III SA/Gd 634/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Protokolant: Specjalista Kinga Czernis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 14 lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. (nr SO-IX.621.1.27.2022.KS) Wojewoda Pomorski orzekł o wymeldowaniu J. S. (dalej jako "strona" albo "skarżący") z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S. Rozstrzygnięcie to zapadło w następujących okolicznościach. Postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie zainicjował wniosek E. S. (dalej także jako "uczestnik postępowania"), byłej żony J. S., będącej w chwili złożenia wniosku jedynym właścicielem budynku przy ul. [...] w S. Po rozwiązaniu przez Sąd Okręgowy w G. związku małżeńskiego J. S. i E. S. przez rozwód (wyrok z dnia 27 czerwca 2002 r. r.; sygn. akt [...]), na wniosek E. S. doszło do podziału majątku wspólnego byłych małżonków przez Sąd Rejonowy w S. (postanowienie z dnia 4 listopada 2014 r.; sygn. akt [...]). Na majątek wspólny składało się prawo wieczystego użytkowania nieruchomości wraz z prawem odrębnej własności budynku mieszkalnego - ujęte w księdze wieczystej nr [...]. Na mocy powołanego postanowienia własność budynku mieszkalnego została przysądzona E. S. wraz z obowiązkiem spłaty byłego małżonka w określonych przez sąd ratach i terminach. W punkcie VI opisanego postanowienia sąd nakazał aby J. S. wydał na rzecz E. S. zajmowane przez niego w ww. budynku mieszkalnym pomieszczenia, z tym, że termin wydania pomieszczeń został odroczony na okres jednego roku od uprawomocnienia się postanowienia. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w S. (postanowienie z dnia 21 czerwca 2016 r. wydane w sprawie o sygn. akt [...]) prowadzone wobec J. S. postępowanie karne zostało umorzone, wobec ustalenia, że podejrzany dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu w warunkach zniesionej zdolności do rozpoznania znaczenia czynu i pokierowania swoim postępowaniem. Z tych względów sąd ustalając, że podejrzany J. S. dopuścił się tego, że w okresie od 6 czerwca 2011 r. do 6 grudnia 2014 r. w S. uporczywie nękał E. S. poprzez celowe uszkodzenia mienia w budynku mieszkalnym przy ul. [...], w tym wielokrotne niszczenie drzwi prowadzących do pomieszczeń zajmowanych przez byłą żonę, wykrzykiwanie w miejscach publicznych obelg pod jej adresem i w obecności pokrzywdzonej wypowiadanie się o nieprawdziwych zdarzeniach z jej życia prywatnego, grożenie wyrzuceniem z mieszkania, zastosowaniem przemocy, czym wzbudził u niej poczucie zagrożenia oraz istotnie naruszył jej prywatność, a nadto w dniu 11 sierpnia 2014 r. popchnął pokrzywdzoną, w wyniku czego uderzyła się o kaloryfer doznając obrażeń ciała, to jest czynu, który wypełnił znamiona z art. 190a § 1 w zbiegu z art. 157 § 2, art. 288 § 1 w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego - umarzając postępowania karne - orzekł jednocześnie o zastosowaniu środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia J. S. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym. J. S. w 2016 r. przebywał w Szpitalu Psychiatrycznym w W., a następnie od 2018 r. w [...] Szpitalu Psychiatrycznym w G. Na skutek wniesionej przez E. S. apelacji, Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 5 listopada 2020 r. (sygn. akt [...]) zmienił opisane wyżej postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia 4 listopada 2014 r. (sygn. akt [...]) m.in. w ten sposób, że ponownie określił wartość majątku wspólnego, nakłady każdego z małżonków na majątek wspólny, zasądził od E. S. na rzecz J. S. kwotę 92.569,59 zł tytułem wyrównania udziału w majątku wspólnym, gdzie spłatę rozłożono w 3 kolejnych rocznych ratach oraz zmienił termin odroczenia wydania wskazanych w orzeczeniu pomieszczeń przez J. S. na rzecz E. S. na dzień 5 stycznia 2021 r. E. S. wnioskiem z dnia 22 lipca 2021 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta Starogard Gdański o wymeldowanie J. S. z pobytu stałego przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu wniosku wskazano na okoliczność rozwodu stron, fakt niezamieszkiwania J. S. pod adresem od 2016 r., a także opisane wyżej okoliczności związane z podziałem majątku wspólnego. E. S. podkreśliła, że dom przeszedł na jej wyłączną własność, a w dniu 5 stycznia 2021 r. minął termin opuszczenia uprzednio zajmowanych przez J. S. pomieszczeń w budynku przy ul. [...] w S. Decyzją z dnia 27 maja 2022 r. (nr WSO.5343.1.52.2021) wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz. U. z 2021, poz. 510 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.e.l.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") Prezydent Miasta Starogard Gdański orzekł o odmowie wymeldowania J. S. z miejsca pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w S. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że w omawianym przypadku nie zachodzą przesłanki do wymeldowania strony z miejsca pobytu stałego z budynku przy ulicy [...] w S., gdzie J. S. przebywał bezpośrednio przed umieszczeniem w szpitalu psychiatrycznym. Organ podkreślił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był bardzo obszerny, obejmując m.in. zeznania stron, różnorodne dokumenty sądowe, informacje uzyskane ze szpitala psychiatrycznego, a także wyniki przeprowadzonych w spornym lokalu oględzin. Zaznaczył jednak, że pomimo obszernego materiału dowodowego zebranego w tej sprawie i zeznań stron, opuszczenie spornego budynku przez J. S. nie nosiło znamion dobrowolności. J. S. został bowiem zabrany ze spornego lokalu w asyście Policji i został skierowany na przymusowe leczenie w szpitalu psychiatrycznym. Internowanie z miejsca zamieszkania nie nosiło tym samym w ocenie organu pierwszej instancji znamion dobrowolności oraz trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. W tym zakresie zaakcentowano, że leczenie w [...] Szpitalu Psychiatrycznym w G. jest kontynuacją leczenia w Szpitalu Psychiatrycznym w W. i trwa nieprzerwanie od 2018 r., gdzie termin wypisu nie jest określony. O tym bowiem, czy konieczne będzie dalsze przebywanie w zakładzie zamkniętym, na bieżąco decydują lekarze. Tym samym zachodził brak podstaw do przyjęcia, aby umieszczenie J. S. na mocy wyroku sądu powszechnego w szpitalu psychiatrycznym miałoby stanowić trwałe i dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania. Organ pierwszej instancji podkreślił, że uzasadniające wymeldowanie opuszczenie miejsca pobytu ma charakter dobrowolny i trwały, gdy połączone jest z zamiarem opuszczenia tego miejsca na stałe i założenia w nowym miejscu ośrodka osobistych interesów. W toku postępowania J. S. oświadczył zaś, że po zakończeniu leczenia zamierza powrócić i zamieszkać w spornym lokalu. Organ podkreślił w tym kontekście, że w zebranym materiale spora część akt dotyczy spraw związanych z własnością spornego budynku oraz sprawami związanymi z podziałem majątku obu stron postępowania. Jednakże celem postępowania jest stwierdzenie faktu przebywania osoby w lokalu, a nie spraw związanych z majątkiem i sposobem jego podziału. W związku z powyższym przy rozpatrywaniu spraw meldunkowych bada się jedynie przesłankę opuszczenia miejsca zameldowania pobytu stałego lub czasowego w sposób dobrowolny, trwały i całkowity, co w tym przypadku w ocenie organu pierwszej instancji nie nastąpiło. W odwołaniu od opisanej decyzji E. S. wniosła o jej uchylenie, wskazując na naruszenie przez organ pierwszej instancji przepisów art. 35, art. 25 ust. 1 oraz art. 27 ust. 2 u.e.l. oraz art. 7, art. 80 i art. 107 § 1 k.p.a. Odwołująca się podkreśliła, że J. S. od lat nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały, w dalszym ciągu będąc na leczeniu w szpitalu psychiatrycznym. W ocenie odwołującej się w sprawie należało uwzględnić to, że na skutek wydanych w sprawie orzeczeń sądów powszechnych J. S. nie ma obecnie możliwości powrotu do lokalu przy ul. [...] w S. i realizowania swojej woli przebywania w tym lokalu. W tym zakresie w ocenie odwołującej powinna być zatem uwzględniona zarówno kwestia przymusowego umieszczenia J. S. w zakładzie psychiatrycznym - do czego doszło w ramach postępowania karnego na skutek zastosowania środka zabezpieczającego, po stwierdzeniu przez sąd karny, że J. S. przez wiele lat nękał byłą żonę, jak też kwestia orzeczenia przez sąd cywilny nakazu wydania zajmowanych pomieszczeń E. S., co winno być odczytane jako mające skutek eksmisji z lokalu. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych odwołująca się stanęła na stanowisku, że na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować m.in. sytuację, w której osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. z uwagi na nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny itp.). W takim przypadku zatem brak dobrowolności nie oznacza przeszkody do wymeldowania, ponieważ opuszczenie lokalu jest zdarzeniem spowodowanym przez samą osobę, wobec której prawomocnie orzeczono obowiązek opuszczenia lub przebywania poza miejscem zamieszkania, a nie wskutek bezprawnego postępowania innych osób. Tak też umieszczenie J. S. w szpitalu psychiatrycznym nastąpiło w wyniku wydania prawomocnego postanowienia przez sąd kamy, po ustaleniu dopuszczenia się przez niego szeregu przestępstw na szkodę byłej żony w wyniku wieloletniego znęcania się i stosowania wobec niej przemocy psychicznej i fizycznej. Opuszczenie budynku przez J. S. nastąpiło zatem w wyniku prawomocnego orzeczenia sądu, w wyniku działań podjętych przez upoważnione przez tego organy państwowe przy zastosowaniu przymusu państwowego, co traktować należy na równi z dobrowolnym opuszczeniem przedmiotowego lokalu. Wobec powyższego, przyjęcie przez Prezydenta Miasta Starogard Gdański, iż opuszczenie przez J. S. przedmiotowego budynku w wyniku realizacji orzeczenia sądu przy zastosowaniu przymusu państwowego nie ma charakteru dobrowolności, jest w ocenie odwołującej się chybione i nie mogło stanowić podstawy do odmowy wymeldowania. Jednocześnie zdaniem E. S. dokonana przez organ ocena sprawy była wadliwa również z tego powodu, że całkowicie w niej pominięto, iż wniosek o wymeldowanie został złożony nie bezpośrednio po rozstrzygnięciu sądu karnego, lecz dopiero po wydaniu w dniu 5 listopada 2020 r. przez Sąd Okręgowy w G. postanowienia w sprawie o sygn. akt [...], dotyczącej podziału majątku wspólnego byłych małżonków. W ocenie odwołującej się wskazane postanowienie z uwagi na swoją treść stanowi zaś de facto "tytuł wykonawczy – eksmisyjny". J. S. został bowiem na mocy wskazanego orzeczenia zobowiązany do wydania, opuszczenia i opróżnienia ze wszystkich swoich rzeczy części ww. nieruchomości przy ul. [...] w S. w terminie do dnia 5 stycznia 2021 r. Powyższa okoliczność, również świadczy o tym, że opuszczenie lokalu przez J. S. nastąpiło w sposób trwały i dobrowolny, a tym samym wystąpiły wszelkie przesłanki do jego wymeldowania. Na skutek rozstrzygnięcia sądu cywilnego J. S. nie jest już bowiem uprawniony do zamieszkania pod adresem przy ul. [...] w S. Zdaniem odwołującej się w sprawie powinno być przy tym uwzględnione, że J. S. od czasu opuszczenia w 2016 r. przedmiotowego budynku umieścił należące do niego rzeczy w miejscu zamieszkania swojej siostry B. W. w C. Również pod tym adresem J. S. przebywa obecnie w czasie przepustek udzielanych przez szpital, co sam potwierdził w toku postępowania. Odwołująca się pismem z dnia 10 listopada 2021 r. wezwała też dodatkowo J. S. do odbioru wszystkich swoich pozostałych rzeczy, zastrzegając iż brak ich odbioru w terminie do 19 listopada 2021 r. stanowić będzie o ich porzuceniu. Orzeczenie eksmisyjne zostało zatem przez J. S. wykonane. W ocenie odwołującej się bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje natomiast fakt złożenia przez J. S. skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 listopada 2020 r. w sprawie o sygn. akt [...]. Zaznaczono, że postanowienie to jest prawomocne, jego wykonanie nie zostało wstrzymane, a J. S. nie wystąpił ze stosowanym wnioskiem w tym zakresie. Jednocześnie zgodnie z dominującym w orzecznictwie poglądem, organ samodzielnie ocenia charakter opuszczenia lokalu. Dlatego samo wszczęcie postępowania przez inny organ w przedmiocie ustalenia tego charakteru, nie stanowi zagadnienia wstępnego, którego rozstrzygnięcie warunkuje orzeczenie o wymeldowaniu. Prezydent Miasta Starogard Gdański dokonując ustaleń faktycznych przed wydaniem przedmiotowej decyzji pominął również to, iż nawet jeżeli istniałyby podstawy do przyjęcia, że J. S. został przymuszony do opuszczenia miejsca zamieszkania, to jest budynku przy ul. [...] w S., to nie podjął on żadnych kroków prawnych zmierzających do przywrócenia posiadania i usunięcia przeszkód do zamieszkiwania. J. S. oświadczył w toku postępowania, iż w czasie przebywania na przepustkach w 2020 r. nie zostało mu umożliwione przebywanie pod adresem przy ul. [...] i "noce spędzałem u siostry B. W. w C. na ul. [...]". J. S. w toku przedmiotowego postępowania wskazywał również, iż nie odebrał swoich dokumentów rzekomo znajdujących się w ww. budynku. Pomimo tego, J. S. nie wystąpił nigdy o przywrócenie posiadania przedmiotowego budynku, czy wydanie jakichkolwiek dokumentów. Mając zaś na uwadze fakt, iż do naruszeń w zakresie pozbawienia go prawa posiadania ww. nieruchomości miało rzekomo dochodzić w 2020 r., uprawnienie przysługujące J. S. w tym zakresie, zgodnie z art. 344 § 2 Kodeksu cywilnego już wygasło. Jak bowiem wskazuje się w judykaturze, powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca zamieszkania z kwestią dobrowolności ma takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Dopiero bezskuteczne wyczerpanie tych środków lub rezygnacja z ich zastosowania stanowi okoliczność usuwającą stan przymusu, a zatem otwierającą drogę do wymeldowania. Odwołująca się wskazała końcowo, że wbrew obecnie składanym przez J. S. oświadczeniom, przez czynności dokonane dobrowolnie i trwale opuścił on lokal i zaniechał posiadania budynku przy ul. [...] w S., dobrowolnie koncentrując swoje miejsce zamieszkania w czasie pobytów na przepustkach w miejscu zamieszkania jego siostry w C. To tam bowiem nocuje w czasie pobytów poza szpitalem i tam też znajdują się jego rzeczy osobiste. J. S. zerwał zatem związki z lokalem, w którym jest zameldowany. Odwołująca się korzysta obecnie w całości w sposób niezakłócony z przedmiotowego budynku przy ul. [...] w S. Pokrywa wszelkie opłaty związane z tym budynkiem, dokonuje licznych remontów i nakładów, w tym remontu pomieszczeń zajmowanych i opuszczonych przez J. S. Wydana w sprawie decyzja o odmowie wymeldowania jest z powyższych względów w ocenie E. S. bardzo krzywdząca. Odwołująca się zaznaczyła, że od ponad 20 lat zmaga się z szeregiem postępowań cywilnych oraz karnych zmierzających do "uwolnienia się" od oprawcy, jakim stał się jej były mąż, który wszystkimi możliwymi sposobami próbuje utrudnić jej normalne funkcjonowanie. J. S. pomimo tego, że został umieszczony w zakładzie psychiatrycznym w wyniku popełniania przez niego licznych przestępstw, jest traktowany obecnie jako osoba, która została pozbawiona prawa do budynku. Pomija się przy tym jednak zupełnie to, iż J. S. nie wystąpił nigdy o przywrócenie prawa posiadania nieruchomości, którego rzekomo został pozbawiony. Odwołująca się ponosi natomiast wszelkie konsekwencje związane z wydaniem zaskarżonej decyzji. W tym zakresie wskazano na presję związaną z oczekiwaniem, czy J. S. spełni swoje groźby i po wyjściu ze szpitala psychiatrycznego pojawi się w domu E. S. i będzie tam wbrew jej woli chciał zamieszkać, legitymując się wydaną przez organ pierwszej instancji decyzją. Odwołująca wskazała także na fakt utraty realnej wartości nieruchomości, w sytuacji gdy w chwili sprzedaży nieruchomości pod danym adresem w dalszym ciągu pozostają zameldowane obce dla kupującego osoby. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Wojewoda Pomorski decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. (nr SO.IX.621.1.27.2022.KS), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Prezydenta Miasta Starogard Gdański z dnia 27 maja 2022 r. (nr WSO.5343.1.52.2021) i orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w S. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zebrany w sprawie dawał podstawy do uznania, że J. S. opuścił miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały, zatem przychylono się do argumentów zawartych w odwołaniu. Wskazano, że w sprawie bezspornie ustalono, iż J. S. został aresztowany, a następnie został przez sąd umieszczony w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, gdzie przebywa od 2016 roku. Wymieniony przed aresztowaniem mieszkał w spornym lokalu i zadeklarował obecnie zamiar powrotu do miejsca pobytu stałego po opuszczeniu szpitala psychiatrycznego z uwagi na brak dobrowolności i trwałości w opuszczeniu miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy zaznaczył, że w tym czasie toczyły się sprawy sądowe w sprawie rozwodu stron i podziału majątku wspólnego zakończone w ten sposób, że nieruchomość przy ul. [...] w S. stała się wyłączną własnością E. S., natomiast J. S. został zobowiązany do opuszczenia tego lokalu do dnia 5 stycznia 2021 r. W tej sytuacji za istotną okoliczność uznano fakt, że E. S. nie zgadza się obecnie na ponowne zamieszkanie byłego męża w tej nieruchomości. Biorąc pod uwagę tak ustalony stan faktyczny, organ odwoławczy stwierdził, że deklaracje składane przez J. S. dotyczące braku dobrowolności i trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego należało uznać za bezzasadne. Organ odwoławczy wskazał w tym zakresie, że art. 35 u.e.l. musi być interpretowany w ten sposób, że opuszczenie miejsca pobytu stałego to także opuszczenie pod przymusem realizowanym przez upoważnione do tego organy Państwa i nic nie przemawia za tym, aby w razie opuszczenia miejsca pobytu w wyniku przymusu państwowego utrzymywać w rejestrze dane, które są niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. W ocenie organu odwoławczego tego właśnie rodzaju sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W przypadku J. S. przymus państwowy polegał bowiem na tym, że w wyniku popełnienia przestępstwa został zatrzymany i umieszczony w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, gdzie w dalszym ciągu od kliku lat przebywa. Zatem skoro w przypadku J. S. doszło do wywołania zdarzenia skutkującego opuszczeniem lokalu w wyniku przymusu państwowego, brak dobrowolności opuszczenia przez wymienionego miejsca pobytu stałego nie oznaczał przeszkody do jego wymeldowania. Natomiast długoletni pobyt w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym wyczerpuje w tym przypadku, w ocenie organu, znamiona trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że skoro J. S. opuścił miejsce pobytu stałego w wyniku przymusu państwowego, to nie można uznać, iż opuszczenie nastąpi dopiero wtedy, gdy skarżący z tym się zgodzi. Przesłanką wymeldowania może być bowiem wieloletni pobyt w zakładzie karnym, czy jak w tym przypadku pobyt w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, w trakcie którego doszło do zmiany sytuacji osobistej osadzonego, gdy powrót do miejsca zameldowania w świetle zasad doświadczenia życiowego i przepisów prawa budzi wątpliwości. Reasumując, organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie bez wątpienia nastąpiła zmiana sytuacji życiowej J. S. związana z przedmiotową nieruchomością, bowiem zmienił się stan prawny tej nieruchomości i J. S. nie posiada już do niej tytułu prawnego, a także został zobowiązany do jej opuszczenia. Właścicielka lokalu nie ma zaś obowiązku wyrażenia zgody na ponowne zamieszkanie w swoim lokalu byłego męża tylko dlatego, że wcześniej - to jest przed umieszczeniem z szpitalu psychiatrycznym - tam właśnie mieszkał. Brak zgody obecnego właściciela na zamieszkanie w lokalu czyni tym samym w przypadku J. S. zamiar powrotu do tego miejsca wątpliwym do zrealizowania. Organ odwoławczy zaznaczył końcowo, że zameldowanie ma jedynie charakter rejestracyjny i ewidencyjny, to jest służy potwierdzeniu faktycznego zamieszkiwania w danym lokalu. Natomiast J. S. niewątpliwie nie mieszka w przedmiotowym lokalu i jego opuszczenie w ocenie organu odwoławczego nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Spełnione zostały zatem przesłanki warunkujące dokonanie wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej. Analizując stan faktyczny sprawy należało bowiem wziąć po uwagę, że posiadanie pobytu stałego związane jest z przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego. Zatem miejscem pobytu stałego jest określany lokal, w którym koncentruje się ogół spraw życiowych zainteresowanej osoby, a więc posiada ona w nim tzw. centrum życiowe. Pod pojęciem centrum życiowego rozumiemy zaś sytuacje, gdy w spornym lokalu dana osoba stale przebywa, nocuje, spożywa posiłki, przyjmuje gości, odbiera korespondencję, z którego wychodzi do pracy, przy czym wszystkie te przesłanki winny występować łącznie. W ustalonym stanie faktycznym w ocenie organu odwoławczego żadna z tych przesłanek nie została spełniona, ponieważ od wielu lat przedmiotowy lokal nie jest takim miejscem dla J. S. Biorąc zaś pod uwagę, że tylko i wyłącznie właściciel danej nieruchomości ma prawo do decydowania o tym, kto może zamieszkać w lokalu, przesłanki te zdaniem organu nie zostaną spełnione także w przyszłości. W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. S. wniósł o uchylenie opisanej wyżej decyzji Wojewody Pomorskiego, wskazując, że decyzja organu pierwszej instancji odmawiająca jego wymeldowania z pobytu stałego była prawidłowa i powinna zostać utrzymana w mocy. W ocenie skarżącego decyzja Wojewody Pomorskiego jest nie tylko sprzeczna z prawem, ale także stronnicza i krzywdząca – podobnie jak wszystkie zapadłe w związku z podziałem majątku wspólnego oraz przymusowym leczeniem skarżącego orzeczenia sądów powszechnych. Skarżący uważa, że wskazane orzeczenia zostały bowiem wydane na skutek działań przestępczych, to jest nacisków i wpływów jakie E. S. posiada w związku z tym, że zna jednego z sędziów Sądu Rejonowego w S. Skarżący podkreślił, że nie jest osobą chorą psychicznie oraz że podjął szereg kroków prawnych aby zakwestionować wynik takich postepowań jak: - 1/ sprawa o podział majątku (skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego od orzeczeń Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w G. sygn. akt [...]; - 2/ sprawa o wyrejestrowanie z księgi wieczystej (sprawa w toku w Sądzie Rejonowym w S.); - 3/ sprawa o umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym ("odwołanie do Sądu Okręgowego w G. względem biegłych tego szpitala za fałszowanie opinii i przeciw Sądowi Rejonowemu G. za przedłużenie [...] pobytu w szpitalu"). Skarżący podniósł również, że nie znęcał się nad byłą żoną, lecz przeciwnie, że to ona znęcała się nad nim wraz ze swoim konkubentem, który miał układy w sądzie, w konsekwencji czego skarżącego fałszywie następnie oskarżono i umieszczono w zakładzie psychiatrycznym. Faktycznie to on zaś jest ofiarą spisku, ponieważ dom przy ul. [...] w S. sam wybudował. Dom ten nie jest też w ocenie skarżącego wyłączną własnością E. S. Skarżący zaznaczył, że podjął w związku z tym odpowiednie kroki prawne, aby cały dom został przyznany mu teraz przez sąd na wyłączność. W tym zakresie wskazano, że poza skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego, skarżący wystąpił także o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych w odniesieniu do postanowienia Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...] i Sądu Okręgowego w G. sygn. akt [...]. Ponadto zaznaczył, że nadał bieg sprawie przeciwko byłej żonie o bezprawną egzekucję majątku skarżącego w postaci 2 samochodów, dokumentów sądowo -prokuratorskich oraz innych przedmiotów, ubrań, pościeli, urządzeń, których skarżący jeszcze dokładnie nie ustalił, ale które zostały wyrzucone przez E. S. bezprawnie z mieszkania na piętrze domu przy ul. [...] w S. Skarżący oświadczył, że wbrew twierdzeniom odwołania nie wywiózł swoich rzeczy osobistych do siostry do C. W ocenie skarżącego twierdzenia E. S. w tym zakresie są przy tym niespójne, ponieważ z drugiej strony twierdzi przecież ona, że wystawiła przed dom rzeczy skarżącego w celu ich zabrania przez firmę wywożącą śmieci. Skarżący opisał obszernie w skardze na czym w jego ocenie polegały przestępcze działania jego byłej żony i współpracujących z nią w ocenie skarżącego innych osób. Za osoby nieprzychylne swojej osobie i za biorące udział w przestępczym procederze wymierzonym w skarżącego J. S. uważa także biegłych psychiatrów ze Szpitala Psychiatrycznego w G., którzy w jego ocenie bezprawnie próbują nakłonić go, aby po wyjściu ze szpitala zamieszkał w wynajętym pokoju i opuścił dom, a także fałszują opinie dotyczące zdrowia psychicznego skarżącego Na poparcie swoich twierdzeń, skarżący dołączył do skargi m.in. postanowienie Sądu Rejonowego G. z dnia 9 czerwca 2022 r. (sygn. akt [...]), na mocy którego sąd postanowił stosować w dalszym ciągu środek zabezpieczający w postaci umieszczenia J. S. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, zastosowany na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 21 czerwca 2016 r. (sygn. akt [...]). W treści wskazanego orzeczenia wskazano, że zdaniem biegłych sądowych skarżący "ocenia swoją sytuację życiową przez pryzmat myślenia urojeniowego, nie przyjmuje do wiadomości, że nierealnym stał się jego powrót do domu, w którym kiedyś mieszkał z obecnie już byłą żoną. Tylko w tamtym miejscu widzi swoją przyszłość, nie daje się przekonać do tego, żeby skorzystał z innych możliwości zamieszkania po ewentualnym opuszczeniu szpitala (np. wynajęty pokój)". Ponadto wskazano, że z uwagi na stwierdzony stan zdrowia psychicznego skarżącego "w tej sytuacji zamieszkanie przez niego pod jednym dachem z byłą żoną, z którą pozostaje w wieloletnim konflikcie, pociąga za sobą wielkie ryzyko popełnienia czynu o znacznej społecznej szkodliwości w szczególności na szkodę byłej żony". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi dodatkowo wskazano, że obowiązkiem organu jest czynić ustalenia, które będą miały znaczenie dla wyniku sprawy, a nie takie które dla wyniku sprawy będą bez znaczenia. Dlatego też nie rozpatrywano słuszności podjętych decyzji przez inne organy państwowe w zakresie spraw karnych, cywilnych czy pobytu w szpitalu psychiatrycznym, skoro wydane orzeczenia są prawomocne. Uczestnik postępowania E. S., której Sąd doręczył odpis skargi i odpis odpowiedzi na skargę (z.p.o. – k. 53 akt sądowych) do dnia wydania wyroku nie przedstawiła swojego stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając wydane w sprawie decyzje w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 1191 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.e.l.") organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 u.e.l. wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W świetle wskazanej regulacji normatywnej decyzja w sprawie wymeldowania ma charakter związany i zapada, gdy jednocześnie spełnione zostaną przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Przedmiot sprawy dotyczy wymeldowania z pobytu stałego, dlatego wyjaśnienia wymaga, że pobytem stałym w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 u.e.l. jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że o pobycie stałym przesądzają takie elementy jak: fizyczne przebywanie osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Z utrwalonego w tej materii orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 u.e.l. następuje, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Z taką zmianą miejsca pobytu mamy do czynienia w sytuacji, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i opuściła go na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu – ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego związane jest zazwyczaj z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z dotychczasowym lokalem i brakiem woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Z kolei opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Innymi słowy, o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się nadto, iż na równi z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do rodziny). Innymi słowy, chodzi tu o wszystkie te sytuacje, gdy opuszczenie lokalu jest wynikiem wykonania prawomocnych wyroków sądów powszechnych bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Jednocześnie zwraca się uwagę, że powiązanie przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu z kwestią dobrowolności ma jedynie takie znaczenie, że nie może dojść do wymeldowania tak długo, jak długo zainteresowany może podjąć próby przywrócenia