I SAB/Wr 1080/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Andrzej Cichoń (sprawozdawca), Sędziowie: SWSA Jarosław Horobiowski, SWSA Marta Semiczek, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi R. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do załatwienia sprawy w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 100,00 zł. (słownie: sto złotych); V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł. (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE 1. Postepowanie przed organem. 1.1. R. B. (dalej: strona skarżąca) złożył do Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda/ organ) w dniu 25.08.2021 r. wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy wraz ze stosownymi dokumentami. 1.2. Pismem z dnia 15.02.2022 r. (wpływ do organu 24.02.2022 r.) wniesiono o wydanie zaświadczenia potwierdzającego: datę złożenia i wpłynięcia do organu wniosku o udzielenie zezwolenia; potwierdzenia, że strona złożyła go osobiście, potwierdzenia, że złożony przez Stronę wniosek jest kompletny pod względem formalnym; potwierdzenia, że strona złożyła dokumenty o których mowa w art. 106 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. 1.3. Pismem z dnia 30.06.2022 r. (wpływ do organu 1.07.2022 r.) Strona złożyła ponaglenie. 1.4. Pismem z dnia 29.07.2022 r. organ wydał zaświadczenie w którym potwierdził wpływ wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy i datę jego wniesienia. 2. Postępowanie przed Sądem. 2.1. Strona skarżąca pismem z 7.07.2022 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia na wniosek Strony. Zarzucono naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 oraz art. 217 § 3 z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735; dalej k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postepowaniu o wydanie zaświadczenia na wniosek Strony. Wniesiono o: stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postepowania skutkującej niewydaniem zaświadczenia na wniosek Strony; stwierdzenie, ze ww. przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie organu do wydania zaświadczenia lub wydania postanowienia o odmowie zaświadczenia w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku; zasądzenie sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł od organu na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jak również kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. 2.2. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: 3.1. Skarga na przewlekłość postępowania organu w sprawie z wniosku Strony z dnia 15 lutego 2022 r. o wydanie zaświadczenia o wskazanej w nim treści o toczącym się postępowaniu okazała się uzasadniona, albowiem postępowanie prowadzone było dłużej niż jest to niezbędne do rozpatrzenia takiego wniosku. 3.2. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym - na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W badanym przypadku ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 217 § 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 7 dni. 3.4. Przenosząc powyższe uwagi na grunt realiów badanej sprawy należy stwierdzić, że mamy w niej do czynienia z tak rozumianą przewlekłością organu. Z materiału aktowego analizowanej sprawy wynika, że organ przekroczył termin określony w art. 217 § 3 k.p.a. Analiza akt postępowania administracyjnego dowodzi, że od dnia wpływu do organu wniosku Strony o wydanie zaświadczenia, tj. od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia wniesienia skargi organ nie wydał zaświadczenia o żądanej treści. Nie wydał też postanowienia odmawiającego wydania tegoż zaświadczenia. Wydane w dn. 29 lipca 2022 r. zaświadczenie uwzględnia tylko jedno z żądań wniosku Strony. 3.5. Na mocy art. 149 § 1a p.p.s.a. uwzględniając skargę sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1a p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14, CBOSA). W okolicznościach przedmiotowej sprawy uznać należy, że doszło do rażącej przewlekłości albowiem organ do dnia wniesienia skargi, czyli przez ponad 5 miesięcy nie wydał całościowego rozstrzygnięcia w przedmiocie zaświadczenia, które zgodnie z art. 217 § 3 k.p.a. powinno być wydane do 7 dni. 3.6. Wobec powyższego orzeczono o przewlekłości postępowania (pkt I sentencji wyroku), które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II sentencji wyroku). 3.7. Wobec jedynie częściowego załatwienia wniosku Strony Sąd zobowiązał organ do rozstrzygnięcia również w pozostałym zakresie - terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego orzeczenia wraz z aktami sprawy stosownie do treści art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). 3.8. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu określeniem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy nadmienić, iż dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez stronę żądanie, co uzupełnia również regulacja zgodnie, z którą Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić stronie wadliwe działanie tegoż organu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. przyznał od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną w wysokości 100 zł (pkt IV sentencji wyroku). 3.9. O kosztach orzeczono w pkt V sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Złożyły się na nie wpis sądowy w kwocie 100 zł, opłata skarbowa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, których wysokość ustalono w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265).