II SAB/Wr 1473/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz - Kremis, Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. K. na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności; IV. dalej idącą skargę oddala; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Skarżący (M. K.), działając przy pomocy pełnomocnika, wniósł w dniu 28.10.2022 r. skargę na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ administracji), polegającą na prowadzeniu postępowania z jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę – złożonego 25.01.2021 r. - dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1 i art. 53 § 2b ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) – dalej: p.p.s.a., skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 35 § 1- 3 i art. 36 § 1 k.p.a. Na tej podstawie wniósł o: 1) stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się przewlekłości w trakcie prowadzenia postępowania; 2) stwierdzenie, że przewlekłość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązanie organu do wydania przedmiotowej decyzji w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami postepowania administracyjnego; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 6 tys. złotych oraz 5) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Skarżący uzasadnił wnioski i zaprezentował swoje stanowisko. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie, wskazując na typowe przyczyny opóźnienia w procedowaniu w tego rodzaju sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku skarżącego o wydanie decyzji zezwalającej na pobyt czasowy i pracę okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie było prowadzone dłużej niż było to niezbędne do jego załatwienia. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że miano w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania, o czym przesądza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że 25.01.2021 r. skarżący wystąpił do Wojewody z wnioskiem w przedmiotowej sprawie. Po jego złożeniu nie otrzymał od organu oficjalnej informacji w przedmiocie: przewidywanego terminu zakończenia postępowania, wystąpienia ewentualnych braków formalnych w złożonym podaniu jak i zakomunikowania, że do czasu wydania ostatecznej decyzji jego pobyt na terytorium Polski posiada przymiot legalności. W dniu 14.07.2021 r. miała miejsce osobista wizyta wnioskodawcy w siedzibie organu w trakcie której uzupełnił on braki formalne wniosku przedkładając 6 stron kopii paszportu, składając odciski linii papilarnych oraz oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych. Dnia 25.01.2022 r. do organu wpłynęło wystosowane ponaglenie na jego działanie. Dopiero po jego wpłynięciu pismem z 01.03.2022 r. Wojewoda wystąpił do odpowiednich służb o przekazanie informacji na temat pobytu cudzoziemca na terytorium RP. W tej samej dacie, osobnym pismem, organ poinformował skarżącego, że przewidywany termin zakończenia postępowania określa się na 01.06.2022 r. oraz wezwał do dostarczenia w terminie 14 dni dokumentu potwierdzającego zapewnione miejsce zamieszkania w trakcie planowanego pobytu w Polsce. Przesyłką z 17.05.2022 r. dostarczono brakujący dokument oraz przesłano kolejne: informację starosty na temat możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych podmiotu powierzającego pracę cudzoziemcowi, wypełniony załącznik nr 1 do wniosku, KRS pracodawcy, zaświadczenie ZUS P ZUA oraz poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię umowy o pracę na czas określony. Dnia 05.10.2022 r. wystosowano kolejne ponaglenie na działanie organu, po czym 28.10.2022 r. wywiedziono przedmiotową skargę. Dnia 02.11.2022 r. Wojewoda wydał wnioskowaną w sprawie decyzję. Powyższe okoliczności stanowią, że prowadzone w sprawie postępowanie nosiło cechy przewlekłości, naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie organ podjął dopiero po 4,5 miesiącach od złożenia wniosku, kiedy to nastąpiła osobista wizyta wnioskodawcy w siedzibie organu (m.in. złożono odciski linii papilarnych), po czym do 01.03.2022 r. organ nie podejmował żadnych dalszych czynności. Tak długie okresy zwłoki organu skutkujące niewydaniem rozstrzygnięcia znacząco przekraczały maksymalne terminy określone w przepisach, a w sprawie nie zachodziły okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić opieszałe działanie Wojewody. Dlatego w świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził, że organ bezspornie dopuścił się przewlekłości postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał (pkt II sentencji wyroku), że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z niewątpliwie rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach winno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Wobec poinformowania przez organ o wydaniu dnia 02.11.2022 r. decyzji załatwiającej wniosek złożony w niniejszej sprawie, Sąd umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności (pkt III sentencji wyroku). Sąd postanowił odstąpić od przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. Miało to związek z wcześniejszym rozstrzygnięciem – wyrokiem zapadłym dnia 28.06.2022 r. (sygn. akt II SAB/Wr 426/22), gdzie w pkt IV przyznano od organu na rzecz skarżącego 1000 złotych. Biorąc pod uwagę fakt, że wcześniej osądzona skarga także dotyczyła wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę złożonego 25.01.2021r. i bezczynności w procedowaniu sprawy przez Wojewodę Dolnośląskiego, ponowne przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej wydaje się być niecelowe jak i niesprawiedliwe w stosunku do organu, który i tak ponosi już finansowe konsekwencje swojej uprzedniej bezczynności/przewlekłości. Dlatego w tym zakresie Sąd skargę oddalił (pkt IV sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).