II SA/Po 596/23

SENTENCJA Dnia 21 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi J. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 19 lipca 2023 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z 19 lipca 2023 r., nr [...], [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "[...]PWIS"), po rozpatrzeniu odwołania spółki "J". Sp. z o.o. (dalej: "J. ") od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. (dalej: "PPIS") z 30 listopada 2022 r., nr [...], znak [...], o stwierdzeniu choroby zawodowej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach sprawy. W związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej dokonanym przez [...] Centrum Medycyny Pracy w P. (dalej: "[...]CMP") w dniu 20 września 2017 r. PPIS zwrócił się do zakładów pracy o przeprowadzenie oceny narażenia zawodowego. W toku postępowania ustalono, że M. S. był zatrudniony od 14 września 1981 r. do 30 listopada 1992 r. na stanowisku mechanik pojazdów samochodowych, od 1 czerwca 1994 r. do 31 sierpnia 1995 r. jako pracownik fizyczny w firmie "K." D. G. w T., od 1 czerwca 1996 r. do 31 października 1997 r. na stanowisku kamieniarz w firmie "X." [...] Z. R. w T., od 1 września 1998 r. do 31 maja 2000 r. jako spawacz w Zakładzie Mechaniki i Maszyn [...] D. K. T., od 1 czerwca 2000 r. do 1 września 2000 r. jako spawacz w Z. Sp. z o.o. Zakład w T., od 20 września 2001 r. do 16 marca 2002 r. w L. Sp. z o.o. D. jako spawacz, od 18 marca 2002 r. do 30 czerwca 2002 r. na stanowisku betoniarz-kamieniarz w firmie K.1 A. F. T., od 17 września 2002 r. do 31 lipca 2013 r. jako spawacz w firmie J. Sp. z o.o. T., od 21 kwietnia 2015 r. do 31 lipca 2015 r. oraz od 9 grudnia 2015 r. do 30 lipca 2017 r. jako operator maszyny w firmie T. Sp. z o.o. Zakład Produkcyjny [...] K. ., od 20 września 2017 r. do 19 grudnia 2017 r. jako operator maszyny w P. Sp. z o.o, W.. M. S. został skierowany do Poradni Chorób Zawodowych [...]CMP z podejrzeniem choroby układu ruchu – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia przeanalizowała dokumentację lekarską lekarzy leczących, wyniki wykonanych badań oraz ocenę narażenia zawodowego dokonaną przez organ I instancji, pracodawcę i lekarza W. CMP w toku rozpoznania choroby zawodowej. Orzeczeniem lekarskim nr CH Z [...] z 24 maja 2019 r. rozpoznano chorobę zawodową. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że z dokonanej oceny narażenia zawodowego wynika, że M. S. wykonywał szereg czynności jako spawacz. Praca polegała na wykonywaniu prac fizycznych przy transporcie elementów przeznaczonych do składania. Transport odbywał się za pomocą suwnicy, wózka lub ręcznie. Elementy przenoszone ręcznie ważyły do 50 kg. W zakresie stanu klinicznego ustalono na podstawie dokumentacji medycznej, że bóle lewego, a następnie prawego barku pojawiły się od 2010 roku i po leczeniu występuje jedynie okresowa poprawa. Rozpoznano obustronny zespół ciasnoty podbarkowej, zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe obu stawów barkowych. Lekarska jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, że M. S. wykonywał pracę, która mogła wywołać przeciążenia w stawach barkowych prowadzących do przewlekłego zapalenia stawów barkowych. Zdaniem [...]CMP współistniejąca choroba zwyrodnieniowa niewątpliwie nasilała dolegliwości, nie można jednak stwierdzić, które schorzenie miało przeważający wpływ na powstanie choroby. Przyjmując zasadę wysokiego prawdopodobieństwa lekarska jednostka orzecznicza I stopnia rozpoznała chorobę zawodową pod postacią obustronnego przewlekłego zapalenia okołostawowego barku. Decyzją z 27 września 2019 r., nr [...], PPIS stwierdził u M. S. chorobę zawodową. Na skutek odwołania złożonego przez "J". decyzją z [...]PWIS decyzją z 2 grudnia 2019 r., nr [...], uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. PPIS ponownie zwrócił się do [...]CMP o uzupełnienie wydanego orzeczenia nr CH Z [...] w celu jednoznacznego wyjaśnienia kwestii dotyczącej rozpoznania choroby zawodowej. Jednostka orzecznicza I stopnia wyjaśniła, że po ponownej analizie dostarczonej dokumentacji podtrzymuje treść orzeczenia z 24 maja 2019 r. nr CH Z [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. [...]CMP przekazało całość akt sprawy do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (dalej: "IMP") celem wydania dodatkowej opinii. Lekarska jednostka orzecznicza II stopnia w piśmie z 9 marca 2022 r. wskazała, że M. S. w okresie od 17 września 2002 r. do 31 lipca 2013 r. pracował na stanowisku spawacza w zakładzie "J".. W opinii lekarskiej z 9 marca 