zamieszkiwania, usunięcia skutków zastosowania przymusu, likwidacji stanu niezgodnego z jego wolą, a polegającego na braku możliwości zamieszkiwania. Tym samym na równi z dobrowolnym opuszczeniem lokalu traktuje się również sytuację, gdy osoba w nim zameldowana została przymuszona w drodze przymusu psychicznego lub fizycznego do opuszczenia tego lokalu, jednak nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu lub środki te nie będą prawnie skuteczne (zob. w tej materii: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 maja 2012 r.; sygn. akt II OSK 299/11; z dnia 16 października 2013 r. ; sygn. akt II OSK 1163/12; z dnia 20 maja 2016 r.; sygn. akt II OSK 2065/14; z dnia 11 stycznia 2018 r.; sygn. akt II OSK 1177/17; z dnia 8 czerwca 2019 r.; sygn. akt II OSK 2025/17; z dnia 18 grudnia 2019 r.; sygn. akt II OSK 3427/18; z dnia 19 grudnia 2019 r.; sygn. akt II OSK 3268/18; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są zawsze okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenia lokalu, tzn. ustalenie, czy miało ono charakter dobrowolny odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. Należy jednakże zauważyć, że przyczyny opuszczenia lokalu, a w szczególności ustalenia dotyczące dobrowolności tego działania, nie są przesądzające w każdej sprawie o wymeldowanie. Na równi bowiem z dobrowolnością opuszczenia lokalu należy traktować te sytuacje, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem lub na skutek określonych okoliczności faktycznych dalej zamieszkiwać w miejscu, w którym była zameldowana (np. nakaz eksmisji, odbywanie kary pozbawienia wolności, nakaz opuszczenia lokalu, zakaz zbliżania się do członków rodziny). Innymi słowy, chodzi tu o te wszystkie sytuacje, gdy opuszczenie miejsca pobytu stałego jest wynikiem wykonania prawomocnych orzeczeń wydanych przez sądy powszechne bądź orzeczeń właściwych organów administracji publicznej. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje w takiej sytuacji chęć strony do ponownego zamieszkania w dotychczasowym miejscu zameldowania (zob. w tej materii m.in wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 marca 2020 r.; sygn. akt II OSK 234/19 oraz z dnia 23 kwietnia 2020 r.; sygn. II OSK 1739/19). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela poglądy reprezentowane w powołanych orzeczeniach uznając, że wyłącznie opuszczenie lokalu będące efektem bezprawnego działania i zachowania osób trzecich, może podważać zaistnienie przesłanki dobrowolności. W realiach rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości fakt, że postanowieniem z dnia 21 czerwca 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w S., po umorzeniu wobec skarżącego postępowania karnego o czyn z art. 190a § 1 w zw. z art. 157 § 2 w zb. z art. 288 § 1 w zw. z art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (obecny publikator: Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm. – przyp. Sądu), orzekł o zastosowaniu wobec skarżącego środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Nie ulega nadto wątpliwości, że sporny lokal skarżący opuścił w lutym 2016 r. w następstwie skierowania na przymusowe leczenie psychiatryczne. W związku z tymi okolicznościami uznać należy, że w tym przypadku zmiana miejsca pobytu nie wymaga dobrowolnego opuszczenia miejsca zamieszkania, gdyż tego rodzaju zmianie miejsca zamieszkania nie towarzyszy dobrowolność. Idąc dalej, brak dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego nie oznacza przeszkody do wymeldowania, gdy opuszczenie lokalu jest spowodowane legalnym działaniem opartym na orzeczeniu sądowym. Zatem powołana przez organ I instancji okoliczność braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, nie może przesądzać o braku podstaw do wymeldowania. Utrzymywanie w takiej sytuacji zameldowania skarżącego pod adresem [...] w S. sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, co prowadziłoby do utrzymywania fikcji meldunkowej, która jest sprzeczna z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej stricte rejestrowym charakterem. Odnosząc się z kolei do trwałości opuszczenia lokalu należy mieć na uwadze to, że w przypadku zastosowania środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym nie określa się sztywno terminu jego stosowania. Zgodnie bowiem z art. 203 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (obecny publikator: tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 127 ze zm. – przyp. Sądu) kierownik zakładu psychiatrycznego, w którym wykonuje się środek zabezpieczający, nie rzadziej niż co 6 miesięcy przesyła do sądu opinię o stanie zdrowia sprawcy umieszczonego w tym zakładzie i o postępach w leczeniu lub terapii. Opinię taką kierownik zakładu psychiatrycznego obowiązany jest przesłać bezzwłocznie, jeżeli w związku ze zmianą stanu zdrowia sprawcy uzna, że jego dalsze pozostawanie w zakładzie nie jest konieczne. Z przedmiotowej regulacji wynika więc wprost, że regułą jest co najmniej 6 - miesięczny okres umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym, a wyjątkiem skrócenie tego pobytu. Dodatkowo uchylenie tego środka zabezpieczającego, może dopiero nastąpić jeżeli sąd uzna, że dalsze jego stosowanie nie jest już konieczne (art. 93b § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 – Kodeks karny; obecny publikator: tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 1138 ze zm. – przyp. Sądu). Z powyższego wynika, że faktyczny czas pobytu skarżącego w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym nie był możliwy do ustalenia w dacie rozstrzygania sprawy przez organy obu instancji, jak również może być niemożliwy do ustalenia także w przyszłości. Może bowiem trwać nieokreślenie długo. Tym samym może się okazać, że w żadnym momencie nie będzie możliwe definitywne stwierdzenie, że nie ma możliwości powrotu uczestnika do spornego lokalu, a więc i dokonania wymeldowania. Nieokreślenie czasu umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym nie może w ocenie Sądu oznaczać, że strona wnioskująca o wymeldowanie (w realiach sprawy – uczestnik postępowania), będzie co 6 miesięcy składać wnioski w tym przedmiocie, a organ będzie wtedy oceniał, czy przesłanka trwałości już się ziściła. Co ważne, dopuszczenie możliwości wymeldowania w okolicznościach takich, jak w niniejszej sprawie, nie stanowi jakiegokolwiek zagrożenia dla interesu prawnego skarżącego. Należy bowiem przypomnieć, że w świetle wyłącznie ewidencyjnego i rejestrowego charakteru instytucji zameldowania i wymeldowania z miejsca pobytu stałego wymeldowanie ma takie znaczenie, że w żaden sposób nie dotyczy, ani nie niweczy praw rzeczowych bądź obligacyjnych do określonego lokalu. Wyjaśnienia w związku z tym wymaga ponadto, że kwestie meldunkowe nie wpływają na stosunki właścicielskie, w tym możliwość korzystania z lokalu. Są to dwie różne kwestie, wynikające z odmiennych dziedzin prawa. Prawo własności kształtują bowiem przepisy prawa cywilnego (art. 140 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 – Kodeks cywilny; tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1740 ze zm.). Obowiązek meldunkowy stanowi tymczasem domenę prawa administracyjnego i znajduje rozwinięcie w ustawie o ewidencji ludności. Wymeldowanie skarżącego z przedmiotowego lokalu nie rzutuje zatem w żaden sposób na sferę jego praw, czy obowiązków Tych ostatnich należy dochodzić w postępowaniu przed sądem powszechnym (bądź Sądem Najwyższym), co – jak wynika z akt administracyjnych przedstawionych Sądowi – ma miejsce. Skarżący wniósł bowiem skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 listopada 2020 r. (sygn. akt [...]) wydanego w sprawie o podział majątku pomiędzy uczestnikiem postępowania E. S. a skarżącym oraz pozew o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności (sprawa prowadzona przez Sąd Rejonowy w S. pod sygnaturą [...]). Postępowanie o wymeldowanie ma na celu jedynie doprowadzenie do zgodności ewidencji ludności prowadzonej prze organ gminy (miasta) z rzeczywistym stanem rzeczy. Decyzja o wymeldowaniu nie pozbawia zatem strony prawa własności czy prawa użytkowania wieczystego. Jeśli więc skarżący opuści zamknięty zakład psychiatryczny, uzyska tytuł prawny do lokalu i ponownie w nim zamieszka, to nie będzie przeszkód formalnych, aby ponownie się w nim zameldował. W związku z powyższym Sąd uznał, że w realiach sprawy organ odwoławczy był uprawniony do wydania tzw. decyzji refomatoryjnej i orzeczenia, na podstawie art. 138 § 1 punkt 2 w zw. z art. 35 u.e.l., o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. W okolicznościach ustalonych na podstawie zgormadzonego materiału dowodowego należy stwierdzić, że przesłanki dobrowolności oraz trwałości opuszczenia przez skarżącego miejsca pobytu stałego zostały przez organ odwoławczy ocenione prawidłowo. Okoliczności, jakie zostały obszernie wymienione w uzasadnieniu skargi (m.in. sugerowane przez skarżącego niewłaściwe zachowanie byłej żony) nie dotyczą omówionych już szerzej przesłanek meldunkowych, to jest opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Okoliczności te nie mogły zatem doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przechodząc do zachowania wymogów procesowych przy wydawaniu zaskrzonej decyzji przez organ odwoławczy wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera pełne odniesienie się do przeprowadzonych w sprawie dowodów. Wyczerpująco opisano w niej nadto podstawę faktyczną i prawną. Uzasadnienie te spełnia zatem w pełni wymogi określone w art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.