II OZ 614/24

SENTENCJA Dnia 7 listopada 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SO/Wr 9/24 o odrzuceniu wniosku B. O. o wymierzenie grzywny Radzie Miejskiej w S. za nieprzekazanie do sądu w wyznaczonym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedzi na wezwanie postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie 58 § 1 pkt 4 oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.", odrzucił wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny, z uwagi na zaistniałą przeszkodę formalną. A mianowicie, w okolicznościach niniejszej sprawy należało uwzględnić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, oddalił wniosek strony o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 p.p.s.a. za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że: "skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Sobótce w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr XII/109/11 wpłynęła do skrzynki ePUAP organu w dniu 13 listopada 2022 r. o godzinie 18:37 w niedzielę (tj. w dniu wolnym od pracy). W związku z tym, termin 30 dni do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę rozpoczął bieg 14 listopada 2022 r. w poniedziałek. W dniu 14 grudnia 2022 r. organ nadał w placówce Poczty Polskiej przesyłkę zawierającą skargę, odpowiedź na nią oraz akta administracyjne i płytę CD. Skarga ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt II SA/Wr 860/22 z datą wpływu 16 grudnia 2022 r. Wprawdzie przy przekazaniu skargi wraz z aktami do sądu organ powinien był zachować drogę elektroniczną, to jednak nie ulega wątpliwości, że podstawowy cel, jakim jest przekazanie skargi wraz z aktami sprawy do sądu, został zrealizowany i to w ustawowo zakreślonym terminie. Z kolei sposób przekazania skargi (tj. drogą elektroniczną), został później przez organ konwalidowany w następstwie wykonania sądowych wezwań." Jednocześnie w ww. postanowieniu wskazano, że "W okolicznościach sprawy organ nie pozostawał w zwłoce z przekazaniem skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Wymierzenie organowi grzywny, w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a., byłoby więc niezasadne." W świetle powyższego Sąd I instancji stwierdził, że kwestia kompletności akt administracyjnych była już przedmiotem oceny w sprawie o sygn. akt II SO/Wr 4/23, w ramach rozpoznawania wniosku strony o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dlatego też wniosek z dnia 17 czerwca 2024 r. o wymierzenie organowi grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., "ze względu na nieprzekazanie w wyznaczonym terminie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz odpowiedzi na wezwanie" należało uznać za ponowny wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych odnośnie wywiązania się przez organ z obowiązku przekazania sądowi całości akt administracyjnych, stanowiącego jedną ze składowych zobowiązania określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Na marginesie Sąd wskazał, że w głównej sprawie o sygn. akt II SA/Wr 860/22, na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. Sąd, w celu zbadania kwestii dopuszczalności skargi, wezwał pełnomocników stron do przedłożenia dowodów dokumentujących uprzednie wezwanie organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Jednak ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ wydanych w toku postępowania sądowego postanowień lub zarządzeń może być sankcjonowane wymierzaną z urzędu grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., nie zaś grzywną określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł B. O., podnosząc, że Sąd nie uwzględnił linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: postanowienie NSA z 6 czerwca 2012 r., I OZ 418/12; postanowienie WSA we Wrocławiu z 29 marca 2023 r., IV SO/Wr 44/22; postanowienie NSA z 10 maja 2023 r., III OZ 215/23; postanowienie NSA z 30 lipca 2024 r., II OPP 10/24). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. W żadnym razie przywołana w zażaleniu argumentacja strony nie niweczy oceny prawnej zawartej w zaskarżonym postanowieniu co do zaistnienia podstaw do zastosowania art. 58 § 1 pkt 4 oraz § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia przedmiotowego wniosku jako ponownego. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę (odpowiednio również wniosek o wszczęcie postępowania), jeżeli sprawa objęta skargą (jak również wnioskiem) pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. W okolicznościach niniejszej sprawy prawomocnym postanowieniem z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesądził, że zaistniałe w sprawie okoliczności związane z przekazaniem przez organ odpowiedzi na skargę wraz ze skargą i aktami sprawy nie uzasadniają wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia okoliczność późniejszego ujawnienia na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. w sprawie głównej o sygn. akt II SA/Wr 860/22 braków akt sprawy w zakresie wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa oraz odpowiedzi organu na powyższe wezwanie wraz z potwierdzeniem daty doręczenia tych pism – co wymagane jest dla oceny kwestii dopuszczalności skargi. W tym zakresie Sąd I instancji niewadliwie stwierdził, że ewentualne niewykonanie lub nieterminowe wykonanie przez organ wydanych w toku postępowania sądowego postanowień lub zarządzeń może być sankcjonowane wymierzaną z urzędu grzywną określoną w art. 112 p.p.s.a., nie zaś grzywną określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Poza tym powyższe okoliczności były przedmiotem oceny NSA z punktu widzenia przewlekłości postępowania przed Sądem I instancji, który, jak oceniono w postanowieniu II OPP 10/24, nie dokonał kompleksowej oceny gotowości sprawy do merytorycznego rozpoznania, a zamiast tego kilkukrotnie wzywał stronę skarżącą i organ do uzupełniania pojedynczych braków. Ponadto w związku z tego rodzaju okolicznościami strona nie podważyła skutecznie postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 11 września 2023 r., sygn. akt II SO/Wr 4/23, które stało się prawomocne i zasadniczo dotyczy także ww. okoliczności, które przecież istniały w dniu jego wydania przez Sąd Administracyjny. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Przywołane zaś w zażaleniu postanowienie NSA o sygn. akt I OZ 483/12 dotyczy sytuacji, gdy także po wymierzeniu organowi grzywny organ ten pozostawał w zwłoce i nie przesyłał do sądu administracyjnego akt sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Są to zatem inne okoliczności niż zaistniałe w niniejszej sprawie, ponieważ w okolicznościach niniejszej sprawy prawomocnie oceniono, że organ przekazał do Sądu I instancji akta sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Czym innym jest natomiast ocena kompletności akt sprawy, co zostało ocenione z punktu widzenia, ale przewlekłości postępowania Sądu I instancji. Ponadto nie można pominąć, że ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935) usunięto z porządku prawnego instytucję "wezwania do usunięcia naruszenia prawa" (brzmienie art. 52 i art. 53 p.p.s.a. obowiązujące od 1 czerwca 2017 r.; a skarga na uchwałę Rady Miejskiej w Sobótce z dnia 30 września 2011 r., nr XII/109/11, w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sobótka wniesiona pismem z 13 listopada 2022 r.), co wyłącznie podważa, ale prawidłowość działania Sądu I instancji, które zostało ocenione przez NSA w ww. postanowieniu o sygn. akt II OPP 10/24 stwierdzającym przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.