2022 r. IMP na podstawie analiz narażenia zawodowego stwierdził, że w trakcie narastania dolegliwości ze strony kończyn górnych M. S. zatrudniony był w "J". i wykonywał pracę fizyczną obciążającą układ ruchu, zwłaszcza kończyny górne i kręgosłup. Pracownik wykonywał pracę oburącz z uniesionymi kończynami górnymi w stałym zgięciu łokciowym powyżej poziomu blatu roboczego podczas spawania, czynności szczepienia wymagające użycia dodatkowej siły mięśniowej kończyn górnych i obręczy barkowej, którym towarzyszyło zwiększone napięcie mięśniowe kończyn górnych w dłuższych interwałach czasowych. Okresowo wykonywał pracę z uniesionymi kończynami powyżej poziomu barków i powtarzalne ręczne prace transportowe. W opinii lekarskiej jednostki orzeczniczej II stopnia wieloletni sposób wykonywania pracy zawodowej mógł spowodować przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Analiza narażenia zawodowego w oparciu o zebrany materiał dowodowy wykazała, że M. S. na zajmowanym stanowisku pracy - spawacza wykonywał pracę, która mogła stwarzać warunki do przewlekłego przeciążenia obu kończyn górnych w stawach barkowych, co wobec wykluczenia ostrego urazu i stwierdzenia przewlekłego charakteru okołostawowego zapalenia barku lewego i prawego, daje podstawę do rozpoznania choroby o etiologii zawodowej. Zdaniem specjalistów medycyny pracy rozbieżności wynikające ze stanowisk świadków dotyczące sposobu wykonywania pracy i fakt, że zakład pracy nie posiadał wiedzy jak wyglądała organizacja pracy na stanowisku w czasach kiedy M. S. tam pracował, nie jest winą pracownika i nie może być wykorzystywane przeciwko niemu. W opinii IMP zgodnie z rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w przypadku przewlekłego zapalenia okołostawowego barku wynosi rok. W przypadku M. S. udokumentowane objawy schorzenia barku lewego pochodzą z 2010 roku, tj. z okresu zatrudnienia w "J" (17 września 2002 r. – 31 lipca 2013 r.), natomiast prawego barku z 2014 roku, tj. okresu roku od zakończenia pracy w narażeniu. W związku z powyższym lekarska jednostka orzecznicza II stopnia podtrzymała ustalenia, że istnieją przesłanki do rozpoznania choroby zawodowej. Decyzją z 9 czerwca 2022 r., nr [...], PPIS stwierdził u M. S. chorobę zawodową. Na skutek złożonego przez "J". odwołania decyzją z 1 sierpnia 2022 r., nr [...], [..]PWIS uchylił decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. PPIS decyzją z 30 listopada 2022 r., nr [...], znak [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "K.p.a."), art. 5 pkt 4a ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 195 ze zm.), art. 2351, art. 2352 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 1510 ze zm.) w zw. z § 5 ust. 1, § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1836), stwierdził u M. S. chorobę zawodową – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, wymienioną w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy. [...]PWIS decyzją z 16 stycznia 2023 r., nr [...], na skutek odwołania "J"., uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 1 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu M. S., uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że potrzeba uzupełnienia ustaleń przyjętych przez PPIS odnośnie określonych kwestii, które dostrzegł [...]PWIS , nie uzasadniała uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy mogły one w zgodzie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej zostać uzupełnione w trybie przewidzianym w art. 136 K.p.a. Nie kwestionując potrzeby dołączenia do akt dokładnych adresów podmiotów, w których pracę świadczył M. S., celem ustalenia zakresu prac jakie wykonywał, zdaniem Sądu dowód ten ma charakter ściśle formalny, zatem nie przekracza możliwości organu odwoławczego i nie spowoduje naruszenia zasady dwuinstancyjności. W celu uzyskania wyjaśnień organ II instancji może samodzielnie zwrócić się do konkretnych instytucji, czy byłych pracodawców M. S.. Nie ma też żadnych przeszkód, by [...]PWIS samodzielnie przeanalizował kwestie zawarte w protokole przesłuchania świadków, przeprowadził ocenę narażenia zawodowego i skonsultował zgromadzony materiał dowodowy z lekarskimi jednostkami orzeczniczymi. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy. Zadaniem tego organu powinno być przeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie i rozstrzygnięcie sprawy. Przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. nie zostały przez organ odwoławczy wykazane, czego konsekwencją jest bezpodstawne uchylenie się przez ten organ od załatwienia sprawy co do jej istoty. [...]PWIS poinformował strony o trwającym postępowaniu wyjaśniającym. Pismem z 22 maja 2023 r. wystąpił do M. S. o przedstawienie charakterystyki wykonywanej pracy z uwzględnieniem rodzaju, zakresu i stopnia obciążenia układu ruchu w tym pozycji ciała podczas wykonywanej czynności w zakładach pracy, w których był zatrudniony. Z kolei pismem z 19 maja 2023 r. skierowanym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych organ odwoławczy zwrócił się z prośbą o udostępnienie informacji w zakresie działalności zakładów pracy, w których M. S. świadczył pracę. Decyzją z 19 lipca 2023 r., nr [...], [...]PWIS utrzymał w mocy decyzję PPIS z 30 listopada 2022 r., nr [...], znak [...] W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że podstawą rozstrzygnięcia w przedmiocie choroby zawodowej są przepisy Kodeksu pracy oraz rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy państwowy inspektor sanitarny, po rozpoznaniu przez uprawnioną jednostkę medyczną choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych oraz ustaleniu, że pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem istnieje (lub je wysoce prawdopodobny) związek przyczynowy. W niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie lekarskiej [...]CMP z 24 maja 2019 r., nr CH Z [...], o rozpoznaniu choroby zawodowej wraz z opinią uzupełniającą z 9 września 2019 r. oraz opinią lekarską IMP z 9 marca 2022 r., nr [...] Organ II instancji wskazał, że w rozumieniu medyczno-prawnym, aby rozpoznać przewlekłe okołostawowe zapalenia barku o etiologii zawodowej należy wykazać, że rozwój choroby jest bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związany przyczynowo ze sposobem wykonywania pracy. Obustronne występowanie zmian chorobowych w okresie pracy zawodowej i brak pozazawodowych czynników ryzyka tej choroby (udokumentowanego urazu) dodatkowo sugeruje etiologię zawodową przewlekłego zapalenia okołostawowego barku (poz. 19 pkt 4 wykazu chorób zawodowych). W opiniach lekarskich jednoznacznie stwierdzono wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii choroby u M. S.. [...]PWIS wskazał w dalszej kolejności na okoliczność związania organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej orzeczeniem lekarskim w tym znaczeniu, że organy te nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia. Dotyczy to zarówno objawów choroby, jak i przyczyn jej powstania (etiologii). Ocena orzeczeń lekarskich dokonywana przez te organy sprowadza się więc do badania ich pod względem formalnym, czyli oceny czy wyjaśniają istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych i czy są rzeczowo i przekonującą uzasadnione. Odnosząc się do oceny zeznań świadków organ II instancji wskazał, że wszyscy przesłuchani w sprawie świadkowie zeznali, że M. S. wykonywał pracę w wymuszonej pozycji ciała oraz że była to ciężka praca fizyczna. Okoliczności te korespondują z twierdzeniami samego zainteresowanego. Potwierdza je także orzeczenie lekarskie wraz z dodatkową opinią wydaną przez IMP. W tym zakresie zeznania świadków organ uznał za wiarygodne. W kontekście tego, czy M. S. przenosił ważące wiele kilogramów elementy świadkowie nie są jednomyślni. Pełną wiarę [...]PWIS daje w tym zakresie zeznaniom złożonym przez W. Ł.. Świadek ten pracował bowiem z M. S. w okresie od 2005 r. do 2015 r. (okres w którym udokumentowano objawy schorzenia barku lewego – 2010 rok oraz prawego – 2014 rok) i szczegółowo wyjaśnił sposób wykonywania pracy. Koresponduje to z zeznaniami M. S. oraz orzeczeniem lekarskim [...]CMP z 24 maja 2019 r., nr CH Z [...], wraz z opinią uzupełniającą, jak i opinią lekarską IMP z 9 marca 2022 r., nr [...] Nie bez znaczenia w kontekście oceny zeznania tego świadka jest także okoliczność, że nie powołuje się on na oddalenie stanowisk pracy lub ich oddzielenie parawanami, jak czynili to inni świadkowie np. J. K.. Mając na uwadze powyższe zdaniem organu odwoławczego nie zachodziły przesłanki do skonsultowania sprawy z lekarską jednostką orzeczniczą I i II stopnia. Zarówno [...]CMP i IMP dysponował całością zgromadzonego materiału dowodowego i jednoznacznie wypowiedział się w sprawie, stwierdzając przesłanki rozpoznania u M. S. choroby zawodowej. W ocenie organu II instancji brak ustalenia warunków pracy u innych pracodawców nie daje wystarczającej podstawy do kwestionowania legalności opinii lekarskiej i postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym w odniesieniu do przewlekłego zapalenia barku okołostawowego wynosi 1 rok. Oznacza to, że po upływie roku od zakończenia pracy w narażeniu zawodowym brak jest możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. IMP jasno wskazał, że u M. S. udokumentowane objawy schorzenia barku lewego pochodzą z 2010 roku, tj. z okresu zatrudnienia w J. (17 września 2002 r. – 31 lipca 2013 r.), natomiast prawego barku z 2014 roku, tj. okresu roku od zakończenia pracy w narażeniu. Określone dolegliwości związane z wykonywaną w "J." pracą wystąpiły po kilkuletniej pracy (ok. 7 lat) w tym zakładzie. W tych warunkach prawnych i faktycznych nie było podstaw do prowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia czy M. S. wykonywał pracę w warunkach narażenia zawodowego także u innych pracodawców. Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego wynika, że występujące u M. S. narażenie zawodowe stanowiło podstawę do stwierdzenia z wysokim prawdopodobieństwem, że doprowadziło ono do powstania u pracownika choroby zawodowej. [...]PWIS wskazał przy tym, że istotą sprawy w przedmiocie rozpoznania choroby zawodowej jest potwierdzenie, że dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowodnienie, że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę zawodową. W ocenie tego organu spełnione zostały wszystkie przesłanki warunkujące stwierdzenie choroby zawodowej. W skardze skierowanej do tut. Sądu spółka "J"., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. polegające na: a) niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz na niewyczerpującym zebraniu, a przede wszystkim rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w tym w szczególności przez przyjęcie ustaleń sprzecznych z rzeczywistym stanem faktycznym, a także z samym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie; b) wyłączeniu pogłębionej analizy orzeczenia lekarskiego o chorobie zawodowej oraz opinii uzupełniających do orzeczenia lekarskiego, a przede wszystkim wyłączeniu pogłębionej analizy dodatkowej opinii lekarskiej sporządzonej przez IMP i ich konfrontacji z rzeczywistym stanem faktycznym, jak też z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie; bezkrytycznym przyjęciu treści zawartych w w/w orzeczeniu lekarskim oraz opiniach uzupełniających, w tym dodatkowej opinii, bez konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, w konsekwencji prowadzącym do przyjęcia ustaleń sprzecznych z rzeczywistym stanem faktycznym; c) nieuwzględnieniu w sprawie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotny wpływ na jej wynik, a w szczególności nieuwzględnieniu, bądź co najmniej pominięciu okoliczności wynikających z dokumentacji dotyczącej zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy przedstawionej przez skarżącą oraz dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia strony, jak też na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy oraz na niewyczerpującym zebraniu, a przede wszystkim rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w zakresie okoliczności związanych z wcześniejszym zatrudnieniem strony, w szczególności w kontekście choroby zawodowej; d) zaniechaniu samodzielnego dokonania analizy i oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w tym materiału fotograficznego z zakładu pracy i ponownego przeprowadzenia oceny narażenia zawodowego w sprawie, a zamiast tego bezkrytycznym oparciu na w/w orzeczeniu lekarskim oraz opiniach uzupełniających do niego, w tym dodatkowej opinii, jak też na fragmentarycznych zeznaniach świadka W. Ł., czy twierdzeniach zainteresowanej wynikiem sprawy strony (M. S.), którym to organ II instancji bezzasadnie dał pełną wiarę, pomimo odbiegających od nich zeznań wielu innych świadków, czy pomimo ich sprzeczności z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie; e) przekroczeniu granicy swobodnej oceny dowodów przez dowolną, niewłaściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie w pełni zebranego i nie w pełni rozpatrzonego, zaniechanie dokonania wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego (zaniechanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego) i w efekcie poczynienie ustaleń faktycznych nieznajdujących potwierdzenia w materiale dowodowym polegające na błędnym przyjęciu, że w sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej strony; 2) a w zw. z powyższym także art. 8 K.p.a. poprzez brak zastosowania, 3) art. 75 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie zastosowania tego przepisu przez organ II instancji, a co najmniej nienależyte zastosowanie w szczególności w zakresie ustalenia okoliczności związanych z wcześniejszym zatrudnieniem strony w innych aniżeli u skarżącej