I OZ 527/23

SENTENCJA Dnia 22 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 263/23 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 263/23 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 grudnia 2022 r., znak WS-VI.7534.3.124.2022.MK w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 263/23 oddalił wniosek M. S. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku tegoż Sądu z dnia 19 kwietnia 2023r., w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 30 grudnia 2022 r., znak WS-VI.7534.3.124.2022.MK w przedmiocie umorzenia postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z 19 kwietnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę w niniejszej sprawie. Odpis wyroku został przesłany do skarżącego drogą elektroniczną w dniu 10 maja 2023 r. i wobec nieodebrania go przez adresata w terminie 14 dni – uznano go za doręczony w dniu 25 maja 2023 r. (k. 357). Tym samym Sąd uznał, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę upłynął w dniu 1 czerwca 2023 r. Sąd I instancji podał, że w dniu 9 czerwca 2023 r. wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu i sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie (k. 359 – 364). We wniosku skarżący wskazał, że nie wiedział o wydaniu wyroku aż do dnia 1 czerwca 2023 r., gdyż do tego dnia nie została mu skutecznie doręczona żadna korespondencja w sprawie jego skargi – poza informacją Wojewody o przekazaniu jej do WSA w Krakowie. Skarżący podał, że rozprawa z nieznanych dla niego przyczyn miała charakter niejawny i odbyła się jego zdaniem zaocznie. Skarżący podał, że przy okazji wysyłania przez e-PUAP odwołania od decyzji Starosty Krakowskiego ze zdumieniem stwierdził, że otrzymał na skrzynkę informację doręczającą odpis sentencji wyroku oraz zarządzenie o opłacie kancelaryjnej z datą wpływu 10 maja 2023 r. Po upływie 14 dni, czyli 24 maja 2023 r., system wygenerował UPD w formie zastępczej, pomimo faktycznego nieodebrania przez skarżącego korespondencji. Wskazane terminy 7 dniowe upłynęły 31 maja, tym samym doszło do ich uchybienia. Skarżący podkreślił, że brak uzasadnienia uniemożliwi mu wniesienie ewentualnej skargi kasacyjnej i jednocześnie utrudni procedowanie w tej sprawie przed Wojewodą Małopolskim w postępowaniu prowadzonym niejako równolegle przez Starostę Krakowskiego. Sąd I instancji zaznaczył, że prawidłowo doręczył skarżącemu odpis wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym w sposób elektroniczny. Wskazał ponadto, że sam skarżący we wniosku o przywrócenie terminu podał, iż z wyrokiem tym zapoznał się dopiero w dniu 1 czerwca 2023 r., kiedy to skorzystał z platformy e-PUAP w innej sprawie. Przyczyną uchybienia terminu było więc niesprawdzanie, czy za pośrednictwem platformy e-PUAP Sąd przesłał skarżącemu jakiekolwiek pismo w ramach postępowania. Tymczasem – w ocenie Sądu – wobec przesłania skargi do WSA drogą elektroniczną skarżący powinien, dochowując należytej staranności i dbałości o własne sprawy, regularnie sprawdzać, czy w e-PUAP nie ma adresowanych do niego przesyłek sądowych. Sąd zaznaczył, że skarżący nie wyjaśnił przy tym, by istniały jakiekolwiek przyczyny utrudniające, bądź uniemożliwiające mu sprawdzanie doręczeń elektronicznych. W świetle tych okoliczności Sąd I instancji stwierdził, że uchybienia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie nie można uznać za niezawinione. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie powtarzając argumentację podniesioną we wniosku o przywrócenie terminu oraz podkreślając, że natłok zajęć zawodowych, służbowych i osobistych nie pozwalał mu na dostatecznie częste kontrolowanie korespondencji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zawiadomienie o terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego w niniejszej sprawie na dzień 19 kwietnia 2023 r. zostało prawidłowo wysłane przez WSA w Krakowie do skarżącego, a następnie – wskutek niezastania adresata – prawidłowo dwukrotnie awizowane, a w dalszej kolejności pozostawione w aktach ze skutkiem doręczenia. Skarżący nie może zatem podnosić argumentu, że nie została mu doręczona żadna korespondencja w sprawie i że nie wiedział o terminie posiedzenia niejawnego, gdyż nie jest winą Sądu, że nie odbiera on kierowanej do niego korespondencji. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. We wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest zatem brak winy strony w jego uchybieniu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Jedynie, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Należy przypomnieć, że w niniejszej sprawie odpis wyroku został przesłany do skarżącego drogą elektroniczną w dniu 10 maja 2023 r. i wobec nieodebrania go przez adresata w terminie 14 dni – uznano go za doręczony w dniu 25 maja 2023 r. (k. 357). Tym samym zasadnie Sąd I instancji uznał, że siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę upłynął w dniu 1 czerwca 2023 r. Natomiast w dniu 9 czerwca 2023 r. wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do sporządzenia pisemnego uzasadnienia wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie słusznie Sąd I instancji uznał, że okoliczności, na które powołuje się skarżący nie mogą stanowić podstawy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Ani bowiem we wniosku o przywrócenie terminu, ani w niniejszym zażaleniu skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu temu terminowi. Za okoliczność usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu nie może być bowiem uznany powołany przez skarżącego argument, że natłok zajęć zawodowych, służbowych i osobistych nie pozwalał mu na dostatecznie częste kontrolowanie korespondencji. Wobec tego należy uznać, że okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu oraz w niniejszym zażaleniu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.