II SAB/Wr 310/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda, Sędziowie: Asesor WSA Malwina Jaworska –Wołyniak, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 19 października 2023 r. sprawy ze skargi O. K. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skargą z 13.07.2023 r. O. K. (dalej – skarżący) zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu bezczynność w sprawie udzielania zezwolenia na pobyt stały. Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych oraz sądowych, wnioskiem z 29.11.2021r. skarżący wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt stały z tytułu posiadania Karty Polaka. W dniu 22.03.2022 r. wniesiono ponaglenie w przedmiocie złożonego wniosku (odpis ponaglenia przesłany na wezwanie Sądu przez pełnomocnika skarżącego przy piśmie z 31.08.2023 r.). Wezwaniem z 12.09.2022 r. organ zobowiązał skarżącego do przedłożenia wyszczególnionych dokumentów oraz osobistego stawiennictwa w siedzibie organu. W tej samej dacie organ wystąpił do służb o przekazanie informacji na temat pobytu skarżącego na terytorium RP. Skarżący stawił się w siedzibie organu w dniu 20.10.2022 r. oraz przedłożył wymagane dokumenty. Decyzją z 18.07.2023 r. organ udzielił skarżącemu wnioskowanego zezwolenia. W treści skargi na bezczynność zamieszczono żądania dotyczące: stwierdzenia bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały; zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 10.000 zł; wymierzenie organowi grzywny; zasądzenia kosztów postępowania. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest częściowo zasadna. Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Z "bezczynnością organu" mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności. Takie rozumienie bezczynności wynika wprost z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. W myśl tego przepisu bezczynność oznacza, że nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. - prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22.06.2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 07.03.2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezczynność, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Nie miała ona jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Przyjdzie bowiem wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek wpłynął do organu w dniu 29.11.2021 r., zatem powinien - na podstawie art. 210 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach - w brzmieniu tego przepisu przed zmianą dokonaną ustawą z 17.12.2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91), zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 29.01.2022 r. (termin 3 miesięcy na wydanie decyzji, przy założeniu, że już w dacie złożenia wniosku wystąpiły zdarzenia określone w 210 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, od których ustawa uzależnia rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie sprawy). Następnie należało w sprawie uwzględnić na nowo ukształtowany sposób liczenia terminu do wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt stały w postępowaniach wszczętych przed dniem 29.01.2022 r. i będących w toku w tym dniu, tj. wydłużenie terminu na załatwianie sprawy do 6 miesięcy (zob. art. 210 ust. 1 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z 17.12.2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw). Ponadto należało wziąć pod uwagę stan zawieszenia od 15.04.2022r. biegu terminów na załatwienie tego rodzaju spraw w związku z konfliktem na Ukrainie (mocą art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 08.04.2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830)). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie znaczące (vide wyrok NSA z 05.06.2023 r. sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z uwagi na to, że po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu 18.07.2023 r. decyzję udzielającą skarżącemu zezwolenia na pobyt stały, Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia sprawy (pkt III sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Czas nieuzasadnionego oczekiwania przez skarżącego na działania organu wskazywał na niezasadność przyznania sumy pieniężnej, skoro orzeczona bezczynność nie miała rażącego charakteru, stąd oddalenie skargi w tym zakresie. Z tych samych powodów Sąd oddalił skargę w zakresie wymierzenia organowi grzywny (punkt IV wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.