zakładach pracy i ich wpływu na stan zdrowia strony, jak też w zakresie ustalenia okoliczności związanych z zatrudnieniem u samej skarżącej i ich wpływu na stan zdrowia strony, przede wszystkim w kontekście choroby zawodowej; 4) art. 81a K.p.a. polegające na zastosowaniu go w okolicznościach, które tego zastosowania nie uzasadniają; 5) art. 107 § 3 K.p.a. polegające na niewłaściwym uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, niewskazującym faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – na uzasadnieniu sprowadzającym się do ogólnych i uniwersalnych twierdzeń o czynnikach ustalania chorób zawodowych i opierającym się jedynie na konstrukcji cytatów z orzeczenia lekarskiego oraz dodatkowej opinii, czy opierającym się w zasadzie wyłącznie na zeznaniach jednego tylko świadka w osobie W. Ł. (pomimo wcześniejszego przywołania zeznań wielu innych świadków, które nie korespondują z zeznaniami W. Ł.), jak i twierdzeniach samej zainteresowanej strony, w tym dotyczących opisu czynności jakie wykonywał w poszczególnych zakładach pracy (bez przeprowadzenia właściwej oceny narażenia zawodowego w tychże zakładach przez organ II instancji), bez samodzielnych analiz i wniosków organu II instancji, a w związku z tym także naruszenie art. 11 K.p.a.; 6) art. 136 § 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprzeprowadzeniem przez organ II instancji dodatkowego postępowania lub podjęcia dodatkowych czynności w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, w tym zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z 1 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po [...]; 7) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym, którym nie znajduje on zastosowania i utrzymanie przez organ II instancji w mocy decyzji organu I instancji, co w konsekwencji skutkowało naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. polegającym na niezastosowaniu tego przepisu w stanie faktycznym uzasadniającym jego zastosowanie, a to poprzez brak uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji w całości. II. przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy: 1) § 8 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy polegające na błędnym wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej w związku z zatrudnieniem w J. (bez związku przyczynowo-skutkowego) – na podstawie niepełnego i niewystarczającego materiału dowodowego, ponadto nie w pełni rozpatrzonego, bez wszechstronnej oceny okoliczności sprawy, a w szczególności na podstawie sprzecznych ze stanem faktycznym danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, opiniach uzupełniających i dodatkowej opinii lekarskiej do tego orzeczenia i wbrew twierdzeniom skarżącej o niskim narażeniu zawodowym na stanowisku pracy spawacza; 2) § 5 i § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy przez błędną wykładnie przejawiającą się w przyjęciu przez organ II instancji, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie mają prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, co dla organu II instancji jest równoznaczne w zasadzie z niemożnością jakiegokolwiek jej kwestionowania. W odpowiedzi na skargę [...]PWIS wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. W piśmie z 2 listopada 2023 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zaprezentowane w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać trzeba, że sprawa niniejsza rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1327 ze zm.). W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który obowiązywał jako ostatni, wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny mogą rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, chyba że strona lub uczestnik postępowania wniosą o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wniosek strony lub uczestnika postępowania wiąże sąd. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r., poz. 1118) z dniem 1 lipca 2023 r. odwołano stan zagrożenia epidemicznego. Zarządzeniem z 19 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału II tut. Sądu w oparciu o przywołany powyżej przepis skierował sprawę na posiedzenie niejawne, o czym poinformowano strony, jak i uczestnika postępowania, którzy nie wystąpili z żądaniem przeprowadzenia rozprawy. Zaskarżona decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 19 lipca 2023 r., nr [...], nie narusza ani przepisów postępowania, ani prawa materialnego w stopniu, który zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") dawałby podstawy do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia było stwierdzenie u M. S. choroby zawodowej – przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych). Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika, co wynika już z art. 2352 Kodeksu pracy, może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przypomnieć także trzeba, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poza wykazem chorób zawodowych, unormowano m.in. sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. W § 8 ust. 1 tego rozporządzenia przewidziano, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. W realiach rozpatrywanego przypadku skarżąca spółka "J"., a więc pracodawca, który stosownie do poczynionych przez organy ustaleń zatrudniał M. S. w warunkach, które mogły spowodować chorobę zawodową, kwestionuje zarówno przeprowadzone przed tymi organami postępowanie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak i dokonaną przez te organy wykładnię zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego. Analiza stanowiska skarżącej prowadzi jednak do wniosku, że naruszenia przepisów prawa materialnego doszukuje się ona w istocie w błędach, jakie popełnione miały być w ramach postępowania wyjaśniającego, co powoduje, że ocenie poddać trzeba w pierwszej kolejności zarzuty natury procesowej. Sąd nie zgadza się z podniesionymi w skardze zarzutami naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, czy art. 107 § 3 K.p.a. Prezentowane przez skarżącą stanowisko wpisuje się wyłącznie w polemikę czy to z prawidłowo poczynionymi w sprawie przez organy obydwu instancji ustaleniami faktycznymi, czy też z twierdzeniami zawartymi w orzeczeniu lekarskim, jak i dalszym materiałem dowodowym uzyskanym zarówno od jednostki orzeczniczej I i II stopnia, w tym przede wszystkim stwierdzoną w nich chorobą zawodową M. S. i jej związku z warunkami pracy w zakładzie pracy spółki. To że skarżąca w swym subiektywnym przekonaniu nie zgadza się z dokonaną w zaskarżonej decyzji oceną całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie oznacza, że w sprawie tej dopuszczono się istotnego naruszenia powyżej wskazanych przepisów postępowania. Przede wszystkim należy wyraźnie zaakcentować, że stwierdzona choroba zawodowa, jak i powiązanie wystąpienia tej choroby ze sposobem wykonywania pracy przez M. S. w zakładzie pracy skarżącej, wynika z orzeczenia lekarskiego WCMP z 24 maja 2019 r., nr CH Z [...], o rozpoznaniu choroby zawodowej, opinii uzupełniających do tego orzeczenia, a także z opinii lekarskiej IMP z 9 marca 2022 r., nr [...] Wszystkie te dowody słusznie zostały potraktowane przez organ jako dowody, o których stanowi art. 84 § 1 K.p.a., a więc dowody z opinii biegłego. Organ prawidłowo także zwrócił uwagę na to, że nie może on dokonywać samodzielnych ustaleń prowadzących do odmiennego niż w orzeczeniu lekarskim rozpoznania stwierdzonego schorzenia, zarówno co do objawów choroby, jak i przyczyn jej powstania. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu sprawie chorób zawodowych (por. m.in. wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 925/17, z 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13, dostępne w CBOSA na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zachowanie tych ostatnich nie budzi w kontrolowanej sprawie wątpliwości. Wartym uwagi jest to, że wymagane w świetle § 6 ust. 1 przywołanego rozporządzenia badanie lekarskie zastrzeżone jest w przypadku wydawania orzeczenia lekarskiego, nie zaś w razie uzyskania w sprawie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, czy dodatkowych konsultacji, o których stanowi § 8 ust. 2. Całkowicie nieuzasadnione jest oczekiwanie przez skarżącą, że organy inspekcji sanitarnej podejmą się samodzielnej weryfikacji powyższego orzeczenia lekarskiego bądź późniejszych opinii zwłaszcza w kontekście współistniejącej u M. S. choroby zwyrodnieniowej stawów. W tym względzie konieczność posiadania wiadomości specjalnych i okoliczność, że do kwestii współwystępowania chorób odniesiono się wprost w orzeczeniu lekarskim, eliminuje dopuszczalność ich samodzielnego podważania tak przez organ, jak i pośrednio przez skarżącą, a także wyłącza potrzebę ewentualnego dalszego prowadzenia postępowania z udziałem którejś z jednostek orzeczniczych. Podkreślenia zresztą wymaga, że w orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, zgodnie z którym dla uznania danego schorzenia za chorobę zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na jej powstanie, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że to właśnie takie warunki ją spowodowały. Nie wyklucza to wprawdzie możliwości wykazania, że pomimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z przyczyn nie związanych z wykonywaniem pracy, jednak nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą tu być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na czynnik szkodliwy (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 1982 r., sygn. akt II SA 372/82, ONSA 1982/1/33, czy przywołany już wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 925/17, CBOSA). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana wyłącznie przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonym schorzeniem. Wydane w sprawie poddanej kontroli orzeczenie lekarskie wraz z opiniami uzupełniającymi, a także opinia lekarska IMP, w sposób jednoznaczny i przekonujący wykazują istnienie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rozpoznaną chorobą zawodową a wykonywaną przez M. S. pracą zawodową w zakładzie pracy skarżącej spółki. Odnosząc się w tym miejscu jeszcze do kontestowanych przez skarżącą warunków pracy M. S. wskazać trzeba, że jak przewiduje § 6 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Narażenie zawodowe podlega ocenie, o czym stanowi już § 6 ust. 2 pkt 5 cytowanego rozporządzenia, przy dokonywaniu której uwzględnia się w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy – określenie stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometraż czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie odpowiednich narządów lub układów organizmu ludzkiego. Bezpodstawne są twierdzenia skarżącej jakoby w sprawie pominięta miała być dokumentacja dotycząca zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy, czy dokumentacja dotycząca przebiegu zatrudnienia M. S.. Skarżąca nie uwzględnia zwłaszcza tego, że orzeczenie lekarskie z 24 maja 2019 r., nr CH Z [...], o rozpoznaniu choroby zawodowej wydane zostało m.in. po dokonaniu analizy oceny narażenia zawodowego pracodawcy, a więc skarżącej spółki. Z kolei przy sporządzaniu opinii lekarskiej z 9 marca 2022 r., nr [...], która pozyskana została w drodze dodatkowej konsultacji z IMP, analizie poddano dane dotyczące narażenia zawodowego, przebiegu choroby i obecności chorób współistniejących. Chybione są przy tym twierdzenia spółki, w której odwołuje się ona do takich okoliczności, jak wiedza (m.in. szkolenia, zapoznanie się z zagrożeniami na stanowisku pracy), czy standardowe pouczenia lub informacje kierowane do M. S., jego przeszkolenie, czy okresowe badania profilaktyczne, które nie stwierdzały przeciwwskazań zdrowotnych. Są to bowiem okoliczności, które pozostają bez znaczenia dla ustalenia istnienia związku przyczynowego pomiędzy schorzeniem a warunkami pracy. Jak podkreśla się w orzecznictwie wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika (tu: warunki pracy – przyp. tut. Sądu), który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobnicza wrażliwość (por. wyrok NSA z 7 stycznia 1994 r., sygn. SA 1640/93, ONSA 1995/1/28, a także wyrok NSA z 27 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 925/17, CBOSA). [...]PWIS zasadnie stwierdził w zaskarżonej decyzji, że M. S. wykonywał pracę w wymuszonej pozycji ciała, oraz że była to ciężka praca fizyczna. Organ odwołał się przy tym nie tylko do powyżej przywołanego orzeczenia, czy opinii, lecz także do stanowiska samego zainteresowanego i przesłuchanych w sprawie świadków. Podkreślenia wymaga, że zeznania świadków uwzględniane były przy występowaniu przez organ inspekcji sanitarnej o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego, jak i dodatkową konsultację jednostki orzeczniczej II instancji, przez co stały się one również podstawą dokonanej w nich oceny narażenia zawodowego. Wartym uwagi jest to, że także w ocenie narażenia zawodowego pochodzącej od samej skarżącej zawartej w piśmie z 11 października 2017 r. wskazywano jeszcze na to, że M. S. wykonywał prace spawalnicze w pozycji stojącej lub siedzącej, często w wymuszonej pozycji ciała ze względu na różne kształty i gabaryty spawanych elementów. Ponadto, organ inspekcji sanitarnej z zachowaniem zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania, a więc nie dopuszczając się w tym względzie naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, czy art. 107 § 3 K.p.a., ocenił wiarygodność przywołanych już zeznań świadków w kontekście przenoszonych przez M. S. elementów, w sposób klarowny wykazując dlaczego jednym wyjaśnieniom dał wiarę, a innym odmówił wiarygodności. W ocenie tut. Sąd brak jest jakichkolwiek podstaw do tego, aby kwestionować w sprawie prawidłowość