II SA/Wr 130/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 4 stycznia 2023 r. nr SOC-OP.621.1.128.2022.MR w przedmiocie zameldowania na pobyt stały postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 października 2022 r., nr SO.5343.7.6.2022, Wójt Gminy K. odmówił D. C. zameldowania na pobyt stały. W wyniku wniesionego odwołania Wojewoda Dolnośląski, wskazaną w sentencji decyzją uchylił powyższe rozstrzygnięcie. Od decyzji organu odwoławczego skargę wniosła Gmina K. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Stosownie do treści art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1); uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Co do legitymacji jednostki samorządu terytorialnego do wniesienia skargi Naczelny Sąd Administracyjny zajął już wyraźne stanowisko w uchwale z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (publ. ONSA 2003/4/115) – jest ono nadal aktualne i podtrzymywane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Również tutejszy Sąd podziela pogląd przedstawiony w powołanej uchwale, w której NSA stwierdził, że rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) przyznają stronom tego postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Stanowisko to zostało podtrzymane w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OPS 2/15 (publ. ONSAiWSA 2016/4/54), w której wskazano, że podstawową zasadą konstytucyjną, która określa sposób funkcjonowania administracji publicznej jest zasada praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Zarówno postępowanie administracyjne, jak i postępowanie sądowoadministracyjne zostały oparte na tej zasadzie. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela w drodze decyzji administracyjnej obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa. Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej tych decyzji nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, bo po prostu postępowania te nie dotyczą dochodzenia tych interesów. Według NSA założenie, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję administracyjną w pierwszej instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podważałoby zaufanie do organów władzy publicznej. W omawianej kwestii wypowiedział się także Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. akt K 32/08 (publ. OTK-A 2009/9/139) stwierdził, że art. 165 ust. 1 i 2 Konstytucji nie wymaga zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego statusu strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacji, w której jednostka ta nie występuje jako adresat działań władczych innych organów władzy publicznej, ale sama podejmuje takie działania wobec innych podmiotów. Konstytucja nie nakłada też obowiązku przyznania w takiej sytuacji jednostkom samorządu terytorialnego prawa do wniesienia skargi na decyzje organu odwoławczego. Istotne znaczenie ma tu m.in. fakt, że jednostki te nie mają własnych praw ani prawnie chronionych interesów, których mogłyby dochodzić w relacjach z administrowanymi. Dotyczy to również tych sytuacji, kiedy decyzja administracyjna wydawana przez organ jednostki samorządu terytorialnego dotyka stosunków cywilnoprawnych, których jednostka ta jest stroną. Analogiczna sytuacja do opisanych wyżej występuje w niniejszej sprawie – Gmina K. w postępowaniu administracyjnym, w którym wydana została zaskarżona decyzja, występowała w roli podmiotu podejmującego władcze działania wobec strony tego postępowania (i jedynej legitymowanej do wniesienia skargi w niniejszej sprawie), D. C. Zatem w świetle przedstawionych wyżej poglądów NSA i TK, w niniejszej sprawie Gmina nie ma żadnego interesu prawnego, który zasługiwałby na sądową ochronę. Z powyższych powodów przedmiotową skargę należało uznać za niedopuszczalną. Zaś zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę, która jest niedopuszczalna, Sąd zobligowany jest odrzucić. Na tej też podstawie Sąd postanowił jak w sentencji.