III FSK 787/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej wniosku J. S. o uzupełnienie uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2024 r., sygn. akt III FSK 787/24 skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Wr 494/23 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 18 grudnia 2019 r., nr SKO 4121/1228/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. postanawia odrzucić wniosek. UZASADNIENIE 1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24.09.2024 r. o sygn. III FSK 787/24 oddalił skargę kasacyjną J.S. (dalej: skarżący) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 19.03.2024 r. o sygn. I SA/Wr 494/23, oddalającą skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 18.12.2019 r., nr SKO 4121/1228/2019, wydaną w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. Wyrok (podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Odpis wyroku NSA z 24.09.2024 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego 28.10.2024 r. Pismem nadanym 28.10.2024 r., a następnie uzupełnionym 9.12.2024 r., skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego i doradcę podatkowego) złożył wniosek o uzupełnienie powyższego wyroku, a więc uczynił to w terminie czternastodniowym, o którym mowa w art. 157 § 1 p.p.s.a. Wskazał, że wniosek o uzupełnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy jego uzasadnienia o brakującą ocenę następujących zarzutów: 1) sprzecznego obsadzenia z przepisami prawa składu orzekającego WSA we Wrocławiu, który wydał zaskarżony do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrok (skarga kasacyjna z 6.04.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie) skutkującym nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.); 2) zastosowanie przez WSA we Wrocławiu przepisu art. 1a ust. 1 ustawy z 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.), który dwukrotnie został uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny i utracił moc (zob. wyroki TK: z 13.12.2017 r., SK 48/15 oraz z 24.02.2021 r., SK 39/19). Przepis ten nie istnieje więc w obrocie prawnym od początku jego uchwalenia (skarga kasacyjna z 6.04.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie); 3) pominięcia przez WSA we Wrocławiu zarzutu nieprzeprowadzenia przez SKO w Wałbrzychu wniosku dowodowego istotnego dla wyniku sprawy, o przeprowadzenie dowodu z oględzin spornej nieruchomości z udziałem biegłych, w celu ustalenia braku związania nieruchomości z działalnością gospodarczą. Niezebrania więc w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenia należycie zebranego materiału dowodowego (skarga kasacyjna z 6.04.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie); 4) pominięcia przez WSA we Wrocławiu wskazania zawarte w wyroku NSA z 31.01.2023 r., III FSK 3076/21, aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ podatkowy uwzględnił potrzebę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, "przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 o.p.) ustalił zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym" (zob. wyrok NSA z 31.01.2023 r., III FSK 3076/21, s. 6, skarga kasacyjna z 6.04.2024 r. oraz pismo skarżącego z 12.09.2024 r. i pismo/oświadczenie z 24.09.2024 r. oraz wypowiedzi ustne pełnomocnika skarżącego na rozprawie). 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Stosownie do art. 157 § 1 p.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Przepis ten na zasadzie wyrażonej w art. 193 p.p.s.a. znajduje zastosowanie do wyroków wydanych przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 24.09.2024 r. o sygn. III FSK 787/24 orzekł o całości skargi kasacyjnej, która została oddalona. Uzasadnienie rozpatrywanego wniosku, a także pisma uzupełniającego wniosek jednak wskazuje, że skarżący domaga się w rzeczywistości nie – uzupełnienia wyroku, lecz uzupełnienia uzasadnienia wyroku. Analiza tego wniosku i zawarta w nim argumentacja prowadzi do konkluzji, że skarżący w rzeczywistości kwestionuje zapadłe w wyroku rozstrzygnięcie, w tym przede wszystkim podane w uzasadnieniu wyroku motywy i zmierza do jego merytorycznej zmiany, co wykracza poza ramy instytucji uregulowanej w art. 157 § 1 p.p.s.a. Stwierdzić należy, że żądanie uzupełnienia uzasadnienia wyroku jest w świetle art. 157 § 1 p.p.s.a. niedopuszczalne, ponieważ w oparciu o ten przepis uzupełnić można jedynie wyrok, a nie jego uzasadnienie, co potwierdza wykładnia językowa ww. przepisu. Sam wyrok może być zaś uzupełniony jedynie w zakresie wskazanym w art. 157 § 1 p.p.s.a., a mianowicie jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Za prezentowanym poglądem przemawia także wykładnia celowościowa. Uzasadnienie podporządkowane jest pewnym założeniom metodycznym, o których decyduje sporządzający je sędzia (zob. B. Dauter, [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2024, art. 157). Pogląd powyższy jest powszechnie przyjmowany w orzecznictwie (zob. np. postanowienia NSA: z 1.10.2024 r., II FSK 1142/21; z 13.06.2011 r., II FSK 2344/10; z 10.03.2008 r., II OZ 1361/07). Na gruncie konkretnej sprawy żądanie pozostaje również bezzasadne w sferze faktycznej, w następstwie zapadłego w dniu 24.09.2024 r. wyroku sędzia sprawozdawca sporządził bowiem jego pisemne uzasadnienie, które wraz z odpisem wyroku zostały pełnomocnikowi skarżącego doręczone, a zatem nie może być mowy o braku uzasadnienia. Po podpisaniu uzasadnienia i wysłaniu jego odpisów stronom nie może go uzupełnić nawet sędzia sprawozdawca, ponieważ nie jest dopuszczalne uzupełnienie wyroku z urzędu, jak również nie jest dopuszczalne uzupełnienie uzasadnienia wyroku nieodpowiadającego wymogom prawa. 3.2. Z uwagi na to, że w rozpatrywanej sprawie skarżący wystąpił o uzupełnienie uzasadnienia wyroku, a takiej konstrukcji prawnej prawodawca nie ukształtował w art. 157 § 1 p.p.s.a., wniosek złożony w tym zakresie winien był zostać odrzucony. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 157 § 1, art. 166 i art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia, przez odrzucenie wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku. Podkreślić przy tym należy, że postanowienie zostało wydane na rozprawie, ponieważ zarówno o uzupełnieniu wyroku, jak i odmowie uzupełnienia wyroku sąd rozstrzyga wprawdzie na rozprawie, a na posiedzeniu niejawnym sąd orzeka wyłącznie w przypadku odrzucenia wniosku o uzupełnienie wyroku i wniosku o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów, jednakże w konkretnym przypadku do niedopuszczalnego wniosku o uzupełnienie uzasadnienia wyroku została zastosowana zasada wyrażona w art. 90 § 2 p.p.s.a., według którego Sąd może skierować sprawę na posiedzenie jawne i wyznaczyć rozprawę także wówczas, gdy sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. sędzia NSA Paweł Borszowski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński