2024 r., I SA/Rz 137/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie ze skargi "S." sp.k. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 6 grudnia 2023 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r., odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Z akt sprawy wynika, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 marca 2024 r., pełnomocnik skarżącej spółki został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez przedłożenie odpowiedniego pełnomocnictwa, a także aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego skarżącej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 21 marca 2024 r. W piśmie z 2 kwietnia 2024 r. pełnomocnik zgłosił wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, przedkładając dokumenty, o które został wezwany zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik spółki podniósł, że braki formalne skargi nie mogły zostać uzupełnione w zakreślonym przez sąd terminie z powodu choroby pełnomocnika skarżącej spółki i niemożności wykonywania obowiązków służbowych w okresie do 1 kwietnia 2024 r. Pełnomocnik wskazał, że przebywał na zwolnieniu lekarskim od 29 stycznia 2024 r. do 1 kwietnia 2024 r., ponadto od 9 do 14 lutego był hospitalizowany. Do wniosku załączył zaświadczenia lekarskie. Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zażalenie złożył pełnomocnik skarżącej spółki, podnosząc wcześniejszą argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu. Pełnomocnik podkreślił w uzasadnieniu zażalenia, fakt iż prowadzi kancelarię jednoosobową i nie zatrudnia pracowników. Ponadto wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i przywrócenie stronie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy przypomnieć, że instytucja przywrócenia terminu ma na celu wyeliminowanie negatywnych skutków jego uchybienia w sytuacji, gdy do tego uchybienia doszło w rezultacie okoliczności niezawinionych przez uczestnika postępowania zobowiązanego do dokonania określonej czynności procesowej w oznaczonym czasie. Zgodnie bowiem z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Ponadto w myśl art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni, od czasu ustania przyczyny uchybienia, a w piśmie tym uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Równocześnie z ww. wnioskiem należy także dokonać czynności sądowej, której nie dokonano w terminie. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminu nie nastąpił z jej winy (zob. postanowienie NSA z 11 maja 2022 r., I GZ 134/22). Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. W niniejszej sprawie skarżąca spółka jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Adwokat (profesjonalny pełnomocnik), podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej (zob. postanowienie NSA z 11 marca 2009 r., I OZ 198/09; postanowienie NSA z 3 marca 2009 r., I OZ 155/09), w związku z tym, w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Wiąże się to z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego (zob. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II GZ 184/09). Odnosząc się do podnoszonej we wniosku okoliczności dotyczącej stanu zdrowia pełnomocnika, należy zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentuje się, że nie każda choroba, lecz jedynie nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego strona nie mogła przewidzieć, może stanowić przesłankę dla przywrócenia terminu, przy czym nawet taka choroba, która wymaga leżenia, nie uzasadnia przywrócenia terminu, jeżeli strona mogła skorzystać z pomocy osób trzecich. Dlatego też, przyjąć należy, że nawet choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie jest wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (zob. postanowienie NSA z 5 lutego 2014 r., I FZ 508/13; postanowienie NSA z 30 kwietnia 2014 r., I GZ 93/14). Na profesjonalnych pełnomocnikach ciąży obowiązek zorganizowania, wykonania czy sprawowania odpowiedniej kontroli nad terminowością czynności, które w postępowaniu zawsze będą uznawane w istocie za działania samej strony. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z sądem pierwszej instancji, że prowadzący jednoosobową kancelarię profesjonalny pełnomocnik powinien tak zorganizować pracę kancelarii, by w każdym czasie można było dokonać czynności niezbędnych do ochrony interesów swego mocodawcy oraz zabezpieczyć się przed ujemnymi następstwami tego rodzaju sytuacji (jak choroba), która wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie słusznie odmówił przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych skargi oraz w sposób wyczerpujący uzasadnił powody takiego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a., sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Jeżeli sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, Sąd ten może z urzędu sprostować wyrok pierwszej instancji (art. 156 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 166 p.p.s.a. powyższy przepis znajduje odpowiednio zastosowanie do postanowień. W niniejszej sprawie, w wyniku błędu, w sentencji zaskarżonego postanowienia sąd wskazał jako numer zaskarżonej decyzji SKO w Rzeszowie SKO.4141/74/2003 zamiast SKO.4141/74/2023. W związku z powyższym zaistniała potrzeba sprostowania sentencji zaskarżonego postanowienia, o czym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 3 w zw. z art. 166 p.p.s.a., orzekł w punkcie drugim sentencji.