sporządzonego orzeczenia lekarskiego WCMP wraz z opiniami uzupełniającymi, a także opinii lekarskiej IMP. Wreszcie w błędzie pozostaje skarżąca, która stara się zarzucić, by w sprawie nie zostało wykazane, że to warunki pracy w jej zakładzie pracy, a nie innych zakładach, w których M. S. był zatrudniony, stanowić miały przyczynę stwierdzonej choroby zawodowej. Przede wszystkim myli się skarżącą wskazując na braki w postępowaniu wyjaśniającym w zakresie okoliczności związanych z wcześniejszym zatrudnieniem M. S. w innych zakładach pracy. Dość zauważyć, że w tym względzie w sposób całkowicie przekonujący, logiczny i zgodny z doświadczeniem zawodowym wyjaśniono dlaczego to warunki pracy w zakładzie pracy skarżącej stanowią te z uwagi, na które doszło do rozpoznania choroby zawodowej. Udokumentowane objawy tej choroby zawodowej miały miejsce bądź w czasie wykonywania pracy u skarżącej, bądź w okresie roku od zaprzestania jej wykonywania, a więc w okresie upoważniającym do rozpoznania choroby zawodowej. Skarżąca chcąc odsunąć możliwość powiązania choroby zawodowej z jej zakładem pracy opiera się zaś wyłącznie na własnych przypuszczeniach i podejrzeniach, nie znajdujących potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, co do pracy wykonywanej przez M. S. w innych zakładach pracy, czy nastawienia tegoż do samej skarżącej. Zwrócić warto uwagę na to, że w judykaturze utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej nie ustala pracodawcy, u którego warunku pracy ją spowodowały, gdyż nie taka jest jej rola. Prawdopodobieństwo występowania czynnika szkodliwego dla zdrowia w innych zakładach pracy nie obala domniemania, o którym mowa w art. 2351 Kodeksu pracy, gdyż nie odnosi się do prawdopodobieństwa wpływu czynnika szkodliwego dla zdrowia na zachorowanie pracownika. Nawet w przypadku, gdyby pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku kolejnych zakładach, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie udowadnianie, że praca u konkretnego pracodawcy i w danym okresie czasu spowodowała chorobę zawodową. Jednocześnie organy inspekcji sanitarnej nie mogą odstąpić od badania środowiska pracy pracownika, czyli nie mogą odstąpić od wskazania zakładu pracy, bowiem bez zakładu pracy nie istnieje środowisko pracy. Wskazanie to należy jednak odczytywać wyłącznie jako wskazanie zakładu, w którym występowały czynniki mogące spowodować skutki zdrowotne, nie zaś wskazanie zakładu, w którym doszło do powstania choroby u pracownika (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II OSK 980/20, CBOSA). W kontrolowanej sprawie nie doszło także do naruszenia art. 136 § 1 K.p.a. Organ II instancji przeprowadził uzupełniające postępowanie wyjaśniające w zakresie, który nie wykraczał poza ramy dozwolone na gruncie tej regulacji. Znajduje to potwierdzenie w wyroku tut. Sądu z 1 marca 2023 r., sygn. akt IV SA/Po [...]. W wyroku tym wskazano, że czynności dowodowe jakie w pierwotnie przyjmowanym przez [...]PWIS stanowisku wymagały zastosowania w sprawie art. 138 § 2 K.p.a., to jest wydania decyzji kasacyjnej, były dopuszczalne do przeprowadzenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 136 § 1 K.p.a. Jednocześnie wbrew sugestiom skarżącej z wyroku tego nie wynika wskazanie, aby [...]PWIS był zobowiązany do przeprowadzenia tych czynności. Sąd wskazał jedynie na zadanie organu II instancji jakim jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w niezbędnym zakresie i rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczność, zgodnie z którą organ ten odstąpił od przeprowadzenia niektórych z poprzednio uznawanych czynności, zwłaszcza od ponownego skonsultowania zgromadzonego materiału dowodowego z lekarskimi jednostkami orzeczniczymi, nie może prowadzić sama w sobie do uznania naruszenia powyższego przepisu, zwłaszcza, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazano powody rzeczonego odstąpienia. Subiektywne przekonanie skarżącej, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie, opinia uzupełniająca, czy dodatkowa opinia, powinny zostać zrewidowane, także nie może świadczyć o naruszeniu powyższej regulacji. Powyższe rozważania prowadzą także do konkluzji, zgodnie z którą w sprawie nie doszło do naruszenia § 8, czy § 5 i 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych w zw. z art. 2351 Kodeksu pracy, czy do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W kontrolowanej sprawie prawidłowo stwierdzono u M. S. chorobę zawodową, o której stanowi art. 2351 Kodeksu pracy. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalono.